Een serpent en twee hobo's te veel maar het vuurwerk paste Hündel precies

UTRECHT - Dozijnen hobo's en fagotten, tientallen trompetten en hoorns, drie paar pauken, een serpent en een enorme contrafagot zorgden dinsdag- en woensdagavond in Vredenburg voor een heus spektakel. Oren en ogen hadden aanvankelijk moeite om zoveel (oude) instrumenten te registreren, maar Hündels 'Musick for the Royal Fireworks' werd in deze eerste authentieke uitvoering in Nederland tot een glorieus einde gebracht, een hoogtepunt van het thema dubbelriet-instrumenten op het Festival Oude Muziek. Met vuurwerk en al.

De groep ongeregelde toeteraars, zich voor de gelegenheid Complesso Utrecht 1994 noemend, bestond uit blazers van allerlei nationaliteiten. Opvallend was dat de negen hoornspelers allen uit Nederland kwamen. Wie goed telde, kon constateren dat men in Utrecht overauthentiek was geweest. Er stonden twee hobo's, één trompet en een serpent (dit instrument werd uit de partituur geschrapt) te veel op het toneel, volgens Hündels nauwkeurig aangegeven aantallen. Op een verhoging stond de leider van dit Complesso, Michel Piguet (éminence grise onder barokke blazers) zelf op de hobo mee te spelen, als een soort 'Steh-Blaser'.

Statig tempo

Piguet had gekozen voor een in de authentieke wereld opvallend langzaam tempo. Het statige en feestelijke karakter van Hündels muziek kwam daardoor optimaal tot uiting en stond in sfeer niet ver af van wat Eduard van Beinum ooit met het Concertgebouworkest realiseerde. De klank van Piguets orkest was natuurlijk van een gans ander kaliber. De penetrante hobo's en zachter klinkende trompetten mengden uitstekend met elkaar, evenals de donker-nasale fagotten en schetterende hoorns. Als het hele zwikkie samenspeelde, ging de balans her en der wel wat verloren, maar dat deed niets af aan het bijzondere en feestelijke van de gebeurtenis.

Het is verbazingwekkend hoe de speeltechnieken op oude blaasinstrumenten zich ontwikkeld hebben. Met name hobo's en hoorns wilden nog weleens roet strooien in authentieke orkesten. Die technische ontsporingen behoren tot het verleden en het spreekt boekdelen voor het succes van de oude muziek dat zoveel goede barokblazers op het podium van Vredenburg verzameld konden worden.

Voor de pauze verzorgde La Simphonie du Marais onder leiding van Hugo Reyne (ook barokhoboïst) een uiterst boeiend programma van openluchtmuziek die bij allerlei gelegenheden gespeeld werd in het Frankrijk van de Grand Siècle. Jachtmuziek, oorlogsmuziek, begrafenismuziek en feestmuziek, alles gespeeld door hobo's, fagotten, trompetten, hoorns en trommelaars. Eenzelfde bezetting dus als bij Hündels Musick for the Royal Fireworks, maar op iets bescheidener schaal. Het was muziek van componisten aan het hof van Lodewijk XIV, die je nooit hoort. Reyne en zijn groep uitstekende blazers brachten het programma op aanstekelijke wijze, waarbij Reyne vooraf het onderdeel en de componist aankondigde als betrof het een militair appèl.

Hilariteit

Het concert (marcherend geopend) had iets van een gedrilde legeroefening. In 'La Bataille' tussen de troepen van Lodewijk XIV en Willem III, stormden de verschillende muziekleger-onderdelen op elkaar af en bliezen tegen elkaar in hun eigen mars. Natuurlijk zorgden stukjes als 'La marche du Prince d'Orange' en 'La Paix d'Utrecht' voor hilariteit in de zaal. Op de jacht kwamen we honden tegen en voor de begrafenismuziek behingen trommelaars en fagottisten hun instrument met zwarte lappen. Dat verlevendigde het programma dat het op de keper beschouwd niet van bijster interessante muziek moest hebben.

Pyro-techneut

Paukenisten Didier Plisson en Christophe Le Marec roffelden uiterst virtuoos in de Marche à 4 timbales van André Philidor en de Batterie de timbales van Jacques Philidor.

Het publiek in Vredenburg kreeg er haast niet genoeg van en liet de musici na afloop nogmaals het podium opmarcheren. In het oorlogszuchtige programma ontbrak nog net de optrekkende kruitdamp. Dat kreeg het publiek alsnog te ruiken aan het slot van The Musick for the Royal Fireworks. De verrassing en de schrik was compleet toen aan het eind op het podium en in de nok van het dak vuurwerk ontplofte. Complimenten aan de pyro-techneut die het zelfs voor elkaar kreeg om de knallen precies in Hündels maat te laten lopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden