Een paar krukken en verder moet Ha maar zien

Toen ze elf was verloor ze een been. Lang heeft Ha gedacht dat dat voor de goede zaak, de revolutie was. Voor de regering van Vietnam echter geen reden om haar in dienst te nemen. Deel twee in een serie, waarvan het eerste gisteren verscheen.

Ha heeft overigens alle reden om ontevreden door het leven te gaan. Ze mist een been. En niemand wil een vrouw met maar een been. Ze is dus op haar 33ste ongetrouwd en heeft geen werk. Vooral dat laatste maakt haar bitter. Dat mannen liever een volledige vrouw hebben, daar kan ze inkomen. En in een land waar zoveel soldaten in verschillende recente oorlogen sneuvelden is er door het vrouwenoverschot keuze genoeg. Maar dat de regering van Vietnam, de revolutionaire leiding van het volk, haar in de steek heeft gelaten, dat kan ze niet verteren. Want ze verloor haar been in de oorlog, toen ze elf jaar was. Dat was tijdens het beruchte kerstbombardement dat Amerikaanse B52-bommenwerpers boven Hanoi uitvoerden.

Haar ouders poogden haar gemis van een been te verzachten door haar aan te praten dat het lijden niet voor niets was geweest, dat ze een heldhaftige bijdrage had geleverd aan de revolutionaire strijd van het socialisme. Een strijd die juist door dat kerstbombardement een beslissnde wending, kreeg, omdat dit veel Amerikaanse burgers te ver ging. Een strijd, die in 1975 zelfs leidde tot de totale overwinning op 's werelds grootste militaire macht.

En toen? Toen niets meer. De staat verschafte de jonge heldin in Hanoi twee krukken en dat was het. Geen enkele uitkering, geen drempelverlagende subsidies en zelfs geen werk. Onlangs kreeg Ha onomwonden te horen dat de staat geen invalide mensen in dienst neemt. En dat terwijl ze haar Engels, opgedaan door zelfstudie, aanzienlijk beter beheerst dan al die officiele gidsen die de overheid elke buitenlander in Hanoi door de strot tracht te duwen - tegen een forse vergoeding in Amerikaanse dollars.

Hinken

Nors kijkt ze vanaf een bankje uit over het Hoan Kiem-meer, een parkachtig water dat, omgeven door okerkleurige gebouwen uit de Franse tijd, in het centrum van de Vietnamese hoofdstad ligt. Ze is zojuist helemaal uit de buitenwijk hier naartoe komen hinken, maar de vriendin die ze wilde bezoeken bleek niet thuis.

Natuurlijk haat Ha de Amerikanen. "They are the cause of all my sorrow" , formuleert ze zorgvuldig, die zijn de oorzaak van al haar leed. Geen baan, geen man, nooit kinderen - wat haar betreft zal er nooit worden vergeven. Maar haar eigen regering haat ze net zo. Die deugt niet en heeft nooit gedeugd. De carrieremakers binnen de partij hebben de revolutie verkwanseld, de erfenis van de grote leider Ho Chi Minh in het water gegooid.

Ho Chi Minh, de leider van het verzet tegen het Franse kolonialisme en inspirator voor de strijd tegen de Amerikaanse overheersers in het zuiden - de gedachte aan hem zijn Ha's enige troost. Van de economische liberalisering verwacht Ha niets. Het kapitalisme deugt niet, daarvan is ze overtuigd. Ze heeft ook die verhalen gehoord over de welvaart in het verre Saigon, dat ze overigens als een van de weinigen in Vietnam keurig Ho Chi Minh-stad blijft noemen. Ze gelooft het niet zo, bovendien deugen die mensen in het zuiden al helemaal niet. En als een kapitalistisch bedrijf zich in Hanoi vestigt en haar zou vragen als tolk in dienst te komen? Ha doet twee keer alsof ze de vraag niet begrijpt, na de derde keer is ze uit het dilemma: ze zou die baan accepteren en zich met hart en ziel voor het kapitalisme inzetten. Die zonde wil ze zichzelf wel toestaan.

Krukken

Bozig beent Ha weer voort op haar zwiepende krukken door de straten van Hanoi, behendig haar ene been over de vele gaten en kuilen in het plaveisel slingerend. Een fietstaxi nemen? Wat denkt u wel! dat kost minstens duizend dong (nog geen twintig cent) en dat heeft ze niet. Ja, ze wil best dat de buitenlander haar geld geeft voor de cyclo. Als hij maar niet verwacht dat ze dankbaar is. Met een korte groet steekt ze de twee briefjes van duizend in haar zak, grijpt haar stokken en werpt zich tussen de rinkelende en scheldende fietsers, die plotseling voor haar moeten uitwijken. Ze zal daar een beetje gek zijn en dat dure geld uitgeven aan een fietstaxi. Nee, die drie kilometer naar huis loopt ze wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden