Een terugblik op de eindeloze zomer tussen de middelbare school en de rest van het leven

Kim, Natasa, Bodil en Mette met haar drie maanden oude zoon Hidde.Beeld Patrick Post

Voor veel eindexamenkandidaten begint dit weekeinde de eindeloze zomer tussen de middelbare school en de rest van het leven. Vier vriendinnen kijken twintig jaar later terug op die tijd. 'Hebben we in Lorett überhaupt geslapen?'

Het was de zomer van de knaloranje Passoã Jus en gifgroene Pisan Ambong, van Mambo no.5 en neptatoeages rond je navel. Het is 1999. Britney Spears danst in haar schoolpakje ons leven binnen en de wereld bereidt zich voor op de millenniumbug die nooit kwam. Feyenoord wordt kampioen.

Het is het jaar waarin Mette Schipper, Kim Wesseling, Bodil Belderok en Natasa Korver hun middelbare schooltijd afsluiten. Ze hebben hun havo-diploma op zak, na zes jaar op de Open Scholengemeenschap Bijlmer in Amsterdam. De vier meisjes zitten in een hechte klas, die veel heeft meegemaakt. Het overlijden van een moeder, de zelfmoord van een zus. Nu staan ze aan het begin van de eindeloze zomer tussen het eindexamen en de start van een nieuw studiejaar.

Vandaag beginnen opnieuw veel leerlingen aan die periode, gisteren maakten ze hun laatste toets. Wie geslaagd is, heeft dan nog een week of tien voor zich. Tien weken waarin niets hoeft en alles kan. De langste zomer van je leven.

Die eindeloze zomer begonnen Mette, Bodil en Natasa met een vakantie naar het Spaanse Llorett de Mar, in de weken tussen het laatste eindexamen en de uitslag. Natasa: "En dat was best een ding, want we gingen voor het eerst zonder ouders. En we waren de eerste klas die naar het buitenland ging." Kim ging niet mee, want die had al twee vakanties geboekt. Nog steeds heeft ze daar spijt van want: ja, die heeft wel iets gemist.

De vier meisjes zijn nu vrouwen van 37. Natasa is 36, was 16 toen ze eindexamen deed. De jongste van het stel is Hidde. De drie maanden oude zoon van Mette.

De vier vrouwen kijken in een eetcafé in Diemen terug op de zomer na hun eindexamen. Kim heeft foto's mee, de laatste schoolagenda, briefjes die ze elkaar schreven en uitnodigingen voor de feesten die ze die zomer gaven. Bizar, vinden ze het, dat er sindsdien bijna twintig jaar voorbij zijn gegaan. Mette: "Dat betekent dat we echt oud zijn."

De vier musketiers. Zo heten ze. Waarschijnlijk ooit bedacht door de moeder van Natasa, maar niemand die het zeker weet. De vier praten zoals alleen vrienden kunnen praten die eindeloos en onvoorwaardelijk bij elkaar horen, die elkaar langer wel kennen dan niet. Ze hebben alle vier een ring met elkaars voorletters.

Met bus naar Lorett

Naar Lorett gaat in 1999 bijna iedereen mee, een stuk of veertig leerlingen. Met de bus. 24 uur heen, een week feesten, 24 uur terug. Mette: "Ik weet nog, de eerste nacht gingen we naar een club waar je tot drie uur gratis mocht drinken. Toen hadden bepaalde mensen het plan opgevat om andere mensen, die nooit dronken werden, dronken te krijgen." Geniaal, vond ze dat, "want ik was altijd heel braaf maar in Lorret had ik ook zoiets van: nu ga ik dronken worden."

Bodil: "Hebben we überhaupt geslapen?" En dan: "Mette, had jij niet...? Wat was het?" Mette: "Een Duitse Turk, jaaaa." Bodil klapt in haar handen, Mette verklaart nader: "Het was een erg knappe jongen." Die de volgende dag weer wegging, "en dat was maar goed ook."

En Floris. Achteraf, zegt Natasa, was Floris al verliefd op haar die zomer. Pas later ontstond de relatie, werd hun dochter geboren, en is de relatie na bijna 13 jaar verbroken. Tien jaar na het eindexamen kreeg Kim een relatie met Floris' broer Stefan, "die ik echt niet leuk vond op school", waardoor Kim en Natasa voor het eerst schoonzusjes werden. Voor het eerst, want de relatie tussen Natasa en Floris ging over, maar sinds 4,5 jaar heeft Natasa een relatie met Marc. En Marc, dat is de broer van Kim. Natasa: "We blijven gewoon altijd schoonzusjes!"

Als de foto's en briefjes op tafel komen, volgen de herinneringen elkaar in rap tempo op. Soms niet te volgen voor een buitenstaander. Over 'dat ene feestje waar ik dat rode truitje aan had', over Joris en Gijs, of een klasgenoot die laatst een Facebookverzoek heeft gestuurd, en weet je nog, de eerste kater? Het gaat veelal in halve zinnen en losse kreten. Als Kim vertelt dat Natasa ooit boven aan haar proefwerk schreef dat de leraar economie uit zijn mond stonk, roept Natasa verontwaardigd: "Ik dacht dat jij dat ook had gedaan?" Tegen de verslaggever: "Dat was de afspraak!"

Wat ze zich vooral herinneren van die zomer? Mette: "De zorgeloosheid. Je was oud genoeg om beslissingen te maken maar had nog helemaal geen verplichtingen." En dat Kim heel cool was, met een paarse scooter en een pieper waarmee ze codes stuurde. Kim: "'Ik hou van jou' was dan bijvoorbeeld 1,2,3. Ofzo."

Einde tijdperk

Dat de eindexamenzomer ook het einde markeert van een tijdperk, daar waren ze niet mee bezig. Kim: "Ik was zo druk met andere dingen, ik besefte helemaal niet dat er iets voorbij was gegaan." Mette: "Ik had wel door dat ik echt vrij was. Dat ik nooit van mijn leven meer zo vrij zou zijn."

Mette is de enige die precies wist wat ze wilde, die zomer. Fysiotherapie moest het worden. "En, ik weet nog dat we in de schoolkrant werden geïnterviewd over hoe we zouden zijn als we dertig waren. Toen had ik gezegd: 'als ik later groot ben wil ik trouwen met een man met donker haar en blauwe ogen'." Terwijl ze het vertelt, haar zoon op schoot, vallen haar vriendinnen stil. Want inderdaad, ze is getrouwd met een man met donker haar en blauwe ogen.

Natasa: "Jij wist altijd al wat je wilde. Ik niet. Ik ben daar wel eens over in tranen geweest. Ik had geen idee. Makelaar, had ik toen in mijn hoofd zitten. Ik denk nog steeds wel eens dat ik makelaar had moeten worden." Maar het werden - haar woorden - 'allemaal rare baantjes' waarmee ze uiteindelijk terechtkwam bij het merkenbureau waar ze nu werkt.

Tussenjaar

Bodil begon een studie waarvan ze de naam vergeten is en waar ze na een maand doodongelukkig mee stopte. "Ik zou nu tegen leerlingen willen zeggen: als je niet weet wat je wilt, maak er dan een tussenjaar van. Je moet niet denken dat het 'de bedoeling' is dat je gaat studeren." Natasa: "Ik had niet echt het idee dat studeren de bedoeling was, hoor." Bodil: "Maar ik weet ook nog dat ik dat toen heel raar vond." Kim wilde vooral graag reizen. Dat is gelukt. Ze ging werken, woonde een periode in Guatemala en reisde door Cuba en Indonesië. Kim: "Settelen, daar was ik toen niet mee bezig."

Lorett is de mooiste herinnering aan de zomer van 1999, zeggen ze eensgezind. Maar daarna lagen er nog veel meer vrije weken in het verschiet. Weken waarin ze met hun ouders op vakantie gingen, werkten en feestjes gaven. Nooit is er meer een zomer geweest met zo veel feestjes. Kim heeft een briefje meegenomen dat haar moeder ergens in die tijd schreef: "Kim is nog niet thuis, ze is vast op zoek naar een zaaltje voor een feestje."

Mette: "Ik ben wel echt veel vrij geweest. Die eindeloze zomer hadden mijn ouders daar ook wel hun missie van gemaakt. Om mij gewoon vrij te laten zijn. " Bodil: "Wat een lieve ouders zeg. Ik heb alleen maar keihard gewerkt, veel geld verdiend." Natasa: "Ik had Pfeiffer. Ik was heel ziek. Ik moest eigenlijk in de spoelkeuken werken van het bejaardentehuis maar ik kon die borden niet eens vasthouden."

Voor alle leerlingen die nu eindexamen doen, ligt de wereld open. Mette: "Het is zo'n vormende tijd. Je wordt echt wie je bent." Bodil: "Op de middelbare school is alles gewoon geregeld. Nu moet je het echt zelf gaan doen."

Het is een spannende tijd, zeggen ze alle vier. Ze missen dat nog soms. Natasa: "Eigenlijk was het best relaxed, ook al hadden we soms stress. En het was zo gezellig."

Kim: "Denken jullie niet dat je juist door die onbezorgdheid vriendschappen opbouwt? Want later gebeuren er dingen die veel erger zijn, dan heb je die basis nodig." De vrouwen kennen elkaar langer wel dan niet. Ze zijn door alles wat het leven te bieden heeft bevriend gebleven. Dan wordt het even stil. Natasa: "Ik denk wel dat dit heel speciaal is."

Koester je vriendschappen, zeggen ze tegen de pubers die nu aan hun eindeloze zomer beginnen. Mette: "En geniet van je vrijheid." Kim: "Ik denk dat ik geld iets te belangrijk vond toen. Ik dacht dat dit het moment was om veel te verdienen. Maar je kunt beter gewoon een feestje vieren, met iets minder geld."

Lees ook: Eindexamenreis naar Renesse? Liever naar een zonnige villa

Vandaag begint voor veel leerlingen de eindeloze zomer tussen de eindexamens en hun nieuwe leven. Het einde van hun schooltijd vieren ze allang niet meer in een tentje in Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden