Een onafhankelijk Noord-Italië, dat wil niemand

Lega Nord-leider Matteo Salvini is blij met de referendumuitslag. Beeld AP
Lega Nord-leider Matteo Salvini is blij met de referendumuitslag.Beeld AP

Noord-Italië stemde voor meer autonomie. Maar afscheiding zit er niet in. De partij Lega Nord heeft daar ook geen baat bij.

Tevreden gezichten van twee Noord-Italiaanse gouverneurs, vandaag voor de televisiecamera’s. Luca Zaia en Roberto Maroni van de partij Lega Nord besturen de gewesten Veneto en Lombardije. De referenda die daar op zondag zijn gehouden, over meer zelfbestuur, waren een klein succesje voor de heren: bijna honderd procent van de kiezers stemde voor meer autonomie voor hun landstreek. En de opkomst was redelijk.

Zaia en Maroni verkochten het resultaat dan ook als een vette overwinning. “Binnen twee weken ga ik de onderhandelingen met de centrale regering in Rome beginnen”, verklaarde Maroni daadkrachtig. Zaia zei optimistisch: “Ik hoop op meer autonomie binnen een jaar.” De twee politici ambiëren meer zelfbestuur en geld voor zaken als infrastructuur, onderwijs, milieubescherming en gezondheidszorg. Want echte zelfstandigheid, zoals het Spaanse Catalonië dat wil, zit er voor deze welvarende gewesten niet in.

Nieuwe koers

De Italiaanse grondwet staat namelijk niet toe dat gewesten – het zijn er twintig – zich afscheiden; de republiek moet één blijven. Maar zelfstandigheid voor Lombardije en Veneto gaat er ook niet komen omdat er niet één partij is die daar nog actief naar streeft. De Lega Nord heeft die wens in de koelkast gezet.

Die partij werd 25 jaar geleden door Umberto Bossi opgericht om het niet-bestaande ‘Padania’ – zo’n beetje het hele noorden en midden van het land, tot en met Toscane – los te maken van de rest van Italië. Want in het zuiden zijn ze alleen maar lui, passief en geldverspillend, was zijn stelling. Maar Bossi’s opvolger ziet voor de Lega Nord een hele andere koers weggelegd.

Sinds 2013 heeft Matteo Salvini (44) het bij de partij voor het zeggen en hij neemt de woorden ‘afscheiding’ en ‘zelfstandigheid’ niet in de mond. Dat is vooral omdat Bossi op dat vlak niets voor elkaar heeft gekregen.

In 1996 kreeg de toen nog gloednieuwe partij bij de landelijke verkiezingen 10 procent van de kiezers achter zich, in 2013 was dat nog maar 4 procent. “Steun onder de burgers voor afscheiding was beperkt. Ze willen wel meer fiscale autonomie, federalisme, een efficiënt overheidsapparaat. Maar afscheiding, dat wil eigenlijk niemand”, tekende opiniepeiler en Lega-Nord deskundige Ilvo Diamanti in dagblad La Repubblica op.

Landelijk scoren

Lega Nord profileert zich tegenwoordig dan ook als een anti-immigratiepartij, die ook anti-EU en anti-euro is. En dat slaat wél aan. Op dit moment kan de partij rekenen op ongeveer 15 procent van de stemmen, zeggen opiniepeilers. Salvini wil dat zijn partij bij de parlementsverkiezingen, ergens begin 2018, de grootste op rechts wordt, groter dus dan de centrumrechtse partij van Silvio Berlusconi. En om dat voor elkaar te krijgen, moet Salvini kiezers op het hele schiereiland aanspreken.

Met beloftes over een scheiding tussen het zuiden en het noorden gaat dat niet lukken. De Lega Nord maakt de kiezers in Lombardije en Veneto blij met het vooruitzicht op meer autonomie en wil tegelijkertijd landelijk scoren.

Vandaag was die lijn helder toen Matteo Salvini op Facebook over de referenda schreef: “We willen allemaal minder verspilling, minder belastingen, minder bureaucratie, minder blokkades door de staat en de EU, meer werk en meer veiligheid. Vanaf morgen zal ik eraan werken dat de burgers van de andere gewesten (...) dezelfde keuze voor efficiëntie en vrijheid kunnen maken. Verenigd winnen we.”

Lees ook: Wél een referendum, geen Catalaanse toestanden in Italië

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden