Een parade van verminkte lichamen trekt weer voorbij

10de Festival van de Fantastische Film Amsterdam-Alhambra, 1 t/m 7 april.

Voorheen was het een weekend, het 'Weekend of Terror'. In 1984 begon de Stichting Film Events met het vertonen van de beste produkties in de categorieen horror, science-fiction en fantasy. Met enige weemoed kijken de liefhebbers terug naar die beginperiode. 'Splatter' en 'gore' (in dit domein heerst het Amerikaanse slang) waren de onaanraakbare uithoeken van de filmindustrie. Het waren films waar serieuze filmliefhebbers zelfs niet met oogkleppen naar wilden kijken.

Inmiddels is de situatie nogal gewijzigd. Gerespecteerde instellingen als het Film Festival Rotterdam en het Nederlands Filmmuseum wijden speciale programma's aan de huiveringwekkende oeuvres van David Cronenberg en George Romero. De publieke belangstelling voor het genre is de afgelopen jaren behoorlijk toegenomen, waarmee de sfeer van exclusiviteit en geheimzinnigheid goeddeels verdween. Het heeft ook gevolgen voor de films zelf: ze worden 'veiliger', minder schokkend.

Het Festival van de Fantastische Film werpt zich op als beschermer van de echte wansmaak. Toch ontkomt ook deze vrijplaats voor gorigheid niet aan aanpassing. De nieuwe naam klinkt heel wat onschuldiger en het programma wordt toegelicht in een fraai uitgevoerde catalogus. Het is het dilemma van iemand met een afwijkende voorkeur: enerzijds wil hij in afzondering genieten van iets exclusiefs, anderzijds is erkenning van die rare voorkeur ook wel prettig.

Knutselen

De fantastische film is waarschijnlijk echter helemaal niet gebaat bij erkenning. De beste resultaten worden geboekt als een paar hobbyisten met geringe middelen iets in elkaar knutselen dat de gemiddelde bioscoopbezoeker tegen de borst stuit. Echte cult kan geen kassucces zijn, daar is het te slecht en te excentriek voor. Het lijkt daarom een beetje vreemd dat organisator-vanhet-eerste-uur Jan Doense betreurt dat de fantastische film nog geen erkenning aan de kassa heeft gevonden.

In hetzelfde voorwoord van de catalogus schrijft Doense dat het niveau van de branche momenteel te wensen over laat. Veel slappe sequels ('Hellraiser III' is inderdaad een zeldzaam bloedeloze vertoning, wellicht is 'Evil dead III' beter) en weinig echt originele scenario's. Nu was vernieuwing toch al nooit de sterke kant van het genre. Dankzij de voortgeschreden techniek spatten de hoofden nu hooguit wat spectaculairder uit elkaar dan twintig jaar geleden.

Terwijl scenarioschrijvers bij deze films over maximale vrijheid beschikken - elke vorm van logica is absoluut taboe - keren opvallend vaak dezelfde verschijnselen terug. De catalogus laat zich lezen als een staalkaart van vampiers, zombies en lustmoordenaars. Aanleiding voor alle gruwelijkheden zijn steevast een onverklaarbaar uitheems element of een nachtmerrie. Voor de liefhebber doen dit soort beperkingen niet ter zake. Wat telt zijn de uiterlijkheden en de schokeffecten.

Welnu, die biedt het 10de Festival van de Fantastische Film genoeg.

Met maar liefst negentien premieres wordt de stand van zaken in horrorland getoond. Acht films worden vrij snel na het festival in de bioscoop uitgebracht, de rest is later alleen op video, of niet meer te zien. Amerika en Italie geven de toon aan. Een aanrader is 'Candyman' van Bernard Rose: een sterk gegeven van Clive Barker wordt spannend en stijlvol uitgewerkt. Uit Hong Kong komt 'Hard-boiled' van John Woo, een film waarin geweld de frequentie en proporties van een abstract computerspelletje aanneemt. De enige Spaanse deelnemer werd geproduceerd door Pedro Almodovar. De catalogus: "Vreemde plotwendingen, bizarre personages, bloedige actiescenes en een op hol geslagen art direction zorgen er bovendien voor dat 'Accion mutante' (een groep gehandicapte terroristen, MD) in een klap afrekent met het goedkope en incompetente imago van de Spaanse genrefilm." Dat maakt nieuwsgierig.

Naast de premieres zijn er hoogtepunten uit negen jaar 'Weekend of Terror', waaronder 'Henry: portrait of a serial killer' (waarover volgende week meer) en 'The brood' van David Cronenberg. Een retrospectief is gewijd aan het werk van de Italiaanse regisseur Dario Argento, die al ruim twintig jaar trouw is aan het genre. Psychologische wreedheid is belangrijker dan bloed voor Argento, maar dat staat een parade van verminkte lichamen niet in de weg. De maker is zelf aanwezig, helaas zonder zijn laatste film 'Trauma'. Op het laatste moment werd die film vervangen voor 'Cold heaven', een film uit 1992 van Nicolas Roeg. 'Een prikkelende en provocerende relithriller' belooft de organisatie. Hoeveel lezers van deze krant spoeden zich deze week naar Alhambra?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden