Een ruimte met structuur voor bedeesde meisjes

Fotografe Annie van Gemert is onder de indruk van een monumentaal meisjesinternaat in Vlaanderen. Ze maakte er een fotoserie. 'De interieurs vertellen over ritme, orde, discipline.'

Fotografe Annie van Gemert loopt altijd via een ruime omweg naar de kamer van de directeur van het Instituut van de Ursulinen in Onze-Lieve-Vrouw-Waver, in Vlaanderen. Dan kijkt ze naar de tegelpatronen in de vloeren, naar de sjablonen op de muren, naar allerlei details die het monumentale gebouw met art-deco en neo-gotiek voor haar zo prachtig maken.

Twintig jaar geleden kwam ze voor het eerst in dit pand, vlakbij Mechelen. Ze maakte er foto's voor haar boek over meisjesinternaten in Vlaanderen. Maar de opnamen in kleur van het Instituut van de Ursulinen pasten niet in die serie met zwart-wit portretten. En vooral: er staan geen mensen op. Opmerkelijk, voor werk van Annie van Gemert. Voor een deel is het monumentale pand nog in gebruik als school. Door een van de gangen die ze gefotografeerd heeft, lopen dagelijks kinderen. Aan de eettafels, waar stoelen losjes aangeschoven staan, gebruiken leerlingen nog de maaltijd. Waarom heeft ze die buiten beeld gehouden? "Kinderen zouden storen. Ik vind dat de interieurs meer vertellen zonder mensen, over ritme, orde, discipline. Een milieu met structuur." In de tijd dat het nog als internaat fungeerde, bood het Instituut van de Ursulinen onderwijs aan meisjes uit de gegoede klasse. De zusters wilden graag dat het pand die kwaliteit ook uitstraalde. De wintertuin, met een imposant glas-in-looddak in klassieke art decostijl, was bedoeld als ontvangstruimte voor familie. "Die kwamen maar een paar keer per jaar op bezoek bij de meisjes", vertelt Van Gemert. Ze konden dan in de wintertuin aan tafeltjes elkaar even spreken. Het internaat is in 1989 gesloten. Sinds 1995 is de Wintertuin ondergebracht in een stichting en favoriet als trouwlocatie. De school die in de overige delen van het pand gevestigd is, is tegenwoordig ook voor jongens.

Op de foto's van Annie van Gemert zie je bijna de meisjes van vroeger weer lopen, een beetje bedeesd, zoals het hoort bij welopgevoede meisjes. Misschien gespeeld bedeesd. Zoals ze ook ingetogen gezeten hebben in de kapel, die op zolder was. Die is niet meer in gebruik, vertelt van Gemert. Maar al dan niet gebruikt, elke ruimte van het instituut is gepoetst, gewreven, in de was gezet, bijgeschilderd, kortom, met veel zorg onderhouden.

Annie van Gemert, Opvoeden in schoonheid, fotobox met 30 foto's in een doos, 49,50 via Ef & Ef media Utrecht.ISBN: 978-90-806958-0-1
Het atelier van Annie van Gemert is geopend op 5/6 en 12/13 november, van 13-18 uur, Krayenhoff kazerne, Nijmegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden