Plein 2

Een oude doorgeprikte proefballon is altijd nog materiaal voor de verkiezingscampagne

CDA-leider Sybrand Buma trok in de verkiezingscampagne een banenplan voor bijstandsgerechtigden uit de la. Talloze Haagse kopstukken kwamen ook met eerder afgewezen plannen. Beeld ANP

De verkiezingscampagne is achter de rug, dus de plannetjesweken van Haagse politici zijn voorbij. De redactie van Plein 2 werd de afgelopen weken bedolven onder voorstellen en proefballonnen. Met de Provinciale Staten, de waterschappen of de Eerste Kamer had het allemaal weinig te maken.

Vorige week noemden we al even een woningmarktplan van Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en een voorstel van justitieminister Ferd Grapperhaus (CDA) om bedreigers van burgemeesters strenger te bestraffen. De minister maakte het bont, want hij had voor het hele idee geen wetsvoorstel of maatregel in de pen. Het leverde hem wel een interview met een landelijke krant op.

Plein 2 is de archieven ingedoken, op zoek naar geijkte onderwerpen waar politici in campagnetijd over beginnen. Het lijkt of er een lijstje voorstellen op de plank ligt, klaar om voor iedere verkiezing af te stoffen.

Altijd goed is een plan om mensen die al jaren in de bijstand zitten aan het werk te krijgen. Onderzoeksbureaus concluderen al jaren dat zulke maatregelen weinig opleveren. In deze groep zitten vaak mensen met psychologische problemen, verslavingen, fysieke klachten of zonder opleiding. Maar een beetje politicus komt toch minimaal één keer met het ei van Columbus voor deze groep. Steevast betoogt men dat een financiële prikkel mensen vast aan een baan helpt.

CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma pleitte anderhalve week geleden voor ‘basisbanen’. Hij is ‘optimistisch’ dat mensen na enige jaren van gesubsidieerd ondersteunend werk in de zorg of het onderwijs doorgroeien naar een volledige baan. Buma is niet de enige optimist. Diederik Samsom (PvdA) lanceerde voorafgaand aan de Kamerverkiezingen van 2017 met Alexander Pechtold (D66) een plan. De bijstand moest ‘geen moeras, maar een springplank’ zijn. Als uitkeringsgerechtigden een centje mogen bijverdienen, raken ze weer ‘actief’ en ‘trots’, waarna ze vast de smaak van het werken te pakken krijgen.

Mark Rutte wilde tijdens de verkiezingscampagne van 2010 de bijstandsuitkering nog met enkele tientjes per maand verlagen. Dat leverde pijnlijke televisie op. Een zichtbaar ongemakkelijk Rutte werd in de uitzending geconfronteerd met beelden van een huilende bijstandsmoeder.

Stokpaardjes

Sommige partijen berijden eigen stokpaardjes. Bij de VVD is kritiek op de taakstraf populair. Dat valt natuurlijk goed bij de kiezer die aan de borreltafel schande spreekt van ernstige delicten die in Nederland ‘maar een paar uurtjes taakstraf’ opleveren. Vorige week begon minister voor rechtsbescherming Sander Dekker er weer over. Mensen die geweld gebruiken tegen hulpverleners moeten wat hem betreft de gevangenis is. Tegelijkertijd erkende hij dat een eerdere poging van de VVD om paal en perk te stellen aan taakstraffen in de praktijk weinig voorstelt. Rechters kunnen dat ook bij geweld tegen hulpverleners grotendeels omzeilen door te kiezen voor een taakstraf plus één dag cel.

Favoriet bij het CDA is militaire tuchtiging voor jongeren die niet willen deugen. In 1993 pleitte toenmalig premier Ruud Lubbers al voor speciale ‘kampementen’. Een jaar later kwam er bij wijze van proef een ‘Jeugd Werk Inrichting’ in de voormalige gevangeniskolonie Veenhuizen. Toen had Lubbers er al geen belangstelling meer voor, en het kamp stierf een stille dood.

Premier Jan-Peter Balkenende probeerde het in 2006 en 2007 weer. Een ‘gedwongen heropvoeding’ moest voorkomen dat lastige jongeren richting criminaliteit afgleden. Het plan bleek juridisch onmogelijk. Mensenrechtenverdragen verbieden het mensen zonder (zware) strafrechtelijke veroordeling in een kampement op te sluiten.

Dat weerhield Buma er niet van het voorstel tijdens de verkiezingscampagne in 2016 weer eens af te stoffen. Militairen moesten jonge ‘raddraaiers’ gaan drillen. Het CDA noemde het plan weliswaar dienstplicht, maar de jongeren zouden niet leren vechten. Uiteraard verdween het idee net als eerdere plannen voor strafkampen na de campagne weer in de la. Een toekomstige opvolger van Buma zal het daar vast weer eens uittrekken.

Afgestofte plannen rond de Statenverkiezingen

1. Sybrand Buma: banenplan voor langdurig werklozen
2. Sander Dekker: minder taakstraffen
3. Rob Jetten: geen kernwapens op de JSF

Plein 2

In deze wekelijkse rubriek leest u de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden