Een onbekende collega onder Hollandse hemel

Paul Gabriël behoort niet tot de bekendste vertegenwoordigers van het 19de-eeuwse Hollandse impressionisme, maar hij wordt wel beschouwd als een van de belangrijkste leden van de Haagse School. Al in een vroeg stadium verwisselde hij het atelier voor de buitenlucht om daar voorstellingen te maken die een prachtige reflectie van de weersomstandigheden te zien geven. Gabriël (1828-1903) maakte vanaf 1853 deel uit van de schilderskolonie die onder aanvoering van Gerard Bilders de bossen en het rivierengebied rond het Gelderse Oosterbeek onveilig maakte. Het zou een vaste gewoonte van Gabriël worden om ’plein air’ te schilderen, in de buitenlucht. Er zijn wel vraagtekens gezet bij het gegeven of de impressionisten daadwerkelijk onder de blote hemel hun voorstellingen met de langzaam drogende olieverf opzetten of niet beter een snelle schets maakten die bij thuiskomst in het atelier werd uitgewerkt. Het paneel ’En plein air: schilder buiten aan het werk’ dat Gabriël uit 1875 heeft gemaakt, is in ieder geval in olieverf uitgevoerd. Vanwege de maten – het eikenhouten plankje meet 40 bij 31 cm – kan het gemakkelijk in een schilderskistje zijn meegenomen. Het zonnige meesterwerkje werd vorig jaar op de kunst- en antiekbeurs PAN Amsterdam aangekocht door Teylers Museum in Haarlem en hangt sinds deze week ’op zaal’. Gabriël zou ervan hebben opgekeken als hij zijn werk in het museum zag hangen. Hij bezocht het museum al in 1848 en schreef bij die gelegenheid zijn naam in het gastenboek. Teyler heeft inmiddels een prachtige collectie Hollandse 19de eeuw, maar van Gabriël had het museum slechts een kleine olieverfstudie. De nieuwe aanwinst is extra bijzonder vanwege de inhoud. De afgebeelde is misschien een van de vrienden van Gabriël. Bekend is dat hij met Willem Bastiaan Tholen, Anton Mauve en Jacob Ritsema het veld introk. Het was bij zulke gelegenheden gebruikelijk dat de schilders elkaar als model gebruikten. Voorlopig blijft de figuur op het nog weinig bestudeerde paneel onbekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden