'Een relatie met God is ook een relatie'

Kloosterweekenden en retraites winnen aan populariteit. Bij de Broeders van Sint Jan maakt een pater jongeren wegwijs in de liefde. 'Wanneer je samenleeft met vijf broeders, kom je dezelfde moeilijkheden tegen als in een huwelijk.'

Ze heeft van alles geleerd, vroeger op school. Taal, rekenen, hoe later een baan te vinden. Maar over de liefde? Niks. Geraldine Vermüe (35), aan het hoofd van de tafel in de eetzaal, haalt haar schouders op. "Daarom heb ik me aangemeld bij de Broeders van Sint Jan voor dit kloosterweekend in Den Haag." De Française laat zich nog wat andijviestamppot opscheppen door Bart Koopman (26), rechts van haar. De drie meiden tegenover hen zijn druk in gesprek. Het onderwerp: waar was jij toen de nieuwe paus werd gekozen?

Bart en Geraldine kauwen in stilte totdat Geraldine zich opeens tot haar buurman wendt. "Bart, wat betekent beminnen?" Bart fronst. Pater Thomas had het woord meerdere malen laten vallen tijdens de lezing voor de lunch. "Liefhebben, houden van", zegt hij dan. Geraldine knikt langzaam. "Kun je zeggen: ik bemin mijn broer?" Bart schudt gauw zijn hoofd. "Nee, nee, nee. Ik denk het niet. We vragen het zo wel even aan broeder Gabriël, hij weet er vast het Franse woord voor." Een diepe zucht. Had ze maar een woordenboek meegenomen.

Of een sjaal. De verwarmingsketels die het enorme klooster zouden moeten verwarmen tijdens de tweedaagse cursus 'Liefde moet je leren', hebben het vanmorgen begeven. Ondanks verschillende telefoontjes naar de cv-monteur, ontbreekt van hem vooralsnog elk spoor. Ook is het licht uitgevallen op de bovenverdieping, waar de slaapvertrekken zijn.

De vijftien cursisten, voornamelijk twintigers en dertigers, lijken zich er weinig van aan te trekken. De meesten zijn vlug naar boven gerend voor een extra trui, een enkeling heeft maar meteen zijn jas aangedaan. Vanavond zal het licht het wel weer doen, verzekeren ze elkaar. "Gelukkig hebben we altijd het licht van Jezus nog", merkt een rillend meisje in dichtgeritste winterjas op. De anderen knikken instemmend.

Vijftien paar verwachtingsvolle blikken zijn gericht op pater Thomas (36), die in een donkergrijs habijt achter de katheder in het leslokaal staat. Gisteravond werd hier de cursus ingeleid met een debat over het huwelijk, en of je eigenlijk nog wel moet willen trouwen. Gezien de eensgezindheid van de sprekers wilde de discussie niet echt op gang komen. Wel werd het echtpaar dat in het panel had plaatsgenomen aan een vragenvuur onderworpen door het publiek.

Dachten ze dat 'de ware' bestond? En dat God die voor elk mens vooraf had uitgekozen? Nee, werd resoluut geantwoord. Je kíest ervoor om met iemand verder te gaan en die persoon wórdt dan de ware. Nog zoiets: liefde op het eerste gezicht. Bestaat ook niet. Alhoewel, Gabriëlla kijkt haar wederhelft Bert glimlachend aan. "Natuurlijk kun je denken bij iemand die je voor het eerst ziet: 'Wauw!'. Maar dan ben je er nog niet. Je moet er dan nog heel wat voor doen om elkaar werkelijk lief te hebben."

Gemompel vanuit de zaal. En hoe hielden ze hun huwelijk goed? De vragenstellers kregen een ernstig antwoord. "Liefde is een werkwoord", zei Gabriëlla aan het einde van de avond. Bert viel haar bij. "Klopt, Gaby. Aan een relatie moet je blijven werken. God zal je helpen, maar zelf moet je ook wat doen."

Wat dat dan precies is, zullen ze dit weekend leren. Alhoewel: "Het is de bedoeling dat jullie hier weggaan met meer vragen dan waarmee jullie gekomen zijn", begint pater Thomas. Er wordt wat onrustig heen en weer geschoven. "Dat betekent namelijk dat jullie verder zijn gaan nadenken over dit centrale onderwerp in een mensenleven."

Tegelijk met Alice Muhoza (26) aan de tafel voor hem, haalt Bart een notitieblok uit zijn tas. Ze beginnen ijverig mee te schrijven. Geraldine fluistert naar Sjoerd Zuidersma (31), links van haar, iets in. Hierop diept hij een tweede pen op uit zijn tas die ze dankbaar van hem aanpakt.

Pater Thomas legt uit: "In 1995 ben ik ingetreden als broeder. Hiermee heb ik trouw beloofd aan God. Natuurlijk heb ik niet de ervaring van een liefdesrelatie met een vrouw, maar dit is net zo goed een relatie. En geloof me, wanneer je samenleeft met vijf broeders, kom je vaak dezelfde moeilijkheden tegen als binnen een huwelijk." Dat iemand het vertikt om op te ruimen bijvoorbeeld, lacht hij. Zijn toehoorders, inmiddels gewend aan de temperatuur, lachen vrolijk met hem mee.

Wat is echte liefde? Pater Thomas kijt vriendelijk en afwachtend naar de mensen voor zich. Alice antwoordt aarzelend: "Dat je je tot elkaar aangetrokken voelt? Dat je verliefd bent?" Bedachtzaam wrijft de pater met zijn duim en wijsvinger over zijn kin. "Dat is daar inderdaad onderdeel van. Maar echte liefde bestaat niet alleen uit aantrekkingskracht en verliefdheid. Het moet binnen een relatie ook op een hoger niveau klikken, het niveau van je wil en je verstand."

Hij draait zich om naar het whiteboard. Met een blauwe stift schrijft hij onder elkaar: 1. Eerste liefde: natuurlijke aantrekkingskracht, 2. De intentie: wat doe ik hiermee?, 3. Keuzes maken. "Nummer drie is erg belangrijk", zegt hij wijzend op het bord. "Op dat punt beslis je: wil ik verder met deze persoon? Je kunt je dan niet alleen baseren op je hormonen. Met slechts aantrekkingskracht en passie red je het niet. Op vuurwerk kun je niets stabiels bouwen. Snappen jullie?"

Sjoerd laat alles langzaam op zich inwerken. Na de Heilige Mis in de kloosterkapel is hij bij het raam in de eetzaal gaan staan. In zijn handen een kop thee. "Best heftig", zegt hij over het weekend. Sinds anderhalve maand is het uit met zijn vriendin. "Door de lezingen krijg ik steeds meer inzicht. Toch vind ik het behoorlijk confronterend."

Ook Alice heeft het pasgeleden uitgemaakt. "We pasten gewoon niet bij elkaar. De volgende keer wil ik dat het goed gaat, daarom volg ik deze cursus: ter voorbereiding. Tot nu toe heb ik een boel zinvolle dingen gehoord." Ze laat een bijna volgeschreven schrift zien. "En nu wacht ik totdat ik een goede katholieke man tegenkom waarmee ik uiteindelijk zal trouwen." Geraldine heeft zich bibberend bij hen gevoegd. "Wil je mijn sjaal lenen?", vraagt Sjoerd. Haar ogen lichten op. "Ja!" Twee tellen later komt Sjoerd aangelopen met een zwartgestreepte sjaal die hij van zijn kamer heeft gehaald. Ze slaat hem meteen een paar keer om haar nek.

Een broodmaaltijd, corveedienst en een bijbelverhaal later, heeft de groep zich in een kring rond de salontafel verzameld. Pater Thomas geeft iedereen een glas van zijn zelfgebrouwen kloosterbier. Elske Antonissen (28) heeft haar gitaar tevoorschijn gehaald. Terwijl ze zichzelf begeleidt, zingt ze met haar ogen dicht: "You are my King, Jesus, You are my King." Haar vriendin Stephie Mertens (25) zingt de tweede stem, de rest wiegt zachtjes heen en weer. Rond twaalf uur vindt iedereen dat het tijd is om naar bed te gaan. Ze worden de volgende ochtend om zeven uur alweer verwacht voor het ochtendgebed.

Sjoerd moet plotseling denken aan de opmerking van een van de sprekers, de avond ervoor. "Dat ze zeiden dat er geen voorbestemde ware is, vond ik best... heftig. Het kíezen van de ware klinkt zo rationeel."

Zijn ogen staan wat treurig. "Geloof jij nog in de ware? En in liefde op het eerste gezicht?", vraagt hij Geraldine een beetje verbolgen. Ze neemt de laatste slok van haar bier en zet het glas terug op tafel. Ze frommelt aan de losjes om haar nek gedrapeerde sjaal en trekt hem wat strakker. Terwijl ze Sjoerd schuin aankijkt, zegt ze met een glimlach: "Ja, ik denk het wel."

Pasen in het klooster
Vandaag openen de broeders van Sint Jan de deuren van hun Willibrordushuis in Den Haag voor iedereen die behoefte heeft aan wat diepgang. In een tweetal lezingen (om 9.30 uur en om 15.00 uur) wordt uitgelegd wat Stille Zaterdag inhoudt. 's Avonds om negen uur kunt u samen met de broeders naar de Sint Jacobuskerk even verderop gaan voor de paaswake.

Wie paaszaterdag liever in Egmond-Binnen viert, kan langsgaan bij de St.-Adelbertabdij. De paaswake daar is van kwart over tien tot een uur 's avonds. De zusters van het zendingsdiaconessenhuis Bethanië in Amerongen stellen op Tweede Paasdag hun huis open voor bezoekers van de kerkdienst om zeven uur 's avonds. De dienst zal muzikaal worden begeleid door Teni Hyink, een Afrikaanse zangeres uit Veenendaal.

De Sint Paulusabdij in Oosterhout zal met Pasen in het teken staan van het internationale jongerenweekend 'Come and Celebrate'. Zaterdagavond wordt er gebeden rondom de vuurkorven in de kloostertuin. Abt Denis Hendrickx van de Abdij van Berne in Heeswijk Dinther zal de paaswake op zaterdagavond leiden, evenals de eucharistieviering op Tweede Paasdag om half elf 's ochtends. Voor feestelijke paaspsalmen en een versierde kerk kunt u terecht in de Sint Willibrordus Abdij in de Slangenburg bij Doetinchem. Zondagmorgen om half negen begint daar de eucharistieviering en om half vijf 's middags volgen de paasvespers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden