Een pluim voor wie wil leren

Juryvoorzitter De Ranitz: 'Een compliment mág toch, als ze het goed voor elkaar hebben?'

Schamper doen over excellente scholen, kritisch oordelen: het mag van Jet de Ranitz, bestuursvoorzitter van de hogeschool Inholland en voorzitter van de jury voor excellente scholen. "Als een school denkt niks te kunnen winnen bij deelname, dan begrijp ik best dat ze zich niet aanmelden voor het predicaat 'excellente school'. Wij zijn er voor de scholen die feedback willen en iets willen leren van elkaar. Natuurlijk doen sommige scholen mee om hun imago glans te geven. Maar als ze het goed voor elkaar hebben op school, dan mág dat compliment toch ook?"

Van de bijna 8000 basis- en middelbare scholen in Nederland, hebben zich 187 aangemeld voor het predicaat 'excellente school'. 106 kregen gisteren de titel ook. Langzaam groeit het enthousiasme; drie jaar geleden deden 142 scholen mee, waarvan er 52 excellent waren. Maar storm loopt het nog altijd niet. Wil De Ranitz als nieuwe voorzitter meer scholen voor het predicaat interesseren? "Een streefcijfer heb ik niet."

Wat weerhoudt scholen ervan mee te doen? In Friesland hebben de christelijke scholenkoepel Fricolore en het openbare Pompeblêd bijvoorbeeld gezamenlijk afgesproken niet mee te doen. Bestuursvoorzitter Wiebe Wieling (Pompeblêd) zegt geen principiële bezwaren te hebben tegen het predicaat excellent, maar de Friese scholen willen elkaar "geen vliegen afvangen". Wieling: "Veel scholen doen het om de verkeerde reden: als een pr-instrument."

Bij een categoraal gymnasium in Den Haag, Sorghvliet, doen ze volgens rector Hans Rookmaaker niet mee omdat er al genoeg lijstjes met goede scholen bestaan. "Sta je eenmaal in de top, dan blijf je daar meestal ook." Meedoen aan de titel 'excellente school' kost volgens hem vooral veel tijd.

Volgens De Ranitz is het predicaat excellente school echt iets anders dan de scholenlijstjes van onderwijssocioloog Jaap Dronkers (voorheen in Trouw), Elsevier of de Keuzegids: "Daar staat ook altijd een school onderaan. Dat voelt meer als een afrekening. 'Excellent' zijn is vooral een pluim. Bovendien gaat onze jury intensief met de scholen in gesprek. Meedoen is een leerervaring."

Meedoen zal ook steeds eenvoudiger worden. In die zin, dat de Onderwijsinspectie sinds kort ook bezig is om eigen pluimen uit te delen. Tot nu toe kon een school hooguit 'basisniveau' halen in een inspectierapport, maar nu kan 'goed' ook. De jury voor excellente scholen wordt met ingang van dit jaar ondergebracht bij de Inspectie, al blijft zij onafhankelijk. "In de toekomst willen wij wel gaan voortborduren op de goede beoordelingen", zegt De Ranitz: "Als de goede school dan voldoet aan onze aanvullende criteria, kan een school het predicaat excellent krijgen."

Wanneer is een school volgens De Ranitz excellent? "De basisvoorwaarden moeten natuurlijk op orde zijn: een voldoende lesniveau, een goed curriculum, kwaliteit van de leraren, goed bestuur en financiële stabiliteit. Maar daarboven kijken wij naar hoe een school wil excelleren en wat het effect is op de leerlingen. Als een school bijvoorbeeld inzet op cultuur of techniek, krijgt iedereen daar dan iets van mee of maar een klein deel van de leerlingen en docenten? Hoe breder de uitstraling op de school is, hoe beter. Maar let wel: als een school dan 'excellent' wordt, betekent dat nog niet dat hij voor ieder kind ook de beste school is."

Dus een 'run' op een de enige excellente school in de buurt is onterecht? "Scholen mogen er echt wel voor beloond worden als ze het goed doen. Maar uiteindelijk bepalen ouders welke school het beste pas bij hun kind en bij hun gezinssituatie."

Ook het havo gehuldigd

Premier Mark Rutte heeft gisteren het predicaat 'Excellente School 2014' uitgereikt aan 106 scholen. Die scholen behalen zowel op de kernvakken als daarbuiten excellente resultaten. Ook kijkt de jury naar de aandacht die de school heeft voor leerlingen die het erg goed doen of voor leerlingen die juist extra hulp in de klas nodig hebben. Vorig jaar waren er 76 excellente scholen.

Staatssecretaris Dekker (onderwijs) reageerde verheugd op het feit dat er gisteren in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag 15 havo's werden gehuldigd. In de eerste twee jaar dat het predicaat werd uitgereikt bleef het havo ver achter bij het vwo. "Gelukkig zien we dit jaar dat dit gelijk trekt. Goed om te zien, want álle scholen kunnen excellent zijn, dat is niet voorbehouden aan de categorale gymnasia."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden