Een nóg strenger asielbeleid is inhumaan

Wat het vreemdelingenbeleid betreft bevinden we ons klaarblijkelijk in een 'roept u maar'-fase. En hoe politiek incorrecter, hoe beter. Zo vindt Marcelo Mooren dat erkende vluchtelingen tien jaar moeten wachten voordat ze de Nederlandse nationaliteit mogen aannemen (Podium, 3 september).

Er zullen meer vluchtelingen moeten terugkeren, ten eerste door een strengere selectie van 'politieke vluchtelingen' door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), en ten tweede door een tien jaar durende mogelijkheid tot uitzetting als de situatie in het land van herkomst weer veilig is.

CDA'er Mooren doet geen enkele poging om aan te tonen dat de IND nu te goedgeefs is met het erkennen van vluchtelingen. Hij weet blijkbaar niet van de vele correcties van IND-beslissingen door rechterlijke uitspraken die erop duiden dat juist het uiterste minimum bereikt is.

Het Vluchtelingenverdrag erkent niet alleen vervolging wegens politieke overtuiging, maar ook op grond van religie, nationaliteit (etniciteit) of het behoren tot een bepaalde sociale groep. Ook is het niet zo dat iemand automatisch zijn vluchtelingschap verliest als de situatie in zijn land verandert. De bevoegde instanties in het ontvangende land zullen daarover een op het individu toegespitste en beargumenteerde beslissing moeten nemen.

Hilbrand Nawijn zei -kort voordat hem werd gevraagd minister te worden- in een radio-interview dat er mensen naar landen worden teruggestuurd 'waar je je hond nog niet heen zou sturen'. Hij doelde daarbij op landen als Angola, Somalië, Sierra Leone of Liberia (om er maar enkele van de vele te noemen). Zijn die nu dan wel ineens veilig?

Maar wat Mooren vooral vermijdt is het betrekken van de positie van de vluchteling zelf bij zijn beschouwing. Het ontbreekt hem aan inlevingsvermogen op dat punt. Tien jaar de optie op terugkeer actief open houden, wat voor leven brengt dat met zich mee? Weinig werkgevers zullen een vaste aanstelling willen geven aan iemand, die elk moment het land uitgezet kan worden, laat staan willen investeren in om- of bijscholing.

Kinderen die hier geboren zijn of jarenlang naar school zijn gegaan wordt ernstige schade toegebracht als ze hun opleiding ineens moeten afbreken en terug moeten naar een land dat hen totaal vreemd is en waar hun ouders nogmaals van nul af aan een nieuw bestaan moeten opbouwen. Voor mensen als Mooren gaat het kennelijk niet om individuele mensen met een verleden en hoop op een toekomst maar om anoniemen.

Weliswaar zegt Marcelo Mooren dat ook geholpen moet worden bij de wederopbouw van de landen van herkomst, maar hij noemt voorzichtigheidshalve maar geen voorbeelden. Want hoe zou dat dan bijvoorbeeld moeten bij de landen die ik hierboven noemde? In geen van die landen is er een regering, die enigermate behoorlijk functioneert, in Somalië is er zelfs in het geheel geen regering.

Vluchtelingen, die in hun land van herkomst perspectief zien, gaan soms terug. Van de Portugese deserteurs en dienstweigeraars, die hier in het begin van de jaren zeventig naartoe vluchtten is meer dan negentig procent teruggekeerd. Veel Chileense vluchtelingen zijn teruggegaan en nu begint terugkeer naar voormalig Joegoslavië enigermate mogelijk te worden. Maar een periode van anoniem schuilen, waarin niets verandert in het persoonlijke leven en de omstandigheden van de vluchteling is ondenkbaar.

Mensen jarenlang in een situatie dwingen, waarin ze voortdurend weten dat ze niet welkom zijn en eigenlijk zo snel mogelijk moeten terugkeren is niet alleen inhumaan, maar ook slecht voor Nederland: hun potentiële bijdrage aan onze samenleving wordt niet benut, integendeel, ze zullen als onwelkome gasten beschouwd worden en zich ook zo gaan gedragen.

Na verloop van de tien jaar op de schopstoel moeten de vluchtelingen ineens sterk op mr. Mooren lijken, dan mogen ze Nederlander worden van hem. Ze moeten goed Nederlands spreken en onder ede bevestigen dat ze zich aan de Nederlandse wetten zullen houden en geschillen zullen oplossen volgens de hier geldende gebruiken. Je zou wel blind zijn als je niet zou zien dat de integratie van sommige vreemdelingen mislukt is. We zitten wat dat betreft met de gebakken peren van jarenlang slecht of zelfs geheel ontbrekend integratiebeleid. Het gaat daarbij echter meestal niet om mensen die hier naartoe gekomen zijn en erkend zijn omdat ze vervolging of een onmenselijke behandeling te vrezen hadden in hun land van herkomst.

Mooren behoort tot een 'vernieuwingsbeweging' binnen het Christen Democratisch Appel. Binnen die beweging zou dan wel eens een discussie over normen en waarden gevoerd mogen worden, waar het gaat over de bejegening van 'de vreemdeling in uw midden'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden