Een onsje minder hoogleraren in de krant, alsjeblieft

Beeld Colourbox

In de weekendbijlage Sir Edmund van de Volkskrant stond journalist Hanneke de Klerck zaterdag met terugwerkende verbazing kort stil bij de manier waarop journalisten in het pre-internettijdperk telefoonnummers van hoogleraren achterhaalden.

Zij gaf zelf, voor de oudere generatie journalisten herkenbaar, antwoord op de vraag over hoe dat destijds ook weer ging. Het nummer van een hoogleraar 'in het een of ander' werd gezocht 'in een rij telefoonboeken van heel Nederland, of in een dik boek dat 'Pyttersen's Nederlandse Almanak' heette en dat zo'n beetje alle organisaties en instellingen in Nederland vermeldde'.

Dat dagbladjournalisten in dit internettijdperk weinig moeite hoeven doen om een beoogde hoogleraar te bereiken, wekt geen verbazing. Een beetje hoogleraar zet zijn of haar 06-nummer op een makkelijke vindplaats op internet. Gechargeerd: de journalist hoeft alleen het nummer in te toetsen. Ik wil er slechts mee hebben gezegd dat veel van de ongeveer 5200 hoogleraren in Nederland weten wat een journalist zoekt en wil.

Enkele Trouw-lezers toonden zich onlangs onaangenaam verrast over de veelheid aan meningen in hun krant en die van columnisten en hoogleraren in het bijzonder. De eerste categorie laat ik hier buiten beschouwing: een columnist zonder mening is als een vioolspeler zonder zijn snaarinstrument.

'Hooglerarengehalte'
Over de tweede groep valt meer te zeggen. De lezersklacht was aanleiding voor een kleine steekproef naar het 'hooglerarengehalte' in de zogeheten kwaliteitskranten Trouw, NRC Handelsblad en de Volkskrant. In de willekeurig gekozen periode van 20 tot en met 26 oktober turfde ik het aantal hoogleraren dat dagelijks in genoemde kranten afzonderlijk werd opgevoerd.

Er viel meer te turven dan vermoed. Alles bijeen trof ik in achttien kranten 76 keer een bij naam genoemde hoogleraar, voornamelijk mannen. Ruim zestien procent slechts was vrouw.

Trouw was met dertig hoogleraren koploper, gevolgd door de Volkskrant (25) en NRC (21). In deze aantallen is een enkele verwijzing van een hoogleraar naar bijvoorbeeld de rubriek Personalia (Trouw) of een eerder verschenen artikel (de Volkskrant, NRC) meegenomen. Dat vertekent het beeld enigszins. Verdeeld over de kranten is een bijstelling tot zeventig hoogleraren hierom billijk.

In het merendeel van de artikelen wordt de hoogleraar een reactie gevraagd op een bepaalde nieuwsontwikkeling. In Trouw waren dat bijvoorbeeld een uitspraak van de Raad van State over een nieuwe islamitische scholengemeenschap in Amsterdam, internationale privacybescherming, misdaadcijfers en belastingophef rond koffieketen Starbucks.

Verschillende adressen
Daarnaast waren er enkele grotere interviews met hoogleraren. Ook waren er van hun hand bijdragen voor opiniepagina's en heeft een enkeling, zoals Jelle Reumer in Trouw, een eigen rubriek. Opvallend is dat de kranten bij onderwerpen die zij delen bij verschillende hoogleraren uitkomen. Alleen hoogleraar quantumfysica Ronald Hanson van de Technische Universiteit Delft kwam in zowel Trouw als NRC en Volkskrant voor. Zijn vakgroep bewees het ongelijk van Einstein door aan te tonen dat elementaire deeltjes op grote afstand verbonden kunnen blijven.

Wat zegt ons dit alles? In elk geval dat journalisten hoogleraren makkelijk weten te vinden. Door hun inbreng in de media hebben hoogleraren onbeperkt invloed op de beeldvorming over uiteenlopende, maatschappelijk vaak relevante onderwerpen en discussies. Daar is niets op tegen, zolang in de krant meningen en standpunten van deskundigen over een bepaald onderwerp fris en divers zijn. Of dit altijd het geval is? Een onsje minder hoogleraar mag best, denk ik, zonder een mediadeskundige te hebben geraadpleegd.

'Ombudsman' behandelt vragen en opmerkingen over journalistieke kwesties. ombudsman@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden