'Een spaakverwonding is kindermishandeling'

Beeld anp

Een huilend kind, en een ouder in paniek. De wond gaapt, het bot ligt bloot. Een kindervoetje tussen de spaken. Dagelijks gebeurt het bij acht kinderen onder de twaalf jaar. Dit aantal daalt maar langzaam. Terwijl zo'n ongeval met afscherming van de spaken makkelijk te voorkomen is, en kinderzitjes ondertussen veilig gemaakt worden.

Als je mazzel hebt, heeft het kind alleen een wond, maar bij een kwart tot een derde van de spaakverwondingen breekt het kind ook een bot. Het kost een kind gemiddeld twee weken om weer te genezen van een voet tussen de spaken, en soms duurt het wel twee maanden. Bovendien slapen kinderen slecht door de verwondingen en kost genezing hen veel energie, schreven coassistent Karlijn Janssen en traumachirurg Ger van Olden deze week in Medisch Contact. Tel daarbij de kosten op: zo'n 700 euro per slachtoffer.

Kindermishandeling
"Eigenlijk is het kindermishandeling om een kind achterop de fiets te nemen zonder jasbeschermers", zegt Van Olden. "Het is nooit kwade opzet van ouders, en om het echt kindermishandeling te noemen, gaat natuurlijk wel ver, maar je zou het in die categorie kunnen plaatsen." Van Olden vertelt dat het leed voor een kind aanzienlijk is: "Je ziet de vreselijkste wonden, en een kind moet minimaal altijd een week in het gips, ongeacht of er een botbreuk is. Traumatisch voor een kind."

Preventie
Van Olden heeft zelf posters afgegeven bij fietsenmakers, zodat zij ouders kunnen voorlichten over betere spaakafscherming. Van Olden: "Een jasbeschermer is al vanaf zeven euro te krijgen. Mensen zouden elkaar er toch op moeten aanspreken als ze zien dat een ouder zijn fiets niet op orde heeft."

Voorlichting
Ook de Fietsersbond zet zich in om spaakongevallen te voorkomen. De bond geeft voorlichting op de website en via sociale media. Volgens de Fietsersbond zit zo'n ongeluk in een klein hoekje, aldus een woordvoerder. Vaak zijn er wel goede beschermers of zitjes, maar als er iets kapot gaat, nemen mensen nemen even vlug een ouder kind achterop de fiets mee, en dan gaat het mis.

"In het algemeen schatten ouders hun kind altijd verstandelijk te hoog in, en lichamelijk onderschatten ze hun kind", zegt Saskia Kloet van VeiligheidNl. Deze stichting voert actief campagne tegen dergelijke ongelukken, en vindt dat voorlichting steeds herhaald moet worden. "Ieder jaar is er weer een nieuwe groep ouders, en juist bij de ouders met 'eerste kinderen' zie je de meeste ongelukken. Die nemen vaak te laat maatregelen."

Zichtbare gevolgen
Preventie lijkt dus vooral een zaak van de ouders. Ook bij de consultatiebureau's wordt op de gevaren van het fietswiel gewezen. "Wij geven ouders een folder mee over de spaakverwonding", zegt jeugdarts Gijs de Haan. "We moeten niet accepteren dat het blijft bestaan, maar het is voor ons onbegonnen werk om over ieder mogelijk ongeval persoonlijk voorlichting te geven. En dat werkt ook niet. Mensen moeten de gevolgen met eigen ogen zien. Eigenlijk zou SIRE daarover campagne moeten voeren met het beeld van zo'n spaakverwonding."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden