Een schaaktweekamp met dubieuze status

De Riverside Studios in Londen vormen het decor. De combattanten heten Gary Kasparov en Vladimir Kramnik. Sinds afgelopen zondag volgen schaakliefhebbers via internet de zettenreeksen van... ja, van wat eigenlijk? Kasparov en Kramnik bestrijden elkaar in een tweekamp over zestien partijen, maar over het resultaat aan het einde van de rit bestaat veel scepsis.

Eric Hornstra

De beide Russen zijn heel helder over het belang van de match. Zij beschouwen de onderlinge krachtmeting als een wereldtitelstrijd. Dat de wereldschaakbond Fide daar heel anders over denkt, is niet verwonderlijk. Sinds Kasparov met zijn eigen organisatie (PCA) in 1993 op een breuk aanstuurde, heeft het overkoepelende orgaan slechts de eigen kampioenen (eerst Anatoli Karpov, tegenwoordig Alexander Khalifman) erkend. Geloofwaardig is dat officiële standpunt overigens niet, want door het hanteren van een bizarre knock-outcyclus (mini-matches met variabele bedenktijden) heeft de Fide bij veel schakers haar goodwill, zo daar al sprake van was, verspeeld.

De belangrijkste opposant van de WK-strijd is dezer dagen de in Polen woonachtige Let Alexei Sjirov. Hij waagt het in interviews de tweekamp tot een farce te bestempelen en heeft enig recht van spreken. Het is immers amper te bevatten dat niet hij, maar Kramnik in Londen de degens kruist met de titelverdediger.

Sjirov moet zich welhaast voelen als een ongewenst, verstoten kind. In 1998 speelde hij (als vervanger van Viswanathan Anand) in het Spaanse Cazorla een beslissingsmatch tegen Kramnik, een duel dat hij met 51/2-31/2 ruimschoots won. Geld leverde zijn overwinning niet op, wel het vooruitzicht dat zijn premie zou worden verrekend na de nog te spelen WK-match. De beloften van Luis Rentero, voorzitter van de World Chess Council (wederom een van de vele organisaties waar Kasparov de hand in had), bleken echter loos. Rentero verkondigde dat de Andalusische overheid borg stond voor een sponsorbedrag van twee miljoen gulden. Dat bericht bleek later uit de lucht gegrepen.

Inmiddels was het reeds duidelijk dat Kasparov een duel met Sjirov in het geheel niet zag zitten. De wereldkampioen liet zich bij elke gelegenheid denigrerend uit over deze onverwacht uitverkorene en spande zich op geen enkele wijze in om de WK-match alsnog ergens onder te brengen.

Sjirov, die van een kleine honderd collega's een open steunbrief ontving, denkt sindsdien aan een complot: ,,Kasparov en Kramnik zijn vrienden, twee handen op één buik. Mijn resultaat tegen Kramnik doorkruiste hun ideale scenario. Ik kan het helaas niet bewijzen, maar ik denk dat de heren met voorbedachte rade tot deze kromme manoeuvre zijn overgegaan.''

De wereldkampioen is niet onder de indruk van de afkeurende reacties in de pers. Hij heeft er zelfs een naam voor: 'Kasparov-bashing (meppen -red.)'. De hetze die de media tegen hem voeren, staat los van wat hij doet, vindt Kasparov. ,,Als ik tegen Sjirov zou hebben gespeeld, had ik de kritiek gekregen dat ik niet de sterkste opponent had uitgekozen'', verdedigde hij zich enkele maanden terug in het tijdschrift New in Chess. ,,Tegen Sjirov was mijn score wat betreft winst- en verliespartijen 9-0. Die tegen Kramnik (op dit moment de nummer twee op de wereldranglijst -red.) 3-3.''

De allereerste ontwikkelingen in Londen hebben intussen de schaakwereld wakker geschud, hoe spijtig dat ook moge zijn voor de arme Sjirov. Na een korte remise in de eerste partij legde Kramnik twee dagen later zijn tegenstander om in een Grunfeld-Indiër. Kasparov reageerde zwak op een onbetekenende zijvariant en beging op de 39ste zet een direct beslissende fout. De derde partij, van gisteren, bestendigde het voordeel van de uitdager. In het Spaans (tot zet twaalf een kopie van de eerste partij) bleef Kramnik andermaal overeind.

Kramnik wekt met zijn vroege voorsprong hoop bij de volgerskaravaan. Dat hij op meer populariteit kan rekenen is evident. Alleen een wisseling van de wacht kan de impasse in schaakland doorbreken. Van de 25-jarige Rus mag verwacht worden dat hij een eerlijkere kandidatencyclus voorstaat. De taak voor Kasparov is een lastige. Recente resultaten bewijzen dat de strateeg Kramnik een taaie verdediger is. Hij verloor dit jaar in Dortmund een partij tegen de Engelsman Michael Adams na een ongeslagen reeks van 82(!) partijen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden