Opinie

Een normaal gesprek over de overgang graag

Een vrouw van zeventig jaar werkt nog via Uitzendbureau 65plus bij een bedrijf in Houten. "Ik zie het als uitdaging voor vijftigplus-vrouwen van nu om te zoeken naar een levensinvulling die recht doet aan wat de overgang oproept aan andere transities voor werk en levensstijl." Beeld anp

MARRET KRAMER   Wat ouderwets om vrouwen in de overgang te benaderen als wezens die thuis met opgedroogde baarmoeders het zorgen zitten te missen, stelt Marret Kramer.

Met vijf zussen zijn we, tussen 43 en 56 jaar. De oudste vier zijn in de overgang en de jongste zit er niet op te wachten. Wat we in elk geval leerden was dat zoals ieder gezin ongelukkig is op zijn eigen manier, iedere vrouw op haar eigen manier door de overgang gaat en je dus niet van 'de' overgang kunt spreken.

Onze reacties op de column van Jean Jacques Suurmond (De Verdieping 28 oktober) varieerden van ergernis tot inspiratie. Slechts één herkende het gevoel van nutteloosheid en het legenestprobleem (een ander is nog stiefmoeder van jonge kinderen en ik had pubers in huis toen de overgang begon). Wat we allemaal ervaren, is de gegroeide wijsheid en mildheid, en het mentor-zijn voor jongere mensen.

De column geeft een interessante invalshoek voor de overgang: 'spirituele kans, geestelijke zwangerschap'. En tegelijk werkt dat vervreemdend, want hoezo leegte en nutteloosheid als je volop aan het werk bent en nog jonge of studerende kinderen hebt? Mantelzorg en vrijwilligerswerk doen we naast onze banen, dat maakt de overgang juist nog zwaarder. In onze hectische levens is het een zoektocht om überhaupt tijd te maken voor het stilstaan bij alle fysieke verschijnselen en uit te zoeken wat dit betekent voor je manier van leven (werk, relaties, voeding, sporten, mediteren).

Slapeloosheid
Vroeger dacht ik dat overgangsklachten weggelegd waren voor vrouwen die niks beters te doen hadden, waar ik me achteraf over schaam. Mijn vriendinnen hebben allemaal een loopbaan; onder hen zijn er die nauwelijks ergens last van hebben en na een jaar zonder menstruatie opeens denken "hé, dat was dus de overgang", tot vrouwen die al tien jaar kampen met klachten als slapeloosheid, hitte-aanvallen op erg ongelegen momenten, of zelfs depressie. Dan roep je echt 'fuck it' als iemand gaat oreren over spirituele kansen - dan moet je gewoon goed geholpen worden met je klachten!

Een van ons heeft dagelijks spreekuur op een gynaecologiepoli en ziet veel vrouwen met overgangsklachten. Als deskundige én lotgenoot maakte ze van de nood een deugd en specialiseerde zich erin. Die vrouwen hebben zulke ernstige klachten dat ze hun werk niet meer goed kunnen doen, met uitputting en hoog ziekteverzuim als gevolg plus de nodige toestanden in relaties en gezinnen. Wat zij daar nou echt nooit hoort, is "wat erg dat ik niet meer voor m'n kinderen kan zorgen". Eerder: "Komt er eindelijk meer tijd en ruimte voor andere dingen, en nou functioneer ik maar half".

Samenhang
Het is daarom goed dat er nieuwe initiatieven zoals menopauzespreekuren zijn gekomen, met een integrale aanpak. Naast de fysieke kant wordt daar gekeken naar de samenhang met andere gebieden. Ik zie het als uitdaging voor vijftigplus-vrouwen van nu om te zoeken naar een levensinvulling die recht doet aan wat de overgang oproept aan andere transities voor werk en levensstijl. Om niet te negeren wat er fysiek allemaal gebeurt, maar op zoek te gaan naar de betekenis daarvan voor onze levenskeuzes en de vertaling naar relaties, professionele ontwikkeling, spiritualiteit.

Er is zoveel potentieel onder deze grote bevolkingsgroep, maar zo lang de overgang óf genegeerd wordt door onszelf of onze omgeving, óf al dan niet via 'Pauw&Witteman' een hysterische kleur krijgt, is het lastig om er normaal over te praten en elkaar te helpen zoeken. Suurmond deed in elk geval een poging, maar voor ons wat ouderwets met de aanname dat mannen meer werken en vrouwen thuis met opgedroogde baarmoeders het zorgen zitten te missen (en al die kinderloze vrouwen onder ons dan?)

Graag meer uitwisseling over dit hot issue!

Marret Kramer: partner veranderkundig bureau Innova

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden