Nieuws Militaire samenwerking

Een primeur in de EU: het Duitse en Nederlandse leger willen een gezamenlijk communicatiesysteem

Een tank van het Duits-Nederlandse bataljon dat nu al radioverbindingen heeft die op de systemen Nederlandse landmacht aansluiten. In de toekomst moet dat voor alle eenheden gelden. Beeld ANP

De Nederlandse en Duitse krijgsmacht trekken samen op bij de ontwikkeling van nieuwe digitale communicatiesystemen. Die systemen verbinden voertuigen, vliegtuigen en radars op het slagveld met elkaar. Het is een volgende stap in de samenwerking tussen beide landen, die ervoor moet zorgen dat met name de landmachten nagenoeg als één leger kunnen optreden.

Minister van defensie Ank Bijleveld ondertekende het plan woensdag samen met haar Duitse collega Ursula von der Leyen rond een Navo-vergadering in Brussel. De landen hoeven niet per se dezelfde apparatuur te kopen, maar beveiligde radio’s en computersystemen moeten wel zo ontwikkeld zijn dat ze met elkaar in verbinding staan.

De Nederlandse en Duitse legers werken al intensief samen. Sinds 2015 is er een gemengd tankbataljon in Nedersaksen dat deel uitmaakt van een in Havelte gelegerde Nederlandse brigade met infanterie. In het tankbataljon huurt Nederland een aantal tanks van Duitsland, terwijl alle voertuigen met Nederlandse radio’s zijn uitgerust. Zo kunnen ook de Duitse voertuigen makkelijk binnen de eenheid uit Havelte functioneren.

Op eigen houtje

Maar voor de rest van de beide legers gaat het niet zo makkelijk. In Litouwen oefenen Nederlandse en Duitse militairen sinds 2017 met nog een paar landen in een gezamenlijk Navo-bataljon om Rusland af te schrikken. Het lastige is dat de beveiligde communicatiemiddelen van verschillende bondgenoten niet met elkaar kunnen communiceren. Van oudsher kochten landen op eigen houtje radio’s of satellietcommunicatie. Ze waren niet geneigd de sleutels voor hun gecodeerde communicatie aan anderen te geven.

Het nadeel daarvan is dat een multinationaal bataljon tijdens een chaotische oorlogssituatie waarschijnlijk niet als één bataljon kan optreden. Enige coördinatie tussen de verschillende deeleenheden lijkt dan het hoogst haalbare.

De toekomstige systemen moeten zorgen dat Nederlandse en Duitse militairen wel als één geheel kunnen vechten. Er komt bijvoorbeeld een gezamenlijk beveiligd internet, waarmee militairen gegevens kunnen delen. Als een Duitse militair dan vijandelijke voertuigen waarneemt, komt de melding ook op schermen in Nederlandse voertuigen die een overzicht van het slagveld geven.

Snel en gericht schieten

Snelle uitwisseling van gegevens is volgens westerse militairen in de toekomst cruciaal om gevechten te winnen. Het is beter om snel één gerichte granaat af te schieten op de locatie waar net een tegenstander is gespot, dan pas enige tijd later relatief ongericht een groot salvo af te vuren, zo is de gedachte. De landmacht gebruikt sinds vorig jaar slimme artilleriegranaten die met gps naar hun bestemming vliegen. Tijdens een oefening vorig jaar in Zweden vernietigde een houwitser met twee gerichte schoten een gebouw en een voertuig.

In het Duitse leger heeft digitalisering topprioriteit. Het komende decennium wordt er ruim vijf miljard euro uitgegeven om voertuigen, vliegtuigen en radars met elkaar in verbinding te brengen. Wat het Nederlandse programma gaat kosten, is nog niet bekend.

Europese landen willen al langere tijd hun militaire communicatie verbinden. De plannen voor defensiesamenwerking die de Europese Unie twee jaar geleden lanceerde legde hier de nadruk op. Maar in de praktijk regelen landen zoiets gevoeligs als de toegang tot hun militaire informatie niet met een grote club van landen, maar hoogstens met één partner die ze vertrouwen. Nederland en Duitsland zijn dan ook een voortrekker binnen Europa, want een gezamenlijk systeem voor digitale communicatie bestaan bij andere landen nog niet. België en Frankrijk doen met zijn tweeën wel iets vergelijkbaars. Het Belgische leger koopt komend decennium dezelfde voertuigen en radio’s als het Franse leger.

Lees ook: 

Iedereen wil wat anders van een Europees leger

Regelmatig klinkt de roep om een eigen krijgsmacht voor de Europese Unie. Maar zolang landen die term gebruiken voor totaal verschillende ideeën, zal er in de praktijk weinig van terecht komen.

Mogen scrupules de Europese wapenexport hinderen?

Europese landen willen graag samen wapens ontwikkelen. Maar aan wie mag je die vervolgens verkopen? Die eeuwige discussie staat nu op scherp door een ruzie tussen grootmachten Frankrijk en Duitsland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden