Een ogenblik

Ouwe aso riep iemand tegen me toen ik onlangs vanuit het fietsenrek bij Albert Heijn even een meter of drie over het trottoir van de Van Baerlestraat fietste. Ik keek om me heen om de kwaadspreker te betrappen. Ik word de laatste jaren wel vaker belasterd in het verkeer, een jongeman riep ooit 'kijk uit dooie' toen ik zijns inziens niet snel genoeg reageerde en bij een parkeerruzie werd ik eens voor 'Twentse boer' uitgemaakt. Maar oud? Ik?

De lasteraar was een boos vrouwtje, schuifelend over de stoep. Ze was een stuk ouder dan ik, dus dan moest ik wel heel oud overkomen. Dat aso liet ik maar rusten want ik was natuurlijk geen aso, wat dacht dat mens wel! Of misschien toch? Was Nederland een land waar een paar meter fietsen over de stoep als asociaal werd beschouwd?

Ik dacht aan de Colombiaanse Ajax-speler die op tv vertelde dat hij Nederland zo goed geordend vond, dat alles er klopte, dat de mensen voor stoplichten stopten, allemaal zaken die in zijn eigen land heel anders waren. En aan de New Yorkse journalist Joseph Mitchell wiens reportages uit de jaren veertig en vijftig ik zat te lezen en die het had over de netheid van de Hollanders. Was het dát wat wij in de volkerenslag van nationale identiteiten probeerden te bewaren: onze netheid, onze correctheid, onze geveegde stoepen?

Ik vind Nederland helemaal niet zo'n keurig land maar misschien zie ik het te veel vanuit mijn eigen perspectief. Misschien heeft het normen- en waardendebat van een paar jaar geleden, gevoegd bij de invasie van veelkleurige vreemdelingen, ons na de bevrijding in de jaren zestig wel degelijk weer in de armen van het oude calvinisme gedreven, zonder Calvijn dit keer, de niet-puristische, maatschappelijke vorm. En wat vind ik daarvan? Ik ben een calvinist, jazeker, ik houd van sobere kerkjes en vermanende preken en van Bach en Brahms, die trouwens lutheraans waren. Ik ga graag in katholieke of heidense landen op bezoek maar met het vaste voornemen mij er niet te vestigen. Ik ben niet heel netjes en proper (dat is mijn jaren zestig-lucht) maar kan het van een ander wel waarderen. Bij tijd en wijle verlang ik ernaar in een grijsbruine kamer met een tikkende pendule oud te worden en zo nu en dan uit het raam te kijken of er op straat ook iets beweegt.

Dit alles had ik die ouwe toverkol (nu begon ik zelf ook, merkte ik) willen zeggen maar ik vond dat ik er geen tijd voor had, ook precies de reden dat ik over het trottoir fietste in plaats van netjes te lopen. Kortom, je deed soms maar wat als mens, of je nu katholiek, protestant of niks was. En ik moest snel naar huis waar deze column geschreven wilde worden.

Het oude boze vrouwtje was me natuurlijk allang vergeten, stond wellicht al keurend voor het vak met sperziebonen of spruitjes. En de aarde met haar calvinisten, atheïsten, katholieken, muzelmannen en boeddhisten die elkaar soms van onbegrip de stoep afduwden, dobberde voort in de eindeloze kosmos, of zoals de dichter zegt: 'Hoor de klok rikketikken, hij telt de ogenblikken'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden