Een opbeurend sprookje in ragfijn pastel

Le Havre
Regie: Aki Kaurismäki. Met André Wilms,KatiOutinen.In15filmtheaters

Regisseur Aki Kaurismäki verruilt in zijn nieuwste film de Finnen voor de Fransen, en Helsinki voor Le Havre. In de droeve bar La Moderne klinken zoete Franse muziekjes, maar die maken het leven van Kaurismäki's treurige personages niet mooier of makkelijker. Wel zorgt de vreemdheid van Frankrijk - de taal, de muziek, de wijn, de baguettes - voor een iets lichtere toets, een nog fijnere, droefgeestige kijk.

De held is Marcel Marx (naar Marx of de Marx brothers), ooit schrijver nu schoenpoetser, een minzame, oudere man die de ene sigaret met de andere aansteekt. Zijn innig geliefde zieke vrouw Arletty (naar de legendarische actrice uit 'Les enfants du paradis' maar hier blond en verdrietig) moet naar het ziekenhuis voor een behandeling. Ondertussen ontfermt Marx zich over Idrissa, een jonge vluchteling uit Angola, die aan de aandacht van de politie is ontsnapt. Bewakers hoorden babygehuil in een ijzeren container in de haven en braken de boel open. In een schilderachtig, tragikomisch beeld, het mooiste beeld van de film, staan de haveloze Afrikanen in de container en de zwaar bewapende Franse agenten voor de container elkaar een tijdje verwonderd aan te staren. Dat is dan de eerste blik op het vrije westen.

Idrissa weet te ontsnappen en krijgt een warme ontvangst in het buurtje van Marx, een buurtje met 'Ja Zuster Nee Zuster'-achtige trekjes, en dan niet alleen vanwege de pastel interieurs die ergens in de jaren vijftig zijn blijven steken. Het gaat om 'egalité', 'fraternité' zoals Marx in een van de minimalistische conversaties met inspecteur Monet uiteenzet. De bakster schuift baguettes toe, de groenteboer verbergt de vluchteling onder zijn groenten, de caféhoudster organiseert een trendy benefiet met Little Bob, een Franse rocker die zijn beste tijd allang gehad heeft. Alleen de 'bourgeois' buurman (Jean Pierre Léaud) blijkt een tegenstrever en licht inspecteur Monet in. Deze in het zwart gehulde Monet is een soort depressieve Maigret maar doet er vervolgens vrij lang over om iets van de humane houding van dat grote voorbeeld te laten zien.

Mooi is hoe Kaurismäki een fijne pentekening maakt over een onderwerp waarbij andere filmmakers steeds gewelddadiger aanzetten of verzanden in clichés. In zijn absurde toets herinnert de Fin aan filmmakers als Lynch en Van Warmerdam maar Kaurismäki is niet op zoek naar de zwarte kern. Grapjes, mededogen en verwondering maken van 'Le Havre' een fijn, opbeurend en ontroerend sprookje.Jann Ruyters

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden