Eén op de vier kansrijke asielzoekers wacht langer dan een halfjaar op een besluit van de IND

Asielzoekers arriveren bij het azc in Zeist. Beeld anp

Een kwart van de kansrijke asielzoekers wacht langer dan een halfjaar op het oordeel van de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Dat is niet alleen tijdverspilling, de lange wachttijden leiden ook tot volle asielzoekerscentra en dwangsommen. 

Een kwart van de kansrijke asielzoekers wacht meer dan een halfjaar op antwoord op de vraag of ze wel of niet in Nederland mogen blijven. In principe moet de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) binnen zes maanden een beslissing nemen, maar door bezuinigingen en een lichte stijging van het aantal asielzoekers lukt dat vaak niet. De verwachting is dat de lange wachttijden voorlopig niet worden opgelost. 

Op 1 februari wachtten 2240 asielzoekers die goede kans maken op een verblijfsvergunning langer dan een halfjaar op een beslissing, blijkt uit cijfers die de IND op verzoek van Trouw verstrekte. Het gaat om mensen die voor het eerst een asielaanvraag doen, en zij zitten zowel in de algemene asielprocedure (1200 mensen) als in de verlengde asielprocedure (1240 mensen). 

Die laatste is bedoeld voor ingewikkelde asielaanvragen, die eerste voor eenvoudiger verzoeken. Hoelang het nog duurt tot de IND alsnog een beslissing neemt over de ruim tweeduizend mensen die nu al meer dan een halfjaar wachten, is onduidelijk.   

Kansloze aanvragen worden sneller behandeld. Het gaat dan om mensen uit veilige landen of die elders in de Europese Unie al eens asiel aanvroegen. Zij krijgen prioriteit om het asielsysteem zo min mogelijk te belasten met aanvragen die waarschijnlijk toch worden afgewezen en omdat zogenoemde ‘veilige landers’ oververtegenwoordigd zijn in overlaststatistieken.

Drukte

Dat mensen lang moeten wachten op een IND-beslissing is niet alleen vervelend voor de asielzoeker in kwestie. Het zorgt ook voor drukte in de asielzoekerscentra. Die lopen sinds een aantal maanden weer vol. Het Centraal orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft afgelopen zomer alle reservebedden in gebruik moeten nemen en in meerdere gemeenten zijn eerder gesloten asielzoekerscentra heropend.

Daar komt bij dat advocaten dwangsommen kunnen eisen als de IND niet op tijd beslist. In november werd duidelijk dat die de IND in een jaar tijd meer dan een miljoen euro hebben gekost en dat er, toen al, nog duizenden claims lagen te wachten. 

Ingrijpen

Volgens Vluchtelingenwerk zijn de problemen bij de IND te wijten aan traag ingrijpen van de staatssecretaris. “Eind 2017 zagen wij de wachttijden al oplopen”, zegt woordvoerder Martijn van der Linden. “Maar het heeft tot september geduurd voor er iets gebeurde. Er is bezuinigd op de IND en je kunt je afvragen of dat verstandig is.” 

De mensenrechtenorganisatie waarschuwt al een aantal maanden voor oplopende wachttijden. Wie nu asiel aanvraagt en niet meteen kansloos blijkt, moet volgens Vluchtelingenwerk gemiddeld een jaar en vier maanden wachten tot hij zijn verhaal kan doen.

Staatssecretaris Mark Harbers (justitie en veiligheid) schreef begin februari aan de Tweede Kamer dat ook hij vindt dat asielzoekers te lang moeten wachten op duidelijkheid. De IND heeft in 2018 tweehonderd extra voltijdsbanen ingevuld, en daar komen er in 2019 nog 150 bij, maar het duurt even voor nieuwe werknemers zijn gevonden en ingewerkt. Volgens Harbers duurt het een halfjaar tot meer dan een jaar voor medewerkers zelfstandig asielaanvragen kunnen beoordelen.

Lees ook:

Deze vluchtelingen zijn het wachten op de IND zat: ‘Ik wil een normaal leven’

Asielzoekers moeten lang wachten tot ze hun verhaal mogen doen bij de IND. Het Turkse gezin Akin wacht al sinds juli op de start van de asielprocedure.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden