Een overlevingsgids voor single moeders. Zielig zijn ze al lang niet meer, maar een goeie tip kan nooit kwaad. Met dank aan de Survival Kit.

Het alleenstaand moederschap is niet voor ieder een bewuste keus. Toch zijn er moeders die zich inmiddels afvragen wat de meerwaarde van een man in het gezin nog is. Voor single moeders die kampen met eenzaamheid en stress is er nu een overlevingsgids.

Je ziet haar lopen. Met twee veel te zware boodschappentassen van Dirk van der Broek, vet haar, frons op haar voorhoofd en twee huilende kinderen die niet willen doorlopen. 's Avonds heeft ze eindelijk weer eens een afspraak. Snel kwakt ze wat lippenstift op haar lippen, terwijl ze de oppas instrueert. Nog voor het eind van de film valt ze al in slaap.

Dit beeld van een alleenstaande moeder is hardnekkig, maar achterhaald. De single moeder van nu behoeft geen medelijden. Zij is zelfbewust, heeft een uitgebreid netwerk opgebouwd en ze heeft tijd om haar haar te wassen en nog te föhnen ook.

Hoewel dat laatste misschien weer iets te rooskleurig gesteld is. Want ofschoon een single moeder zichzelf niet zielig vindt en zeker niet zielig gevonden wil worden, moet ze in haar leven behoorlijk vaak 'jongleren op hoog niveau'. Om al deze moeders een hart onder de riem te steken en te helpen het leven wat te vergemakkelijken is er nu de 'Single Moeder Survival Kit'.

In dit handboek voor alleenstaande moeders geven drie journalisten, Annemarieke Piers, Claudette Halkes en Pam van der Veen (de laatste is zelf single moeder), informatie en tips over opvoedproblemen, eenzame vakanties, ruzie met je ex, een nieuwe liefde en andere dingen waar een single moeder tegenaan loopt. Ook staan er in het boek verschillende interviews met bekende alleenstaande moeders als Hedy d'Ancona, Anita Witzier, Hermine Landvreugd en Manon Uphoff. De schrijvers van het boek lanceren op 21 maart in Nederland de single moederdag, in de VS al jaren in gebruik.

In ons land brengen inmiddels een kleine vierhonderdduizend moeders in hun eentje hun kind of kinderen groot. De glossies bombardeerden het alleenstaande moederschap al tot trend. ,,Op de ware liefde kun je misschien eeuwig wachten, op een kind niet. De nieuwe trend: een baby - niet met mr. Right, maar met mr. Right Now'', schreef Elle.

Het maandblad doelde hiermee op de zogenaamde BAM-vrouw. Deze Bewust Alleenstaande Moeder, opvolgster van de Bewust Ongehuwde Moeder (BOM) uit de jaren zestig, is niet anti-man, maar zit met het praktische probleem dat ze er geen heeft en wel een kind wil. De BAM-vrouw heeft vaak een goede baan, een mooi huis, fijne vrienden, maar niet die man. Wanneer ze een flink eind in de dertig is opgeschoven, kiest ze ervoor om dan maar alleen een kind te krijgen met het zaad van een al dan niet bekende donor.

Maar er zijn natuurlijk ook veel single moeders die niet alleen zijn begonnen. Zij kozen in de eerste instantie voor het gehele pakket (kind én partner), maar hebben bijvoorbeeld een scheiding achter de rug. Hoewel deze variant vaak pijnlijk is, valt er uiteindelijk ook goed mee , zeggen single moeders zelf.

Het aantal (tijdelijk) alleenstaande moeders neemt toe en daarmee ook de ervaringen van vrouwen op dat gebied. Kortom, de single moeder is geen exotische diersoort meer. Ze is zelfbewuster en wordt ook steeds vaker gezien als sterk in plaats van zielig.

Hoewel de 'Survival Kit' veel aandacht besteedt aan de gevolgen van een scheiding, is het boek bedoeld voor alle categorieën alleenstaande moeders. Bijna iedere single moeder heeft namelijk weleens te maken met eenzaamheid, met te veel taken combineren, met schuldgevoel en met haar zielige imago. Je wilt niet uitzonderlijk zijn, zegt Hedy d'Ancona. En zo stond zij, ondanks volle baan en vijftien vrijetijdsactiviteiten, elke sportdag op een fluitje te blazen.

Juist omdat single moeders niet als treurig gezien willen worden, trappen ze nog weleens in de val van het perfectionisme. Ze hebben iets te bewijzen. Die houding kunnen ze beter afleren, suggereert het handboek. Hedy d'Ancona: ,,Ik hoefde niet briljant te zijn op het werk. Ik vond de combinatie van al die dingen al vrij briljant.'' Een andere moeder kwam erachter dat ze soms best iets voor zichzelf mocht doen. ,,Puzzelen, verven en knutselen moest ik met de kinderen en niet zomaar een uur voor mezelf nemen. Maar ik ben gemakkelijker geworden.''

Het alleenstaand moederschap als gevolg van een scheiding brengt extra complicaties mee, zoals schuldgevoelens. Een single moeder vertelt over een ruzie met haar ex toen die hun zoontje terug kwam brengen. ,,Dat werd weer uren dominoën om het schuldgevoel af te kopen.'' Ook is het moeilijk om 'lekker rustig' een scheiding te verwerken wanneer je ook voor je kinderen moet zorgen. Tegelijkertijd kunnen die kinderen een reddingsboei zijn. ,,Juist om die kinderen kom je je bed uit en doe je boodschappen'', zegt weer een andere moeder.

En dan die eenzame vakanties. Naar de camping, in je eentje de tent opzetten, terwijl je kind steeds wegloopt, uitgeput koken op een butagasje en als het kind eindelijk naar bed is, op je campingstoeltje zitten luisteren naar gezellige stelletjes om je heen om ten slotte in een koude slaapzak te kruipen. Dat kan ook anders, leert de overlevingsgids. Genoeg campings en reizen voor alleenstaande ouders. Je kind onder de pannen en de moeder echt vrij. Wat dat betreft is de Survival Kit een nuttig naslagwerk vol adressen van organisaties die helpen bij financiën tot internetsites waar de moeder een nieuwe man kan opdoen.

Een nieuwe liefde? Testcase is vaak de ontmoeting met de kinderen. Doet hij te veel zijn best, of, nog erger, gaat hij zich meteen met de opvoeding bemoeien, dan verdwijnt die prille liefde als sneeuw voor de zon, roepen verschillende single moeders uit ervaring. Manon Uphoff: ,,Het veranderde toen ik mijn huidige vriend meenam, nu tien jaar geleden. Terwijl ik het eten stond te maken, zat zij in de kamer zijn haar te versieren met speldjes en strikjes. Hij deed niets om haar voor zich te winnen, bleef gewoon zichzelf.''

Het alleenstaand moederschap heeft ook voordelen. Sommige gescheiden vrouwen zijn opgelucht dat ze niet meer worden geconfronteerd met een partner die zijn verantwoordelijkheid niet neemt. Single moeder Puck: ,,Ik vind het helemaal niet erg om om zes uur 's ochtends beneden te gaan zitten spelen met een wakkere Amal. Maar wel als mijn vriend tot twaalf uur in z'n nest ligt.''

,,Ik hoef de kusjes en cadeautjes niet te delen met de vader'', jubelt een single moeder op een internetsite voor alleenstaande ouders. Een tweede schrijft: ,,Ik heb geen eindeloze discussies over opvoeding en regels.'' En weer een derde vraagt zich af wat een man nog voor een meerwaarde zou hebben in haar gezin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden