Een thuis voor na de scheiding

Wie gaat scheiden, komt ook weer onderaan de lijst voor een woning. In de Amsterdamse wijk IJburg bedacht de dominee een oplossing: een woongroep voor gescheiden ouders.

Aan het eind van de straat woont zijn zoontje. Hij is vijf jaar oud, vertelt Marlon. "En het is ideaal dat ik hem nu elke dag kan zien, of naar school kan brengen. En dat hij gewoon hier met zijn eigen vriendjes kan spelen."

Marlon (37) is in juni ergens anders gaan wonen. Samen met zijn zwangere vriendin kocht hij vijf jaar terug een huis op IJburg, in Amsterdam. Maar het ging niet meer. Ze hebben wel afgesproken elkaar voorlopig wat ruimte te geven. Maar ja. Hij wil wel in de buurt van zijn zoontje blijven. Maar vind maar eens woonruimte in Amsterdam, met zijn salaris als personal coach, als je ook nog eens een hypotheek moet helpen betalen.

Of alimentatie. Zoals de huisgenoot van Marlon: De 52-jarige Evert, ook gescheiden. De eveneens gescheiden Ramona (36) maakt het huishouden compleet. Samen wonen de drie ouders namelijk in het Parents House, een woongroep speciaal voor gescheiden ouders. Waar ze alle ruimte hebben de kinderen over de vloer te krijgen.

Het is een normaal rijtjeshuis, gelegen in de punt van de Amsterdamse nieuwbouwwijk IJburg. Evert en Ramona hebben op de eerste verdieping hun kamer, op de bovenste verdieping woont Marlon. Beneden is een grote keuken met eettafel, een ruime tuin achter en een woonkamer die langzaam gezellig begint te worden.

Op de bank
Daar zitten ze gedrieën op de bank. Marlon: "Het eerste waar ik aan dacht toen ik ging scheiden was, hoe doen we dat met ons kind? Waar moet ik gaan wonen?" Net als Ramona, die in februari haar ex verliet. Ze sliep een tijdje bij een vriendin op de bank, daarna woonde de administratief medewerkster bij een collega in Aalsmeer. "Het is niet ideaal om je kind dan bij je te hebben." Als ze haar zoontje een vol weekend wilde zien, dan nam ze hem mee naar haar ouders.

Evert, locatiescout van beroep, woonde na zijn scheiding overal en nergens. Eerst bij zijn zus in Waddinxveen. Daarna in Uithoorn, al iets dichterbij. Vervolgens woonde hij een jaar antikraak in Amsterdam-West. Nog altijd aan de verkeerde kant van de stad. Nog steeds stond hij drie kwartier in de file, als hij zijn kinderen naar school wilde brengen.

"Na je scheiding ben je weer starter op de woningmarkt. Een nieuwe huurwoning schiet niet op: ik ben nummer 150 op de wachtlijst." Geen van de drie bewoners heeft voldoende inkomen om iets in de vrije sector te huren. Natuurlijk wilden ze niet dat hun kind de dupe werd, maar door deze overmachtsituatie dreigde dat toch te gebeuren.

"Toen ik ging scheiden wilde ik aan co-ouderschap doen. Ik wilde absoluut niet zo'n weekendvader zijn. Dat lukte voor geen meter en dat vond ik een ramp." Nu hij hier woont ziet hij z'n kinderen veel regelmatiger. "In plaats van alleen woensdagmiddag of af en toe een weekend."

Het idee voor dit huishouden ontstond nadat de PKN in 2010 dominee Rob Visser van Apeldoorn naar IJburg zond. "Er was hier niks. Geen kerk. Geen mensen. Er was nog geen leven hier. Dus zwierf ik over het eiland, om te kijken wat er speelde. Om te kijken wat ik als dominee kon toevoegen", vertelt Visser.

Zo ontmoette hij een vrouw die na haar scheiding ongewild haar kinderen nauwelijks kon zien. "Ik bedacht dat de kerk best een huis kon kopen, om te verhuren aan gescheiden ouders om ze in de buurt van hun kinderen te houden. Niet om zieltjes te winnen, dat vind ik niet de manier waarop je een kerk moet opbouwen. Maar voor de hummeltjes.

"Als kerk moet je doen wat in de context past. In Apeldoorn waren we bezig met de opvang van drugsgebruikers. Hier zijn weer andere problemen. Doordat er op IJburg bovengemiddeld veel jonge gezinnen wonen, zijn er nu eenmaal bovengemiddeld veel echtscheidingen."

Financiële hulp kreeg Visser van de Amsterdamse diaconie. De gemeente Amsterdam stond ervoor open en ook de woningbouwvereniging vond het een goed idee. Wel waren er obstakels. "We onttrokken blijkbaar een huis aan de woningmarkt, daar stond een boete op. Ook juridisch lag het niet eenvoudig." En er kwam nog een grote hobbel bij.

Net toen eindelijk een geschikt huis was gevonden, gingen enkele buurtbewoners de boel blokkeren. Die gescheiden ouders zouden maar onrust in de straat geven. "We voelden ons heel erg gestigmatiseerd", grijnst Evert.

Ook binnen de PKN merkte dominee Visser enige reserve. Moet je als dominee niet juist pogen gescheiden ouders bij elkaar te houden? Wat Visser deed leek toch sterk op het 'sanctioneren van echtscheidingen'. Visser: "Tja, ik dacht dat ik deze mensen meer zou helpen door een betaalbaar huis voor ze te vinden dan met ze in gebed te gaan. Dat had ook gekund, maar hier hebben ze volgens mij meer aan", knipoogt Visser naar Marlon, Evert en Ramona.

Geluk met elkaar
Uiteindelijk werkte de gemeente Amsterdam geweldig mee, benadrukt Visser. Burgemeester Van der Laan komt het huis in januari officieel openen. De ouders wonen er sinds augustus, na anderhalf jaar getouwtrek. Het pand stond tot dan toe drie jaar leeg - sinds de oplevering.

Hoewel het wel even wennen was, gaat het samenwonen nu heel natuurlijk, zegt Marlon. "Misschien hebben we ook wel geluk met elkaar." Nou ja, geluk, natuurlijk heeft de stichting van tevoren wel bekeken wie ze het beste met elkaar in een huis konden stoppen, vult Visser aan.

Ze kennen elkaars verhaal, maar over de scheiding wordt weinig gesproken. "We hebben niet elke vrijdagavond spreekuur aan de keukentafel", zegt Evert. "We hebben allemaal kinderen. Dat geeft genoeg reuring, afleiding, maar vooral ritme."

En die kinderen zijn ook blij, zegt Marlon. "Hoewel het verdrietig blijft voor mijn zoontje dat als hij bij zijn vader is, hij niet bij zijn moeder is. In het begin vroeg hij wel of het zijn schuld is. Nu vertelt hij trots dat hij twee huizen heeft - een mét schommel in de tuin."

Het Parents House is nadrukkelijk bedoeld als doorstroomhuis. Na een jaar moeten de gescheiden ouders plaatsmaken voor de volgende groep. Visser heeft een wachtlijst. En plannen voor een tweede huis. De bureaucratische weg kent hij ondertussen, ook hoopt de dominee dat het voorbeeld elders gevolgd gaat worden.

Marlon, grijnzend tussen de andere twee alleenstaande ouders: "En straks gaan we gewoon weer samen in een huis wonen."

De achternamen en namen van kinderen zijn op verzoek van de geïnterviewden achterwege gelaten.

Twee huizen voor het kind
Vergeet vooral de woonwensen van je kind niet, als pasgescheiden ouder. Phyleen Mattaar (24) van Villa Pinedo, het online platform voor jongeren met gescheiden ouders, heeft tips:

Zorg dat je kind een eigen plekje krijgt. Voorkom: "Op de kamer bij mijn vader had ik posters met kattenplaatjes, waar ik heel blij mee was. Van het ene op het andere weekend waren die opeens verdwenen, omdat ik die kamer moest delen met mijn stiefzusje. Niet fijn."

Ook al wil je misschien zo ver mogelijk weg van je ex, dit is voor je kind meestal niet de beste optie. Ze verliezen hun vertrouwde omgeving, en gaan hun vriendjes missen. Verhuis dus niet al te ver.

"Wil je bij papa of mama wonen?" Niet doen! Deze vraag zorgt voor flink wat keuzestress.

Maar beslis ook niet voor je kind. Betrek hem of haar bij het proces: ga samen uitgebreid huizen of scholen bekijken. Hierdoor kunnen ze wennen aan het idee van echtscheiding en gaat de verandering wat geleidelijker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden