Een stilstaand leven tussen Azerbeidzjan en Nederland

Emin Tagirov is uitgeprocedeerd, maar kan niet terug naar zijn land van herkomst

Bijna de helft van zijn leven inmiddels woont Emin Tagirov in Nederland. Hij is 29. Veertien jaar geleden vluchtte hij met zijn moeder en zijn broer van Azerbeidzjan naar Nederland. Hij is al een hele tijd uitgeprocedeerd. Maar hem uitzetten of terug laten keren is nog steeds niet gelukt.

Ondanks dat hij dertien maanden in vreemdelingendetentie zat, in Tilburg, in Zeist, in Dordrecht, in Rotterdam. Ondanks dat hij herhaaldelijk werd gepresenteerd aan ambassadepersoneel van Azerbeidzjan, zijn geboorteland. Zodat die hem van documenten voor de terugreis naar Azerbeidzjan konden voorzien. Want papieren die bewijzen dat Emin Tagirov uit Azerbeidzjan inderdaad Emin Tagirov uit Azerbeidzjan is, heeft hij niet. Het ambassadepersoneel zei: "We kennen Tagirov niet, hij komt in onze bestanden niet voor". Dus die documenten kreeg hij niet. Ook de hulp die Tagirov daarna inriep van de Internationale Organisatie voor Migratie, en van andere instanties, hielpen hem niet.

Tagirov is een van de honderden vreemdelingen in ons land die zeggen dat ze op zich best wel terug wíllen naar hun land van herkomst, maar het eenvoudigweg niet kunnen. Er bestaat beleid voor die groep: de buitenschuldregeling. Wie buiten zijn schuld niet uit Nederland kan vertrekken, kan aanspraak maken op die regeling en alsnog een verblijfsvergunning krijgen.

Niet dat er via die route veel verblijfsvergunningen worden uitgereikt. Van 2007 tot en met 2011 werden bijna 1800 buitenschuldprocedures gestart. In nog geen 15 procent van die gevallen kreeg de aanvrager een vergunning. Het buitenschuldbeleid lag de afgelopen tijd daarom flink onder vuur: het is veel te streng, zo klonk het. Bovendien zijn de kosten erg hoog: er moet zo'n 1000 euro aan leges worden betaald voordat een aanvraag in behandeling wordt genomen.

Ook de aanvraag van Tagirov werd afgewezen. De Azerbeidzjaan had niet gedaan wat hij kon, oordeelde de IND. Maar wat hij wel had moeten doen, blijft wat onduidelijk. "De IND zei wel dat ik mijn moeder maar moest inschakelen. Zij heeft wel een verblijfsvergunning gekregen, en ze heeft één document uit Azerbeidzjan, een kopie van haar geboorteakte. Met die kopie zou ze een Azerbeidzjaans paspoort moeten aanvragen, daarmee zou ze moeten afreizen naar Azerbeidzjan om daar vervolgens naar documenten te gaan zoeken waar mijn naam in voorkomt. Dat is toch een ongelofelijke eis? Ik heb bij de ambassade van Azerbeidzjan gevraagd of ze mijn moeder op basis van een kopie van haar geboorteakte een paspoort zouden geven. Dat doen ze niet, vertelden ze, nadat ze waren uitgelachen."

Die onduidelijkheid over de voorwaarden waar een aanvrager aan moet voldoen - dat is precies waar de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) eerder deze week de vinger bij legde. Het moet duidelijker, zegt de commissie.

"Ik begrijp het niet", zegt Tagirov. "Wat had ik nou nog meer kunnen doen om terug te keren? Het lukt gewoon niet. Mijn leven staat stil. Ik kan niet naar Azerbeidzjan, maar hier kan ik nu ook niets."

Tagirov woont in het Zeeuwse Sluis. Daar ontmoette hij, vijf jaar geleden inmiddels, de Poolse Katrien. Met haar is hij vorig jaar getrouwd. "Mijn contactpersoon bij de Dienst Terugkeer & Vertrek zei: je bent zeker getrouwd om een verblijfsvergunning te krijgen? Maar dat is helemaal niet zo. Ik hou van Katrien. Ik ga mijn huwelijk helemaal niet gebruiken voor een verblijfsvergunning. Ik weet niet eens of dat kan. Maar ik weet wel dat ik er alles aan heb gedaan om terug te keren. Het is waar: het liefst blijf ik hier. Wat heb ik Azerbeidzjan te zoeken? Ik was vijftien toen we vluchtten. Hier heb ik meer toekomst. Maar dan moet die me wel gegund worden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden