Een nieuwe chef begint, een nieuwe gast verrast

Lorenzo Viotti is de naam. Zoon van wijlen Marcello, eveneens dirigent. Donderdagavond daalde de Zwitser zelfverzekerd de grote trap van het Concertgebouw af, maar hij moet misschien toch het gevoel hebben gehad dat hij met iedere genomen trede dichterbij de leeuwenkuil kwam. Daar wachtte het Koninklijk Concertgebouworkest op de vervanger van Franz Welser-Möst, de Weense topdirigent die bij het orkest zou debuteren, maar wegens ziekte had moeten afzeggen.

En zo sta je dan als 25-jarige zomaar ineens voor een van de beste orkesten ter wereld. Wat zou dat met iemand doen? Viotti nam zonder problemen het Weense programma over dat voor en met de Weense Welser-Möst was samengesteld. Viotti veranderde alleen het nummer van de Schubert-symfonie van drie naar twee, maar draaide zijn hand niet om voor Mahlers 'Lieder eines fahrenden Gesellen', noch voor een handvol walsen en polka's van de broers Johann en Josef Strauss.

Dat Viotti in Wenen heeft gestudeerd en slagwerker is geweest bij de fameuze Wiener Philharmoniker was uiteraard mooi meegenomen. Verder assisteerde hij Mariss Jansons al in Amsterdam en Bernard Haitink in Chicago. Allemaal opvallende zaken op een beginnend curriculum.

Een paar uur vóór Viotti's debuut sprak in hetzelfde gebouw de nieuwe chef-dirigent van het KCO, Daniele Gatti. Hij was aanwezig op de persconferentie waar het nieuwe seizoen, zijn eerste als chef, werd aangekondigd. Gatti stak aandoenlijk improviserend in dat heerlijke Italiaans gekleurde Engels een verhaal af over zijn benoeming en zijn plannen. Sympathiek, maar dirigeren gaat hem duidelijk beter af dan spreken. Hij zal er de sluimerende scepsis bij het aanwezige journaille niet mee hebben weggenomen. Van die Gatti-scepsis heb ik overigens zelf geen last.

Gatti debuteerde als gast bij het KCO in 2004, het jaar dat Mariss Jansons er als chef begon. Jansons zelf debuteerde in Amsterdam in 1988, het jaar dat Riccardo Chailly er startte als chef. Is hier wellicht een patroon in te ontdekken? Zo ja, dan moeten we alle dirigenten die dit jaar bij het Concertgebouworkest debuteren goed in de gaten houden. De opvolger van Gatti zou daar tussen kunnen zitten.

Van de nieuwelingen die dit jaar door het KCO worden uitgeprobeerd is Viotti de eerste. Weliswaar was zijn debuut niet gepland - die van Jansons en Gatti waren dat wel - maar toch. En hoe deed de jonge Viotti het dan? Voor een 25-jarige heeft hij een volwassen aandoende, sierlijke slag. Zijn bewegingen zijn duidelijk, vloeiend en economisch, nooit opdringerig. In de symfonie van Schubert bracht hij verfijnde gradaties tussen zacht, zachter en zachtst aan. Mahlers liederen ademden stijlgevoel. Maar met de broertjes Strauss legde Viotti zijn kaarten echt op tafel. Heerlijk zo'n lome 'Die Libelle', of het kolkende 'Leichtes Blut'. Alsof je in een opgepoetste Rolls Royce door het Weense Prater zoefde. Klasse.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden