Review

Een pantheïstisch Requiem voor de wereld van de onbekende John Foulds

ChandosHet hoogstpersoonlijke ’War Requiem’ van pacifist en atheïst Benjamin Britten is sinds de moeizame wereldpremière in Coventry (1962) – sopraan Galina Visjnevskaja mocht van de Sovjet-autoriteiten uiteindelijk niet meedoen – uitgegroeid tot een populair repertoirestuk. Twee jaar later in het Holland Festival verzorgden Bernard Haitink, het Concertgebouworkest en het Omroepkoor de Nederlandse première. Voor het eerst stond bij die gelegenheid de door Britten bedachte combinatie van solisten als beeld van verzoening naast elkaar: de Russische Visjnevskaja, de Britse Peter Pears en de Duitse Dietrich Fischer-Dieskau. Brittens aanklacht tegen de nutteloosheid van oorlog en tegen de hypocrisie van de kerk in oorlogstijd werd geschreven na de Tweede Wereldoorlog en maakt naast de teksten uit de Latijnse dodenmis gebruik van gedichten van Wilfred Owen. Owen was een Brits militair die in 1918 sneuvelde in de loopgraven van Frankrijk. Brittens compositie gaat over de beide Wereldoorlogen.

Weinigen weten dat er zo’n veertig jaar vóór Brittens Requiem een andere Brit was die met een Requiem de oorlog – de Eerste Wereldoorlog – aan de kaak stelde. John Herbert Foulds (1880-1939) schreef zijn ’A World Requiem’ in de jaren 1918-1921. Een paar jaar achter elkaar vonden in de Londense Royal Albert Hall uitvoeringen plaats van dit mega-werk, waarna het in vergetelheid wegzonk. Totdat het BBC Symphony Orchestra, vier koren en vier solisten het in november 2007 uitvoerden in diezelfde Royal Albert Hall. Chandos was er met microfoons bij en de belangwekkende opname ligt nu in de winkels.

De belangstelling voor de muziek van de vergeten Foulds werd gewekt door opnamen van het City of Birmingham Orchestra en dirigent Sakari Oramo op Warner Classics. Men verbaasde zich over de kwaliteit van de muziek. Het was vast de aanleiding om ook Foulds ’A World Requiem’ weer uit te voeren. Het is Foulds meesterwerk, waarin zijn pacifistische visie gekoppeld wordt aan een soort pantheïsme. Psalmteksten en de Latijnse Requiemtekst worden afgewisseld met Hindoe- en Soefiteksten. De ondertitel luidt: ’Een eerbetoon aan de herinnering van de Doden – een boodschap van troost voor de getroffenen van alle landen’.

De muziek is niet minder dan indrukwekkend. In de baritonsolo ’Audite’ staan kopergroepen berloziaans opgesteld in de vier windrichtingen. Het klinkt magnifiek, zeker op de manier zoals Gerald Finley het zingt. De uitvoering onder leiding van Leon Botstein valt sowieso op door de toewijding van alle betrokkenen. Sopraan Jeanne-Michèle Charbonnet wappert vervaarlijk, maar beklimt alle Everests in haar partij. Zo ook tenor Stuart Skelton en alt Catherin Wyn-Rogers. Naast al het decibelgeweld is er ook ruimte voor reflectie en bezinning. Bijzondere man, die Foulds.Peter van der Lint

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden