Een nieuwe Alice in Wonderland: Ernst Veen in Wondertuin

Even zoeken hoe het ook alweer moet: kijken naar een langzaam programma. We zijn gewend aan het ratelen van Matthijs van Nieuwkerk, aan het porren in menselijke problemen, aan wedstrijdprikkels of informatieprikkels. Op donderdagavond ontbreekt dat allemaal in de zesdelige NTR-serie ' Tuinen van Verwondering'.

Oud-museumdirecteur Ernst Veen (70) van de Hermitage neemt ons mee naar in zijn verwondering over magische beeldentuinen, omdat de werken te groot zijn om ooit naar Nederland te halen. Met drie camera's en een drone naar Nieuw-Zeeland en Italië, Amerika en Frankrijk, Brazilië en Noorwegen. Dit is een maatje groter dan het Kröller-Müller. In uitgestrekte landgoederen steken stalen constructies metershoog boven Ernst Veen uit. De beelden vervormen het uitzicht, weerspiegelen het bos, doorklieven de heuvel, of zijn zelf een golvenlandschap.

In aflevering drie, gisteren, liep hij in het Amerikaanse Storm King-park over schuimkoppen van gras. Naar dit programma moet je kijken als in een museum: je geeft je over aan het staren, en kijkt wat de beelden (en idyllische shots ervan) met je doen. Ik geef toe: dat kost me soms moeite. Zeker aflevering twee over de Toscaanse tuin van eigenaar Gori was traag; twee oude mannen lopend over een groen paadje. Maar voor ik het weet, loopt Veen tegen een glazen muur op middenin het bos, of een spiegelkubus van Daniel Buren. Opeens komen de vonkjes van verwondering aan. "Even liggen hoor", zegt Veen ontwapenend als een stalen werk hoog de lucht in steekt.

Kunst en natuur, grote afmetingen en weersomstandigheden werken samen. Op het land van de Nieuw-Zeelandse Gibbs Farm (aflevering een) voelt hij aan de stalen wand, de Hoogtelijn van Richard Serra. En hij slaakt kreetjes van geluk als hij door de rode, vuvuzela-achtige reuzenvorm van Anish Kapoor loopt.

"Remarkable, what a joy, what a joy", zegt hij tegen de steenrijke eigenaar Gibbs. Net Alice in Wonderland, deze Ernst in Wondertuin. Helaas vraagt onze kunstminnende gids niet door naar de drijfveren van de kunstverzamelaars - hij is duidelijk geen interviewer. Of hij kent die drijfveren zelf te goed om er nog naar te vragen. De Nieuw-Zeelander Gibbs kocht zijn landgoed 'om er jongensdingen te doen', meer ontdekken we niet. Maar dan laat Gibbs de opengewerkte stalen bol van Eric Orr in werking zien, en snap ik het. In de roze avondschemering boven de baai jast de man drie miljoen volt door de teslatransformator en de bol maakt bliksem. Staat Gibbs daar met zijn hand aan de pook weergod te spelen. Waarom eigenlijk dat graven naar de motivaties van zo'n man? Veen wil ons zelf de kunst laten ervaren. Bij een zwartstalen 'brug' van Robert Grosvenor in het Amerikaanse park (65 meter lang, 30 centimeter breed) vertelt hij expres niet hoe het ding technisch overeind blijft.

Veen: "Soms moet je niet alles willen weten over kunst. Gewoon kijken, en genieten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden