'Eén organisatie voor reli-zenders'

De kerkelijke zendtijd moet anders worden georganiseerd. Een deel van de taken kan bij bestaande omroepen worden ondergebracht.

Er moet één omroeporganisatie komen voor de kleine levensbeschouwelijke stromingen. Joden, boeddhisten, moslims en hindoes moeten van daaruit hun programma’s maken.

Alle bureautaken, zoals financiën, juridische zaken en personeelszaken, moeten zij bij de Nederlandse Programma Stichting (NPS) onderbrengen. De RKK, Ikon, ZvK en de humanisten moeten dat doen bij de KRO, NCRV, EO en de VPRO.

Dat bepleit NPS-directeur Joop Daalmeijer in een plan dat hij aan het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap heeft voorgelegd. Ambtenaren onderzoeken momenteel hoe de toekomst van de kerkelijke zendtijd in Hilversum eruit moet zien. Minister Plasterk (media) moet de Tweede Kamer daarover vóór 1 maart informeren.

Voordeel van deze operatie is dat er een extra controle op de financiële en juridische huishouding ontstaat . Bovendien levert het een fikse kostenbesparing op. Ook kunnen de kleine omroepen zich zo concentreren op het maken van programma’s; bestuurlijke en financiële perikelen zoals die bij de moslimomroepen voorkwamen, worden zo voorkomen.

Een andere mogelijkheid is volgens Daalmeijer dat de raad van toezicht van de NPS ook het bedrijfsmatig functioneren van de joodse, islamitische, hindoeïstische en boeddhistische omroep in de gaten houdt. Dat model kan eveneens voor de katholieke, protestants-christelijke en humanistische omroep gelden bij de omroep waaraan zij zich verbinden. „Daarbij moet de redactionele onafhankelijkheid van de betrokken stromingen in een redactiestatuut worden gewaarborgd.”

Velen zijn het erover eens dat het systeem rond de kerkelijke zendtijd anders moet. Het Commissariaat voor de Media bijvoorbeeld adviseert de minister ook dat de ondersteunende diensten worden ondergebracht bij bestaande omroepen, of dat die omroepen de niet-redactionele functies met elkaar delen.

De kerkelijke zendtijd stamt uit de tijd van de verzuiling. Toen werd de zendtijd voor kerkgenootschappen ingevoerd voor mensen die op zondag niet naar de kerk konden. Vooral ouderen keken naar live kerkdiensten, de rooms-katholieken via de RKK en de protestanten via de Ikon en de ZvK. Daarna volgden steeds meer levensbeschouwingen, zoals humanisten, moslims, boeddhisten, hindoes en joden.

Onderzoekers Johan Wolswinkel en Adriaan Overbeeke van de Vrije Universiteit opperden in het wetenschappelijke tijdschrift Mediaforum twee andere mogelijkheden voor de organisatie van deze zendtijd.

De verschillende omroepen kunnen ook volledig –ook inhoudelijk– worden ondergebracht bij bestaande omroepen. De joden, hindoes, boeddhisten en moslims bij de NPS, de humanisten bij de VPRO, de Ikon en ZvK bij de EO of NCRV en de RKK bij de KRO.

Het andere model van de VU-onderzoekers is het volledig schrappen van de kerkelijke zendtijd. Maar dat past volgens hen niet in het Nederlandse model van kerk en staat.

Over alle voorgestelde modellen moet de Tweede Kamer beslissen, want hiervoor moet een wijziging in de Mediawet komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden