column

Een relletje doet wonderen bij een weggezakte carrière

Beeld Trouw

Niets is wat het lijkt. Zelfs niet het concert dat de Rolling Stones in augustus 1964 in het Kurhaus gaven, zo bleek gisteren in deze krant. De spontane uitbarsting van jeugdig vandalisme die, zoals Joost den Draaijer ooit gezegd zou hebben, Nederland met één klap de sixties binnenstootte, was in werkelijkheid een vooropgezette provocatie. Althans volgens Aad van Toor, acrobaat Adriaan, in zijn autobiografie.

Het zou best kunnen. Er was tenslotte geen enkele reden waarom de verzamelde 'tieners' al na een paar nummers het podium begonnen te bekogelen met alles wat los en vast zat. Maar een trend zette het incident wel. Op hun Amerikaanse tournée trokken de Stones kort daarna een spoor van vernielde zalen door het land. Het paste goed bij hun imago van 'bad boys'.

In onderstaande video is het vandalisme tijdens het concert van de Rolling Stones in het Kurhaus in 1964 te zien. De tekst loopt door onder de video.

Echt mis ging het pas vijf jaar later tijdens het popfestival van Altamont, waar onder de neus van Mick Jagger een fan werd vermoord. Dat was geen vooropgezet plannetje meer, al hadden de producenten de ordebewaking beter niet kunnen uitbesteden aan de plaatselijke Hells Angels. In Altamont ontwaakten de sixties ruw uit de droom dat popcultuur alléén maar bestond uit de 'love and peace' die een paar maanden eerder in Woodstock hun hoogtepunt hadden beleefd. Was dat allemaal op 8 augustus 1964 begonnen in het bedaagde Scheveningen?

In onderstaande video is het concert van de Rolling Stones tijdens het popfestival van Altamont in 1969 te zien, waar een fan werd vermoord. De tekst loopt door onder de video.

De Beatles, die de Stones in wereldroem net voor waren, hadden het nooit verder geschopt dan hysterisch gillende meisjes. En ook dat was, naar verluidt, niet helemaal spontaan. De werkelijke uitvinder ervan zou de manager van Frank Sinatra of een vergelijkbaar soort crooner zijn geweest. Toen het met diens carrière even wat minder ging, deed een relletje wonderen - en binnen de kortste keren gilden de meisjes bij elk popconcert wereldwijd.

Schandaal

Dat je je als artiest met reuring in de zaal stevig in de kijker kunt spelen wist de Russische impressario Sergeï Diaghilev al ruim een eeuw geleden. De première van zijn ballet 'Le sacre du printemps', op muziek van Stravinsky, werd op 29 mei 1913 een schandaal, met geroep, gefluit en gestamp op het schellinkje van het Parijse Théâtre des Champs Élisées. De tweede voorstelling, met massaal toegestroomd publiek, verliep in alle rust - maar het succes was geboren. Aan Diaghilev is altijd een zweem van sjoemelimpressariaat blijven hangen, maar de Sacre blijft het emblematische klassieke muziekstuk van de twintigste eeuw.

Niet altijd is bij zo'n succès de scandale opzet in het spel. In hetzelfde jaar als Altamont zag de avant-gardische componist Karlheinz Stockhausen de uitvoering van zijn meditatieve muziekstuk 'Stimmung' in het sjieke Concertgebouw al na tien minuten onderbroken worden door kattenmiauw-geluiden uit de zaal. Woedend beende hij de deur uit en intussen is ook Stimmung een moderne klassieker - al had Diaghilev dat ongetwijfeld nog grondiger aangepakt.

Zelfs filosofen doen hun voordeel met ophef bij publieksoptredens. Toen Jean-Paul Sartre in oktober 1945 in een zaaltje in Parijs zijn 'existentialisme' kwam uitleggen, had hij bijna rechtsomkeert gemaakt. Een rumoerige menigte blokkeerde de straat. Het bleken geen communisten, die die existentialistische nieuwlichterij helemaal niet zagen zitten. Het zaaltje was veel te klein voor zoveel belangstelling.

In alle gedrang ging zelfs het kassahokje aan gruzelementen. Bijna moest Sartre over de hoofden van het publiek naar het podium worden gedragen. Pas na een minuut of twintig bereikte hij het spreekgestoelte, om uit te leggen dat existentialisme de ultieme vorm van humanisme is. Scholieren en studenten over de hele wereld lezen zijn toespraak nog altijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden