Een speeltuin vol spelbrekers

Hangjongeren, stelende kinderen, woeste ouders; zelfs in de speeltuin ben je niet meer veilig voor agressief gedrag.

Een vrolijker plek dan een speeltuin is bijna niet voor te stellen, desondanks krijgen steeds meer vrijwilligers in speeltuinen te maken met agressie van kinderen, hangjeugd én ouders. Met kinderen die speelgoed slopen of jatten, jeugd die in groepen de speeltuin komt bezetten en ouders die woest duidelijk komen maken dat je je nergens mee moet bemoeien als je hun kind aanspreekt op zijn gedrag. „Het bleek steeds moeilijker vrijwilligers te vinden”, vertelt Ciska Vriesema, trainster bij stichting Nuso, de landelijke organisatie voor speeltuinwerk en jeugdrecreatie. „Ze hadden geen zin meer zich in hun vrije tijd te laten afbekken”.

Sinds enige tijd verzorgt Nuso trainingen voor speeltuinmedewerkers om met die problemen te leren gaan. Inmiddels hebben zo’n 200 speeltuinvrijwilligers die cursus ’spelbrekers’ gevolgd. Vooral van speeltuinen in achterstandswijken, omdat daar de meeste problemen zijn. Speeltuin De Hazelder in Winterswijk had problemen met hangjongeren: „Geen messentrekkers, hoor”, zegt Maureen Hoffman van De Hazelder. „Maar het was toch heel vervelend. Jongeren van vijftien, zestien jaar zaten kinderen van vier te klieren door bijvoorbeeld het hek van de speeltuin dicht te doen en de kinderen zo op te sluiten.”

Bij de training ’spelbrekers’ leerde Hoffman dat ze niet tegen die jongeren moet gaan schreeuwen: „Je bent geneigd om ’sodemieter op’ te roepen, maar dat werkt averechts. Ze komen dan terug om je nog een keer uit te dagen. Wat wel werkt is spiegelen: de jongeren rustig aanspreken op hun gedrag en laten zien hoe vervelend ze eigenlijk zijn. Dan gaan ze nadenken en dat werkt wel.”

Vriesema: „De training gaat vooral over de vrijwilliger zelf: over hoe je praat, hoe je erbij staat en hoe je overkomt. Dat is best confronterend. Maar is het ook noodzakelijk, omdat je eigen houding het gedrag van een ander mede bepaalt”.

Robin Groenenboom (18) en Karin Ruiten (36) van de Oranjetuin in Barendrecht hebben de training gevolgd, al heeft de speeltuin niet veel problemen. Zij leerden vooral naar zichzelf te kijken. Groenenboom: „We speelden rollenspellen voor de camera en keken de beelden dan terug”. Groenenboom moest in haar rollenspel twee blowende jongens uit de speeltuin zien te krijgen. Dat deed ze door vriendelijk te zeggen dat de zon buiten de speeltuin prettiger is dan de schaduw binnen de hekken. Toen gingen ze. Groenenboom: „Door eerst vriendelijk te blijven houd je iets achter de hand; je kunt altijd nog een fellere toon aanslaan en hulp zoeken als dat niet werkt”.

Met vervelende ouders hebben ze in de Oranjetuin niet veel te maken. Groenenboom: „Het komt wel eens voor dat ouders zeggen dat ik hun kind te hard aanpak, maar dan zeg ik dat ze dan zelf moeten opletten. Meestal zitten de moeders hier te leuten en vinden ze het prima als ik hun kind aanspreek.”

Groenenboom en Ruiten zijn door de cursus bewuster van zichzelf geworden. „Als kinderen zaten te klieren liep ik er altijd al op af en zei ik er wat van”, zegt Groenenboom. „Nu heb ik geleerd dat ik me dan wat groter moet maken en mijn stem wat zwaarder, zodat ik duidelijk boven de kinderen sta”.

Het valt haar op dat kinderen nu beter luisteren. „Niet alleen omdat ik duidelijker ben, maar ook omdat ik ze positief benader; ze vraag voor een potje pingpong nadat ik boos ben geweest. Zo bouw je een band op”.

De twee vrijwilligers weten dat het geen ’lolletje’ is om tussen agressieve jeugd en ouders te werken. „Kinderen kunnen echt op je zenuwen werken en net zo lang doorgaan tot je gaat janken”, zegt Groenenboom. „Die lol moet je hun niet gunnen, door iets te bedenken waardoor voor hen de grap eraf is”.

Achter Groenenboom klinkt enthousiast gegil van twee kinderen. Een jongen en een meisje gooien grote schaakstukken over een als schaakbord betegeld stukje straat. Groenenboom beent erheen en zegt de kinderen vriendelijk dat ze de stukken terug moeten zetten of opbergen. De kinderen kiezen voor het eerste. Groenenboom helpt ze. Een voor een geeft ze de schaakstukken aan en benoemt ze ze als paard of toren. De aardige daad na het strenge woord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden