Een stille glasbak

Je loopt eraan voorbij, zit erop, kijkt ernaar, gooit er iets in: design op straat, straatmeubilair. Over iedere wegwijzer, prullenbak, bank of bushalte is nagedacht. Het meubilair spreekt voor zichzelf, maar ontwerpers vertellen er ook graag over. De ondergrondse glasbak is de laatste in deze serie.

Wie op 1 januari naar de glasbak gaat met de buit van de december feestdagen kan zich daar geweldig uitleven. Vooral in die ouderwetse gele bakken veroorzaakt iedere fles een hoop kabaal en gerinkel. Veel mensen kunnen de verleiding niet weerstaan om ze een extra stevige zet te geven.

Niet voor niets hangen op veel glasbakken waarschuwingsstickers, om tijdens bepaalde uren de bak te mijden om de omwonenden te sparen. Dat kan tegenwoordig veel beter, dankzij het ondergronds inzamelen van afval. Bas Pruijser, industrieel ontwerper voor onder anderen afvalspecialist Bammens bv, stond in 1995 aan de wieg van de eerste ondergrondse Collector. Pruijser: ,,Het probleem van ondergronds was, dacht men, dat Nederland onder de grond vol zit met water en kabels. Maar sinds de beerput en de zinken vuilnisemmer, heeft de mens zoveel meer afval gekregen dat je wel andere systemen móét gaan bedenken om dat netjes in te zamelen.

De voordelen van ondergronds zijn, dat je het niet ziet en ruikt, en er gaat veel meer in zodat je minder vaak hoeft op te halen. Maar het is een hele klus om het gat te graven. Toch gaan steeds meer gemeenten over op ondergronds inzamelen.''

De enorme ondergrondse betonnen put bevat een stalen container, een hefsysteem om de containers eruit te kunnen hijsen, een veiligheidsvloer, bodemkleppen om overtollige drank resten op te vangen en een afwateringssyteem. Bovengronds, waar de gewone gebruiker mee te maken krijgt, zijn verschillende inwerpzuilen mogelijk, waarvan de meest minimale bestaat uit drie eenvoudige buizen voor wit, groen en bruin glas. Je ziet dit systeem niet vaak en de reden daarvoor is waarschijnlijk dat het alleen geschikt is voor glas. De meeste gemeenten willen nu eenmaal verzamelpunten hebben waar de glas-, gft-, rest-, en papierbak als familie bij elkaar staan.

De inwerpbuizen zijn de buitenbeentjes van de familie. Toch zijn ze functioneel en mooi in al hun eenvoud. Bas Pruijser: ,,Ze zijn ontworpen door Christien Koeleman, enige tijd lid van het ontwerpteam van Bammens die nu in Australië woont, als antwoord op een vraag van een klant. Ze hebben schuine bovenkanten, zodat mensen hun doosje er niet op kunnen laten staan. Die buizen zijn eigenlijk bijna niets maar je associeert ze wel direct met glas, dat is het mooie eraan.''

Sommige gemeenten hebben liever geen letters op straatmeubilair maar volgens Pruijser is dat onvermijdelijk: ,,Je redt het niet zonder aanduidingen. Je moet er iets opzetten en ook de kleuren, voor wit, groen en bruin glas, zijn nodig. Als je het niet doet, blijken vaak later stickers nodig te zijn en die worden snel lelijk. We gebruiken een rustig lettertype, zonder hoofdletters.''

Het grootste voordeel van de ondergrondse glasinzameling is dat het minder lawaai maakt. Pruijser: ,,Er is onderzocht wat omwonenden het meest stoort bij het lawaai van de glasbak. Dat bleek niet het geluid te zijn van een fles die op de bodem of op een berg glas uit elkaar spat, maar juist de tik die het glas maakt bij de inworp in het gat. In de inwerpbuizen hebben we een kunststof binnenmantel gemaakt waardoor het geluid gedempt wordt. Op de straat, boven de ondergrondse container, liggen rubber tegels die ook geluid dempen.'' En dat is slecht nieuws voor de enthousiaste glasbaksmijter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden