Een prachtige koolroos

In het tuincentrum zul je tevergeefs zoeken naar deze prachtige volle roos. Het is de koolroos, ook wel honderdbladige roos genoemd, die in de 17de eeuw werd gekweekt uit verschillende Franse (Gallica) rozen. De bloem was erg populair tot het begin van de negentiende eeuw, maar werd verdrongen door Chinese variëteiten.

De koolroos mag dan niet meer worden gekweekt, gelukkig is er altijd nog deze geschilderde versie van Cornelis van Spaendonck (1756-1839). Nu te zien in het Noordbrabants Museum in Den Bosch, dat dit bloemstilleven onlangs verwierf. De eigenaren, de heer en mevrouw F. G. J. Willekens-Kooloos uit Den Bosch hebben het voor een deel geschonken aan het museum. Daarnaast kreeg het museum steun van de BankGiro Loterij, de Vereniging Rembrandt en het SNS Reaal Fonds. Het werk vormt een mooie aanvulling op de collectie bloemstillevens.

De bloemschilderkunst vormt een bijzonder genre in de Nederlandse schilderkunst. Van oudsher werden er bloemen om decoratieve of symbolische redenen geschilderd, maar pas rond 1600 werd het bloemstilleven populair. In kunstenaarskringen stond het aanvankelijk niet in hoog aanzien. Als apart schildersgenre hield het stand tot ver in de negentiende eeuw. Omdat bloemen maar een beperkt deel van het jaar bloeien, maakten schilders ook gebruik van voorbeelden uit botanische boeken.

Cornelis van Spaendonck bleef lange tijd in de schaduw van zijn broer Gerard (1746-1822) die als bloemenschilder een grote reputatie had. In 1769 vestigde Gerard zich in Parijs, waar hij een bekende miniatuur- en botanieschilder werd. Waarschijnlijk op advies van zijn broer ging Cornelis in 1773 in de leer bij Willem Jacob Herreyns in Mechelen en kwam hij later ook naar Parijs.

Behalve de koolroos zien we op dit stilleven ook een aurikel (een soort sleutelbloem of primula) en een vergeetmijnietje. Bijzonder is de marmeren ondergrond, die de subtiele kleuren van de roos nog beter doet uitkomen.

Vanwege een verbouwing en uitbreiding is het Noordbrabants Museum dicht van 16 mei tot eind 2012.

www.noordbrabantsmuseum.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden