Een riskante dag in het Friese Haagje

HEERENVEEN - Als de kruitdampen zijn opgetrokken en vele gasten van buiten Friesland in het Abe Lenstra-stadion een suikerbrood in handen is gedrukt, wordt vastgesteld dat Heerenveen-Feyenoord goed is verlopen. Of toch niet?

MATTY VERKAMMAN

Volgens heel Friesland is Jorien van den Herik een booswicht; de katalysator van het structurele supportersgeweld dat de uitwedstrijden van de voetbaltrots van Rotterdam omgeeft. Dat dreigt maar, dat imponeert en intimideert, dat verzorgt een bombardement van eenzijdige want altijd enkel en alleen op het eigen Feyenoord-belang gerichte faxen. Jorien wilde eerst veertig procent van de kaartjes voor de bekerkraker. Toen hij zijn zin niet kreeg zou hij de wedstrijd met een extra bijbetaling van een ton naar Rotterdam hebben willen halen en toen ook dat opzetje niet slaagde, 'eiste' hij een rechtstreekse tv-uitzending van de beladen wedstrijd.

Nog juist op tijd bereikt Van den Herik woensdag het knusse stadionnetje in het Friese Haagje. De dakbedekkings-tycoon valt altijd van de ene jet-lag in de volgende, maar op basis van een Spartaans levensritme en een dienovereenkomstige conditie, schijnt hij er totaal geen moeite mee te hebben aan een vlucht Chicago-Schiphol direct een autorit naar Friesland te verbinden. In die provincie valt hoon hem ten deel. Wat denkt die druiloor wel? Heeft hij zich in een fax aan de KNVB nota bene ook nog sterk gemaakt voor een speelverbod van het Friese volkslied door de vrolijke jongens van de Blauhuster Dakkapel. Dat deuntje mag gehoord worden, het is niet zo saai als het Wilhelmus, maar Jorien wil met zijn pleidooi voor een verbod wel even spitsroeden lopen in Friesland, want: “Regels zijn regels”. En de regels schrijven voor dat een dweilbandje in een voetbalstadion - buiten het veld - uit maximaal tien muzikanten mag bestaan. Die jongens met hun pompebledden zijn met ietsje meer en staan voor de wedstrijd even op het veld. Gutteguttegut.

Binnen de afrastering mogen ook geen supporters komen. Feyenoord had er enkele jaren geleden tijdens de bekerfinale tegen FC Den Bosch eens honderden op het veld. Wat nou? Die protesterende voorzitter van dat Brabantse clubje moest zijn provinciale kankerkop dicht houden! Geheel in die sfeer en altijd met de permanente dialectiek van het scheldwoord, wordt Feyenoord al jarenlang bij de expedities door de provincies in het agressievak 'ondersteund'. Klaagt Jorien over een tekort aan kaartjes? De harde kerners van rood en wit maken er gelijk een hatelijk lied voor Heerenveen van. De criminoloog Peter Hoefnagels ventileerde ooit zijn geweldsreflectie-theorie: geweld op het veld zorgt voor geweld op de tribunes. Langzamerhand kan worden gedacht aan een variant op die opvatting: bestuurlijk witte-boorden-geweld leidt ook tot extra vijandigheid.

Heel erg misselijk is Heerenveen-voorzitter Riemer van der Velde van alle toestanden rond het duel met Feyenoord geworden. Uitgerekend in het stadje met de voorbeeldigste aanhang, is het woensdag de hele dag spertijd. Winkels dicht, geen restaurant open, bangige mensen voor de ramen. Het is een grimmige sfeer die vloekt met zoiets aardigs als een voetbalwedstrijd, een sfeer ook die een gerespecteerd jurist binnen de KNVB als prof. mr. Kiek Giltay Veth in de bestuurskamer van het Abe Lenstra-stadion doet verzuchten: “Jos Staatsen vindt dat een wedstrijd altijd moet doorgaan. Op dat punt ben ik het toch niet helemaal met hem eens. In extreme gevallen heb ik meer begrip voor de burgemeester die een wedstrijd verbiedt.”

Jos Staatsen, de voorzitter van het sectiebestuur betaald voetbal, heeft intussen wel enige bedenkingen bij alle toestanden die zich rond Heerenveen-Feyenoord hebben afgespeeld, maar hij zegt alleen dit: “Enkele medewerkers van de KNVB zijn dagen lang bezig geweest met de faxen van Feyenoord.”

Voor Riemer van der Velde (“misschien zal ik ooit over de gang van zaken rond deze wedstrijd nog wel eens volledige opening van zaken geven”) heeft deze zwarte ervaring de waarde van een aanzet tot een alles omvattende discussie 'over de manier waarop we met elkaar in de voetballerij moeten omgaan.' Hij voelt hiertoe een sterke behoefte: “Ik ben ervan overtuigd dat de mensen nog wel een beetje zijn op te voeden. Het is ons image dat wij zo veel aardige supporters hebben. Daar zijn we ook hartstikke trots op. De mensen zijn enthousiast en gedragen zich prima, daar kun je als club wel degelijk op inspelen. Het is een discussie die je binnen de KNVB heel gericht en fundamenteel moet voeren. Eigenlijk moet je terug naar af. Dan moet je bijvoorbeeld tegen iemand als Ruud Lubbers zeggen dat hij niet mee moet doen in een groepje dat bij de EK-finale in 1988 zingt: 'Wat zijn die Russen stil'. Zitten er misschien vijftig van die arme Russen in het stadion en dan hoor je zo'n liedje. Nou, nou, leuk hoor.”

In het alom tegenwoordige geweld rond Heerenveen-Feyenoord, heeft tenslotte ook de arbitrage het moeilijk. Scheidsrechter Dick Jol doet het welbeschouwd heel goed, al houdt hij lang de kaart op zak en beoordeelt hij de haak-actie van Heerenveen-doelman Carlo l'Ami op Henke Larsson verkeerd. Daags na de hete partij geeft Jol bij het ontbijt in Heerenveen aan dat ook arbiters maar mensen zijn en dat mogelijk het gedrag van Larsson in diens nadeel heeft gewerkt. Jol: “Eerlijk gezegd is het op zo'n avond een wedstrijd waarbij je als scheidsrechter ook acht gele en een paar rode kaarten kunt geven. Maar dan is de chaos compleet. Wie schiet daar wat mee op? En ja, Larsson, die jongen moet echt oppassen. Hij is in het veld heel vervelend. Larsson flikt alles. Op een gegeven moment komt Alex Pastoor naar mij toe, he-le-maal over de rooie. 'Kijk nou eens scheids', zegt-ie, 'die Larsson spuugt me zo midden in mijn gezicht. Ik schop 'm straks compleet in mekaar.' Ik zie bij die jongen de klodder spuug in zijn gezicht zitten. Het is zo vernederend, als je dat als voetballer overkomt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden