Een referendum in Florida kan de toekomst van heel Amerika bepalen

Democratisch gouverneurskandidaat Andrew Gillum brengt zijn stem uit. Hij kwam uiteindelijk minder dan 100.000 stemmen te kort om te winnen. Beeld REUTERS
Democratisch gouverneurskandidaat Andrew Gillum brengt zijn stem uit. Hij kwam uiteindelijk minder dan 100.000 stemmen te kort om te winnen.Beeld REUTERS

Ex-gedetineerden in Florida krijgen hun stemrecht terug. Dat kan ook landelijk een politieke aardverschuiving betekenen.

Misschien dat de Democraten teleurgesteld zijn in de kiezers van Florida, die de Trumpiaanse conservatief Ron DeSantis tot hun gouverneur kozen, en niet de jonge, zwarte progressief Andrew Gillum. Maar de kiezers stemden ook in een referendum, dat op de lange termijn misschien veel verstrekkender gevolgen kan hebben voor de verkiezingsuitslagen in Florida. En daarmee voor de politieke toekomst van de Verenigde Staten.

In veel Amerikaanse staten verliezen ex-gedetineerden hun stemrecht. Zo ook in Florida, waar 1,5 miljoen van de 21 miljoen bewoners niet mogen stemmen, omdat ze ooit een straf uit hebben gezeten. Bij de tussentijdse verkiezingen van 2018 stonden niet alleen vele zetels in allerlei vertegenwoordigingen op het spel, er werden ook allerlei referenda gehouden. En in Florida besloten de kiezers per referendum om hun ex-gedetineerde medeburgers voortaan weer te laten stemmen.

Swing state

Het gaat om bijna 8 procent van de bevolking, dus deze uitbreiding van het stemrecht kan verstrekkende gevolgen hebben. De meeste ex-gedetineerden zijn eerder geneigd om Democratisch dan Republikeins te stemmen. En dat kan het precaire politieke evenwicht in de ultieme swing state Florida behoorlijk verstoren.

Bij verkiezingen in de staat zelf kiezen de bewoners meestal Republikeins, maar bij de landelijke presidentsverkiezingen is het altijd weer afwachten welke kant de staat opvalt. En wie Florida wint, als is het nog zo krap, heeft een grote buit binnen: na Californië, dat haast zeker Democratisch is, en Texas, dat haast zeker Republikeins is, heeft de ‘Sunshine State’ meestal de meeste kiesmannen te verdelen. Wie die wint, wint vaak ook de verkiezing.

Bush versus Gore

Het beroemdste voorbeeld stamt uit het jaar 2000, toen George W. Bush, na een aantal hertellingen, Florida uiteindelijk met 537 stemmen verschil won. Anders was de Democraat Al Gore president geworden. En wie weet hoe de wereld er dan had uitgezien – was Amerika Irak wel binnengevallen?

Ook in 2004 had een Democratisch Florida de herverkiezing van Bush kunnen tegenhouden, al was het verschil bij die verkiezingen wel wat groter. In 2016 had Trump uiteindelijk genoeg kiesmannen gehad om ook zonder de steun van Florida president te worden – maar het verschil met Hillary Clinton was ook toen maar 100.000 stemmen. Het verschil tussen Andrew Gillum en Ron DeSantis was vandaag nog kleiner.

Lees ook: Democraten winnen Amerikaanse verkiezingen, maar zullen moeten samenwerken

President Trump kan zich opmaken voor een lastige twee jaar. De Democraten hebben in de tussentijdse verkiezingen de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden veroverd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden