Een Poolse vredesduif die alle deuren weet te openen

De Pool Donald Tusk wordt de nieuwe voorzitter van de Europese Raad. De post van EU-buitenlandvertegenwoordiger gaat naar de Italiaanse Federica Mogherini. Wie zijn zij?

profiel Donald Tusk

Donald Tusk is een on-Poolse politicus. Niet vanwege zijn zeldzame naam, of zijn Kasjoebische stamboom, maar vanwege zijn stijl. In de Poolse politiek, waar polarisatie en agressie de norm zijn, springt Tusk eruit als politicus die de gemoederen sust en compromissen nastreeft.

Waarschijnlijk is dat ook de sleutel tot zijn succes. Hij spiegelde zijn landgenoten geen grootse visie voor, maar beloofde een 'normaal land' en 'warm water uit de kraan'. Dat viel in de smaak. Hij is de enige Poolse premier die ooit werd herkozen. Deze prestatie garandeerde Polen zeven jaar lang een stabiele coalitie.

Deze coalitie benutte de kansen die Europa bood. Mede dankzij de geldstroom uit Brussel kon Warschau de bestedingen overeind houden in crisistijd. De Poolse economie bleef als enige in Europa doorgroeien. De EU is in Polen populairder dan waar ook in Europa.

Dat wil niet zeggen dat Tusk bij iedereen populair is. Voor de nationalistische oppositie vertegenwoordigt hij alles wat misging sinds de val van het communisme. Tusk buigt voor Berlijn en Moskou, verkwanselt nationale belangen en is niet rooms-katholiek genoeg. Kortom: voor de nationalisten is hij een linkse liberaal.

Tusk begon inderdaad zijn politieke loopbaan als liberaal. Maar daar is weinig meer van over. Zijn partij, het Burgerplatform, zit in Brussel in de christen-democratische fractie. Ooit verklaarde hij zich eigenlijk sociaal-democraat te voelen. Zijn meeste liberale vrienden vervreemdde hij van zich, toen hij vorig jaar het spaargeld van pensioenfondsen nationaliseerde om de begroting te redden.

Pragmatisch is hij ook in een ander opzicht. Achter de kwajongensachtige, voetballende premier gaat een bikkelharde politicus schuil. In 2001 pleegde hij politieke vadermoord door te breken met de Vrijheidsunie, de partij van de intellectuele elite van het oude Solidarno¿¿. Met twee andere politici richtte hij het Burgerplatform op, maar binnen een paar jaar was van de 'drie tenoren' alleen Tusk nog over. Ook andere potentiële concurrenten werden zonder pardon de partij uitgewerkt.

Naar buiten toe is Tusk echter een vredesduif. En dat telt in Europa. Zelfs met de Hongaarse premier, Viktor Orban, kan hij door één deur. De Hongaar ligt constant overhoop met Brussel vanwege zijn autoritaire regeerstijl, die wordt bewierookt door Tusks nationalistische tegenstanders in Polen.

Politieke stabiliteit, economische groei en euro-enthousiasme, aangevoerd door een premier die als een loper alle deuren opent. Bij de Duitse kanselier Angela Merkel viel Tusk al lang in de smaak. De komende jaren mag hij zijn talenten in Brussel bewijzen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden