Een Oekraïnereferendum wil Den Haag nooit meer

null Beeld Anp
Beeld Anp

Het raadgevend referendum staat op losse schroeven. De formerende partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie overwegen dit instrument af te schaffen of aan te passen, zo meldde De Telegraaf vandaag.

De onderhandelaars willen niet ingaan op wat ze precies bespreken. Alexander Pechtold (D66) zei wel: “Het correctief referendum in de huidige vorm is niet haalbaar. Dus moeten we kijken hoe we in het kader van mensen invloed geven de zaken wel kunnen regelen.”

Het raadgevend referendum is er gekomen dankzij D66, PvdA en GroenLinks. Het enthousiasme in Den Haag over dit instrument is flink bekoeld door het gesteggel over het associatieverdrag tussen Oekraïne en de EU. Tegenstanders wisten genoeg handtekeningen te verzamelen om zo’n referendum mogelijk te maken, waarna een meerderheid van de stemmers het verdrag afwees.

Het leverde premier Rutte een groot probleem op. Uiteindelijk zorgde een ‘inlegvel’ voor voldoende politieke steun om het verdrag alsnog door het parlement te loodsen. Daarin staat onder andere dat het verdrag niet automatisch leidt tot EU-lidmaatschap en dat er geen sprake is van (meer) financiële hulp aan Oekraïne. Het verdrag treedt vrijdag, vertraagd, officieel in werking.

Opkomstdrempel

Dat het raadgevend referendum de prullenbak ingaat, is allerminst zeker. Het is ook mogelijk dat de spelregels veranderen. Al langer gaan er stemmen op om het moeilijker te maken handtekeningen te verzamelen en om de opkomstdrempel (nu 30 procent van alle kiezers) te verhogen.

Het bindend correctief referendum zal er, ook gezien de uitspraak van Pechtold, niet komen. De wet die dit regelt is door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen, maar omdat het een grondwetswijziging betreft, moet het parlement deze nog een keer goedkeuren, en dan met twee derde meerderheid. Daar is onvoldoende steun voor.

De formerende partijen hebben gesproken over de gekozen burgemeester. Hiervoor zou de huidige manier van benoemen van burgemeesters uit de Grondwet moeten verdwijnen. Ook hiervoor moet de Grondwet worden gewijzigd en is dus twee derde meerderheid vereist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden