Een nieuwe draai aan euthanasie

Sinds Nederland een euthanasiewet kent, is het aantal programma's over actieve levensbe-ëindiging niet afgenomen, wat je misschien zou verwachten, maar juist enorm gestegen. Elk jaar tijdens de Week van de Euthanasie, steevast in februari, bericht Hilversum ons uitgebreid over de nooit moegestreden euthanasievereniging NVVE, en ook afgelopen dagen was het tv-aanbod weer groot.

De NCRV herhaalde 'Nachtvlinder, de laatste dagen van Priscilla', een documentaire 'met steun van de NVVE' over een ongeneeslijk 25-jarig meisje dat voor euthanasie kiest. De Avro bracht 'Een mooi einde', ook deels een herhaling, waarin we de 76-jarige Johan zien worstelen met dementie. Na afloop konden kijkers bellen met de NVVE.

Een deel van dit soort programma's beoogt de kijker meer inzicht te geven in de dilemma's waar een ongeneeslijk ziek mens tegenaan kan lopen, al waren er bij Priscilla weinig twijfels zichtbaar. De tv kan wellicht ook troosten. Als je zelf beginnend dement bent, en je ziet het gevecht van Johan, dan weet je in elk geval dat je niet de enige bent. En je herkent misschien ook de onwillekeurige druk van je omgeving. Ongetwijfeld liefdevol bedoeld, maar hoe is het voor een dementerende om zijn vrouw te horen zeggen: "Je bent mijn man niet meer. Je bent een kind. En ik wil geen kinderen meer."

Het grootste deel van de programma's gaat echter over iets anders: mogelijke hiaten in de euthanasiewet. Deze vermeende leemtes zorgen voor een voortdurende stroom van nieuwe uitzendingen. Dit weekend meldde de Groninger kinderarts Eduard Verhagen dat ook doodzieke kinderen tussen één en twaalf jaar 'recht moeten krijgen op euthanasie'. Ik zet deze zinsnede expres tussen aanhalingstekens, omdat het hier gaat om wettelijk wilsonbekwame patiënten, die dus niet zelf kunnen beslissen. Dat zullen ouders en artsen samen moeten doen.

Het Journaal opende met Verhagens oproep, en gaf het nieuws een onaangenaam dwingende draai door te zeggen dat ouders van terminale jonge kinderen 'met de rug tegen de muur staan'. Zelden of nooit zie je bij de publieke omroep ouders die dat gevoel helemaal niet hebben of die wijzen op de mogelijkheid van palliatieve sedatie. Ook nu bleven ze weer buiten beeld. Wel zagen we de vader van Bente, een meisje met blaarziekte. Bente's ouders hadden Verhagen om beëindiging van haar leven verzocht, bleek in 'Nieuwsuur'. Verhagen: "Die vraag was een shock. Zoiets had ik nog nooit eerder van een ouder gehoord."

Maar na verloop van tijd had hij de billijkheid van het verzoek ingezien. "Waarom zouden we wat mogelijk is voor zuigelingen (dankzij Verhagens 'Groningen protocol', red.), ook niet mogelijk maken voor oudere kinderen?", vroeg de kinderarts zich af. Het antwoord kwam van hospice-arts Marijke Tonino. "Omdat we als buitenstaanders gaan oordelen over de kwaliteit van leven van ánderen. Een hellend vlak. Wie is de volgende groep? Verstandelijk gehandicapten? Families worden hier heel bang van."

Ja, wat doen we met andere wilsonbekwamen vroeg 'Nieuwsuur' aan Verhagen? "Daar ga ik niet over", reageerde hij. "Laten we het nu eerst voor kinderen regelen. Voor oudere wilsonbekwamen hebben we andere artsen nodig." Om kippevel van te krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden