Een NSB'er in je broekzak

Van de erudiete cartoonist Willem leerde ik de volgende uitspraak van de rechtse Franse politicus Charles Pasqua kennen: "La démocratie s'arrête là où commence l'intérêt de l'État" - de democratie eindigt daar waar het belang van de staat begint.

"Dat is puur fascisme!" zei Willem en kreeg een van zijn befaamde lach-aanvallen. Ik moest aan Pasqua's uitspraak denken toen ik generaal-majoor bd. Pieter Cobelens, voormalig hoofd van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, in een interview op 28 juli op Radio 1 hoorde zeggen dat privacy "zeer belangrijk [is], maar niet belangrijker dan de nationale veiligheid". Dat ging over het aftappen van telefoon- en dataverkeer in de strijd tegen het islamofascistisch terrorisme.

Op 20 juli heeft België besloten de anonieme prepaid simkaart te verbieden in het kader van diezelfde strijd. Mogelijk nog dit jaar zal men zijn identiteitsgegevens moeten opgeven als men zo'n kaart wil kopen.

In 2013 pleitte de Nederlandse politie in een rapport voor het ministerie van veiligheid en justitie voor een soortgelijke maatregel. Een dergelijke maatregel zou racistisch zijn. Leg ik uit waarom.

De maatregel richt zich op islamofascistisch terrorisme, dat nu eenmaal in hoofdzaak wordt bedreven door personen van allochtone afkomst. Welnu, de maatregel veronderstelt dat die geestelijk onvolwaardig zijn, want hoe had men zich het telefoonverkeer van die terroristen voorgesteld? "Hee, Walid! Met mij, je weet wel. - Hee, Karim! Hoe gaat-ie, man? - Ja, goed. Heb je de gitaren? - Gitaren? Welke gitaren? - De gitaren, de gitaren! - Ik heb geen gitaren, man! Gitaren zijn haram. - De ratatagitaren! - Oooh, de Kalashnikovs! Ja, die heb ik, man. Oh, shit! Ik bedoel, ik heb de gitaren."

Zonder gekheid, de maatregel zou ertoe kunnen leiden dat vooral kopers van prepaid simkaarten met een islamitisch klinkende naam afgetapt gaan worden. Onzichtbaar etnisch profileren, dus. Dat moeten we niet willen.

Verder heeft een rapport van de Europese Commissie uit 2013, getiteld 'Evidence for the necessity of data retention in the EU', vastgesteld dat in EU-landen waar verplichte registratie van prepaid simkaarten is ingevoerd (toentertijd Bulgarije, Denemarken, Griekenland, Italië, Slowakije en Spanje) er geen bewijs is voor de effectiviteit van deze maatregel als middel bij wetshandhaving.

Tegenwoordig loopt bijna iedereen met een NSB'er in zijn broekzak: de smartphone. Je hebt permanent een verraaier bij je die doorgeeft waar je bent en wat je doet. Op De Correspondent staat een even fenomenaal als verontrustend artikel van Dimitri Tokmetzis, 'Dit gebeurt er allemaal onder de motorkap van je smartphone', waarin men kan lezen hoe bedrijven de zak-NSB'er gebruiken om gegevens over de eigenaar ervan te verzamelen. En wat bedrijven kunnen, kan de overheid - met de wet in de hand - beter.

De anonieme prepaid simkaart is, zeker in een 'domme' telefoon, de vervanger van de telefooncel, waarin men anoniem kon bellen. Ik vind dat burgers tegen wie geen concrete verdenking bestaat het recht hebben onbespied door de overheid door het leven te gaan. Ik eis dat recht voor mezelf op, ongeacht de aanslagen die plaatsvinden.

Dat we met terroristische aanslagen moeten leren leven en, inderdaad, moeten leren sterven, is al erg genoeg. Als we ook nog onze vrijheden, zoals onze privacy, moeten gaan inleveren, waar doen we het dan voor?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden