Historisch onderzoek

Eén op de tien Nederlanders heeft een beetje DNA van een ‘koekoekskind’

Eén op de tien Nederlanders en Vlamingen heeft een beetje DNA van de spreekwoordelijke ‘melkboer’: genetische gegevens van mensen die niet afkomstig zijn uit de eigen bekende familie. Vooral in gezinnen van arme stedelingen in de negentiende eeuw werden veel bastaardkinderen geboren, zo ontdekten onderzoekers  van de Katholieke Universiteit Leuven.

Het hoge aantal bastaardkinderen in de steden valt vooral op in vergelijking met het platteland, schrijven de onderzoekers in het tijdschrift Current Biology. In de periode 1850-1900 was het percentage ‘koekoekskinderen’, door de onderzoekers ook wel de ‘koekoeksgraad’ genoemd, op het platteland zo'n 0,5 procent: in de steden kon dat oplopen tot 6 procent. 

Het blijft voorlopig speculeren waarom het percentage in de steden zoveel hoger lag, zegt geneticus Maarten Larmuseau op de website van de KU Leuven. “Het hoge cijfer bij de arme stedelingen kan mogelijk te verklaren zijn door affaires, maar zeker ook door verkrachting of prostitutie. Het staat buiten kijf dat de sociale context – een tijd van hongersnood, cholera-epidemieën, sociale onrust – een zware impact had op het aantal koekoekskinderen.” Ook was er op het platteland meer sociale controle, waardoor het aantal bastaardkinderen daar laag bleef, zegt de onderzoeker.

Duizend Nederlandse en Vlaamse mannen

Voor het onderzoek vergeleken de onderzoekers het DNA van duizend Nederlandse en Vlaamse mannen met hun stamboom. Larmuseau legt uit: “Als twee mannen een voorouder in de vaderlijke lijn delen, dan moet je dat bevestigd zien in hun DNA-profiel. Als de juridische stamboom niet klopt met de biologische, is er dus sprake van minstens één kind dat binnen het huwelijk juridisch wel erkend is, maar dat biologisch geen band heeft met de vader.”

Lees ook: 

Ben ik familie van een ‘zalige’ Vlaming? De uitslag is binnen

Wie is toch de willekeurige Vlaming die eeuwenlang ten onrechte is aangezien voor een zalige? Trouw-journalist Robin de Wever kreeg vorig jaar te horen dat hij misschien iets met het mysterie te maken heeft. Dankzij DNA-onderzoek is er nu een antwoord.

Genen gelden als de zegen en de vloek van onze voorouders. Ze zijn zoveel meer.

Bij het woord erfelijkheid denken we aan genen. Daarmee doen we het begrip geweld aan. Erfelijkheid is veel meer dan het DNA dat we van onze (voor)ouders kregen, betoogt wetenschapsjournalist Carl Zimmer. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden