Interview

Een slachthuis als decor voor een liefdesverhaal

Ildikó Enydi: 'Ik heb Endre en Maria met dezelfde distantie gefilmd als de herten in het bos. Zoals David Attenborough dieren observeert.'Beeld x

De Hongaarse Gouden Beer-winnares Ildikó Enyedi koos in haar film 'On Body and Soul' een wonderlijk decor voor een wonderlijke liefde: een slachthuis.

Een slachthuis is niet het meest voor de hand liggende decor voor een ontluikende liefde, maar in 'On Body and Soul', de film waarmee Ildikó Enyedi dit jaar in Berlijn de Gouden Beer won, past het naadloos. Endre, halverwege de zestig, doet er de financiën. De zwijgzame, engelachtige Maria bezoekt het bedrijf tijdelijk als inspecteur. Behalve een solitair bestaan waarin we ze elke avond alleen zien eten voor de televisie, delen ze iets wonderlijks, ontdekken ze via de psychiater van het bedrijf: ze ontmoeten elkaar in hun dromen als herten in het bos, bevrijd van alles wat hen overdag gescheiden houdt.

Wat was uw idee achter deze diepe band tussen Endre en Maria?

"De kortste manier om het uit te leggen is via wat Jung het collectief- onderbewuste noemde. Op de een of andere manier delen we allemaal een bepaalde onbewuste kennis. Ons bewustzijn zegt dat er verschillen en grenzen zijn tussen mensen. Maar ik denk dat iedereen momenten kent waarop je moeiteloos die diepere connectie met de mensheid voelt. En niet alleen met de mensheid, ook met dieren. Met alles wat leeft. Die connectie is deel van ons instinct."

Toen dacht u: dat gaan we in een slachthuis doen?

"Ik zocht naar een plek die de wereld verbeeldt. Het had ook een hoofdkantoor van een multinational kunnen zijn maar hier is het meteen duidelijk: de wereld is een chaotische, wrede plek maar die verbergt zich achter een façade van orde. In het slachthuis heb je eenzelfde contrast tussen de efficiëntie waarmee het werk wordt gedaan en wat er eigenlijk gebeurt: het eindeloos en massaal doden van dieren.

"Tegelijk is dit een liefdesverhaal en ik wilde dat elke beweging van Endre en Maria, een beetje zoals bij 'In the Mood for Love' van Wong Kar-wai, geladen was met verlangen. Het huis van de dood verandert in het huis van de liefde."

En dan laat u tamelijk ondubbelzinnig een koe fileren.

"Omdat ik rituelen wilde laten zien. Bier kopen, televisiekijken, een koe slachten, alles gebeurt op hetzelfde tempo, met hetzelfde gebrek aan drama. Het gaat nog verder: ik heb Endre en Maria met dezelfde distantie in hun huizen gefilmd als de herten in het bos. Zoals David Attenborough dieren observeert.

"Wat dat slachten betreft, mensen willen misschien niet zien hoe vlees op hun bord belandt. Maar dit gebeurt er als je niet kijkt. Weet je wat vreemd was? De eigenaar van het slachthuis, een selfmade man die het slachthuis zelf had ontworpen, was heel erg begaan met de dieren. Hij nam elke werknemer zelf aan. Keek voortdurend hoe ze werkten. Het is zwaar om dieren te slachten en als je mentaal niet stabiel bent, word je snel wreed. Net als in tijden van oorlog. We dragen een immense tederheid in ons, maar ook een angstaanjagende wreedheid."

Lees ook de filmrecensie van Belinda van de Graaf: 'On Body and Soul' is een langzame paringsdans tussen twee eenzame zielen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden