Een spiraaltje, nuvaring of gewoon niks: de anticonceptiepil is minder populair

De populariteit van de anticonceptiepil daalt. Beeld ANP XTRA Lex van Lieshout

Meisjes kiezen uit een veel breder aanbod van anticonceptiemiddelen dan vijf jaar terug. Toch daalt het gebruik van voorbehoedsmiddelen.

Als een meisje bij haar huisarts komt voor anticonceptie, krijgt ze niet meer klakkeloos de pil voorgeschreven. En dat is maar goed ook, vindt Rutgers. Dat kenniscentrum voor seksualiteit onderzocht met Soa Aids Nederland de seksuele mores van jongeren tussen de 12 en de 25 jaar. Van de meisjes en jonge vrouwen slikt de helft de pil, melden de onderzoekers in ‘Seks onder de 25’. In 2012, toen de vorige editie van het onderzoek uitkwam, was dat nog 61 procent. 

Helemaal toevallig is die afname niet. Rutgers heeft zelf gelobbyd onder huisartsen om ze te bewegen ook andere voorbehoedsmiddelen te overwegen als een jonge vrouw om anticonceptie komt vragen, zegt het centrum desgevraagd.

Want huisartsen moeten een middel zoeken dat past bij de vrouw, zegt Rutgers-onderzoeker Hanneke de Graaf. Een warhoofd schrijf je de pil niet voor. Geheid dat ze die soms vergeet te slikken en daarmee kan ze er niet meer op vertrouwen dat ze beschermd is tegen zwangerschap. Het spiraaltje kan voor haar een goed alternatief zijn, aldus het kenniscentrum.

Terwijl de populariteit van de pil daalde, steeg die van het spiraaltje; 11 procent van de ondervraagde jonge vrouwen gebruikt dat om zich tegen zwangerschap te beschermen. En dat is dubbel zoveel als in 2012.

Pilmoeheid

Dat ligt aan de aanbodkant - de huisarts die vrouwen op alternatieven wijst - maar ook aan de vraagkant. Rutgers constateert een 'pilmoeheid' onder vrouwen. Er gaan verhalen dat je minder opgewonden raakt als je seks hebt wanneer je de pil slikt. Of dat pilgebruik leidt tot stemmingswisselingen. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor, aldus het kenniscentrum, maar die verhalen zijn voor vrouwen wel een reden om over hun pilgebruik na te denken: is dit wel goed voor mij? 

En niet alleen voor jonge vrouwen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meet eens in de vijf jaar welke anticonceptiemiddelen Nederlandse vrouwen gebruiken. Het laatste CBS-onderzoek is van 2013 en laat precies dezelfde trend zien: in 2013 gebruikte zo’n 37 procent van de vrouwen tussen de 18 en de 45 jaar de pil, in 2003 was dat nog 41 procent. Het gebruik van een spiraaltje steeg onder vrouwen in die leeftijdsgroep van 4 procent naar 12 procent in 2013. 

Andere middelen die jonge vrouwen gebruiken zijn de nuvaring, een vaginaal ingebrachte ring die een maand lang beschermt tegen zwangerschap, de prikpil en het anticonceptiestaafje dat in de arm onder de huid wordt ingebracht. De pleisterpil, zegt De Graaf, is onder de jonge doelgroep niet populair; die gebruikt zo ongeveer niemand. Ook opvallend: meer vrouwen dan in 2012 melden dat ze helemaal geen anticonceptie gebruiken. De Graaf: “Gevraagd waarom niet, zeggen ze dat ze geen seks hebben op het moment. Ze lopen dus geen risico.”

Mannending

Is dat risico op zwangerschap nog altijd meer een vrouwen- dan een mannenzorg? Daar geeft dit onderzoek geen antwoord op, zegt De Graaf, want daar is jongeren niet naar gevraagd. Eerder onderzoek wijst wel in die richting, zegt ze.

Wat wel uit het rapport blijkt, is dat rondlopen met een condoom op zak vooral een ‘mannending’ is, zoals de onderzoekers dat noemen. Ruim de helft van de seksueel ervaren jongens zonder vaste partner heeft er meestal een bij zich, tegen een kwart van de meisjes.

Condooms beschermen niet alleen tegen zwangerschap, maar ook tegen geslachtsziekten. Toch waardeert ruim de helft van de meisjes zonder relatie het niet als jongens een condoom op zak heeft. Die is uit op seks, is de inschatting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden