Eén schaal voor veel buro's Alleen in samenwerking kan diakonaat de minder kerkelijken bereiken

Van een onzer verslaggeefsters UTRECHT - Al in het midden van de jaren tachtig vonden de protestantse kerkelijke organisaties voor werelddiaconaat en zending het tijd worden voor een samenvoeging van hun 'bedrijfjes' tot één protestantse, kerkelijke organisatie voor ontwikkelingssamenwerking, humanitaire noodhulp en steun aan kerken in den vreemde. Deze week wordt een eerste stap gezet.

Voor wie vanuit de kerken werkt aan project- of noodhulp aan de Derde Wereld, is het stokken van de samenwerking tussen de kerken absurd en verspillend. Zo absurd, dat er in de praktijk door de ontwikkelingswerkers meer en meer wordt samengewerkt, ook al wil het Samen op Weg-proces maar geen vaart maken.

Jan Bouke Wijbrandi, voorlichter van de Stichting Oecumenische Hulp vertelt daarover: “Vroeger was het heel gewoon dat je op een hulpconferentie in Bombay minstens vier Nederlandse collega's tegenkwam, een hervormde, een gereformeerde, iemand uit de kleinere kerken... In de afgelopen jaren zijn we zulke klussen gaan verdelen; de grote verspilling wat betreft vliegtickets is achter de rug. En er wordt gespecialiseerd: het bureau van de ene kerk coördineert - bijvoorbeeld - de hulpverlening aan Rwanda, het andere bureau neemt de Filippijnen onder zijn hoede.”

Maar de grootste sprong voorwaarts tot nu toe is het onder één noemer brengen van de fondswerving en de voorlichting. De oprichting van het samenwerkingsverband Kerken in Aktie krijgt deze week haar beslag. Trots presenteert Jan Bouke Wijbrandi het nieuwe voorlichtingsmateriaal van de nieuwe club, waaronder een milieuvriendelijke karton-met-houten ballpoint waarop staat 'omdat u betrokken bent'. “Niet smalend over schrijven hoor”. Maar waarom zou iemand van 'Trouw houdt u betrokken' daar smalend over schrijven?

De ontwikkelingshulp-bureaus van de afzonderlijke kerken blijven voorlopig nog bestaan. En dan gaat het om: de hervormde Raad voor de zending en de Commissie Wereldddiakonaat, het gereformeerde Centrum voor Z & W, de bureaus van de Doopsgezinden, Remonstranten, Evangelisch-Luthersen, Oud-Katholieken, de Vrije Evangelische Gemeenten en daarnaast de Stichting Oecumenische Hulp (noodhulp en hulp aan 'Kinderen in de knel'), Icco (de protestantse mede-financieringsorganisatie, verdeler van overheidsgelden) en de Dienst over Grenzen.

Die afzonderlijke bureaus blijven verantwoordelijk voor de besteding van de gelden. Maar als het op collecteren, op publieksvoorlichting, op adverteren en fondsen werven aankomt, presenteren zij zich aan de wèl- en niet-kerkelijke bevolking onder één naam: Kerken in Aktie. De binnenkomende gelden worden met behulp van een afgesproken verdeelsleutel over de kerken verdeeld.

De oprichting van Kerken in Aktie wordt zaterdag aanstaande luister bijgezet tijdens een grote bijeenkomst in het NCRV-gebouw in Hilversum, bijgewoond door minister Pronk van ontwikkelingssamenwerking. Zondagmiddag wordt een samenvattende tv-reportage door de NCRV uitgezonden. Voor Wijbrandi bewijst de belangstelling van de NCRV (en Trouw) dat de oprichting van Kerken in Aktie een goede zet is geweest: “Als de kerken versnipperd blijven opereren, blijven hun organisaties onbekend. Nu komen we op de televisie!”

Wijbrandi, volgens sommigen de motor achter Kerken in Aktie, somt de motieven voor de samenwerking nog eens op: de eerste en beste reden is dat de kerken óók het niet-kerkelijke publiek voor hun hulpprojecten willen interesseren - “we willen de samenleving, ook de jongeren, aanspreken; dat móet je als kerken gezamenlijk doen, dat kúnnen de kerken afzonderlijk niet”.

Een andere reden om samen te werken is de grotere kans op aandacht van de media in combinatie met het gebundelde, en dus grotere budget voor publieksvoorlichting. Verder is er de noodzaak te bezuinigen, die zich overal in de kerken opdringt. Tot slot, zegt Wijbrandi, is er het gegeven dat “de wens tot samenwerken in je hart zit; ik heb altijd grote bewondering gehad voor Wim van der Zee (de begin dit jaar overleden secretaris van de Raad van Kerken). Hij droeg als geen ander de overtuiging uit dat de kerken zich met de samenleving bezig moeten houden én dat de kerken dat sámen moeten doen.”

Dat de kerken voorlopig een zinvolle, eigen rol in de ontwikkelingssamenwerking te vervullen hebben, daarover twijfelt Wijbrandi geen moment. Zowel bij de fondswerving als bij de besteding van gelden munten de kerken uit door de soliditeit en de dichtheid van hun 'netwerk'. De 'gemiddelde kerkganger' collecteert vaker, geeft guller en besteedt beter. Bestaansrecht voor Kerken in Aktie verzekerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden