Een tegoedbon voor een beter leven

Voor het tweede jaar houden Unilever, Albert Heijn en de Postcode Loterij deze week een grote actie om meer duurzaam eten te verkopen.

Wie, zoals een op de drie Nederlandse huishoudens, meespeelt in de Postcode Loterij, heeft afgelopen week opmerkelijke post gekregen. Geen aanmoediging om meer loten te kopen, maar een tegoedbon van 12,50 euro. Die kan tijdens de campagne 'Doe maar lekker duurzaam' (tot 4 oktober) bij Albert Heijn worden besteed aan duurzame producten. Die komen uit het assortiment van Unilever en Albert Heijn Biologisch, of ze hebben een onafhankelijk duurzaamheidskenmerk.

Het begon ermee dat mensen van Unilever en de Postcode Loterij bij elkaar in het vliegtuig zaten en aan de praat raakten. Er werd gesproken over 'impact maken' en 'mainstream Nederland bereiken' met duurzaam voedsel. Mens en milieu zouden erbij gebaat zijn als men vaker zou kiezen voor verantwoord geproduceerde producten, luidde de consensus. En als de goededoelenloterij en de producent de handen ineen konden slaan met een supermarktketen, zouden ze een grote groep mensen kunnen bereiken.

Albert Heijn wilde meedoen, en vorig jaar werden voor het eerst coupons verspreid onder loterijdeelnemers. De helft daarvan werd ook besteed. Het doel is dit jaar een hogere score te halen. In een reclamespotje voor de actie is alvast te zien hoe Gaston, gezicht en stem van de Postcode Loterij, graag stamppot serveert met een verantwoorde rookworst.

De totale waarde van die coupons is meer dan 30 miljoen euro. Wie betaalt dat?

"Dat doen wij", zegt hoofd goede doelen Margriet Schreuders van de Postcode Loterij. "Wij willen dit cadeautje geven aan onze deelnemers. Werken aan een duurzamere en rechtvaardiger wereld past bij onze missie." Schreuders zit in een Amsterdams restaurant, waar de koks vooral koken met producten die anders waren weggegooid - van een bruine banaan tot een vierkante spruit. Naast Schreuders zitten vertegenwoordigers van Unilever en AH.

Als u duurzamer eten zo belangrijk vindt, waarom geeft u dan niet álle huishoudens een tegoedbon?

Schreuders: "We bereiken nu een heel grote groep, hoor."

Anniek Mauser, directeur duurzaamheid van Unilever: "Veel campagnes zijn een stuk beperkter. Wij willen laten zien dat gemak en duurzaamheid goed samengaan. Veel consumenten denken dat duurzame producten duurder zijn, wij willen aantonen dat dat niet zo is."

Wat levert het Albert Heijn en Unilever op om aan een actie van de Postcode Loterij mee te doen?

"Het gaat er niet om meer omzet te behalen", zegt Imke van Gasselt. Zij is bij Albert Heijn verantwoordelijk voor 'responsible retailing', ofwel 'verantwoorde verkoop'. "Daar hebben we de hamsterweken voor. In dit geval hopen we op gedragsverandering: dat mensen vaker een duurzaam product kiezen." Mauser: "Het is ook een investering in onze merken. We hopen dat consumenten onze producten gaan associëren met duurzaamheid."

Zou een actie als deze het koopgedrag inderdaad veranderen?

Schreuders: "Ik denk het wel. In 2009 deden wij een actie waarbij deelnemers aan onze loterij gratis een ledlamp konden ophalen bij Albert Heijn. Volgens ons heeft dat de markt versneld. Ikea verkoopt bijvoorbeeld nu alleen nog ledverlichting."

Hoeveel zin heeft het promoten van duurzame producten als de consument ook een minder 'verantwoord' alternatief kan kiezen?

"In een ideale wereld zouden supermarkten alleen duurzame producten verkopen", zegt Mauser. "Maar zo simpel is dat niet. Het lukt als iedereen meedoet, maar je hebt altijd free riders - bij zowel producenten als verkopers. En je bent ook gebonden aan wetgeving die de vrije keuze van de consument beschermt. Wij hebben het gemerkt bij onze wasmiddelen: die hebben we verder geconcentreerd en toen aangeboden in kleinere flessen. Zo besparen we op de hoeveelheid water in het wasmiddel, en die kleinere flessen zijn efficiënter te vervoeren. Maar consumenten leken te denken dat ze nu minder waar voor hun geld kregen. Sommige mensen kochten liever een grotere, goedkopere fles, al was die keus minder duurzaam. Als producent moet je dus heel doordacht te werk gaan. Wij denken dat deze actie het hoogst haalbare resultaat geeft."

Zou de actie niet succesvoller zijn als de waardebonnen bij iedere supermarkt in te leveren zijn?

Schreuders: "Wij willen een zo groot mogelijk bereik, en de meeste mensen wonen nu eenmaal in de buurt van een Albert Heijn. De uitvoering van deze campagne vraagt ook veel van de supermarkt, bijvoorbeeld aanpassingen in het kassasysteem. Het zal niet lukken dat met álle supermarkten af te spreken."

Van Gasselt: "Maar als de Postcode Loterij er ook andere supermarkten bij wil betrekken, zullen wij daar niet tegen protesteren. Wij beschouwen onszelf als een koploper in duurzaamheid. In 2010 hebben we de doelstelling uitgesproken dat in 2015 al onze producten duurzamer zouden zijn dan toen. Daar zitten we bijna aan. En als ook andere ketens zich gaan profileren met duurzaamheid, zullen wij weer verder innoveren."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden