Een nieuw offensief in Gaza zal Israël niet veiliger maken

Israëlische soldaten staan op hun tanks langs de grens met Gaza. Beeld afp
Israëlische soldaten staan op hun tanks langs de grens met Gaza.Beeld afp

UPDATE Israël maakt zich op voor de grootste militaire expeditie in twee jaar tijd. De escalatie van de afgelopen dagen met Israëlische raketbeschietingen op Gaza en Palestijnse raketten op het zuiden van Israël, brengt een nieuwe oorlog dichtbij. Vooral nu ook het zuiden van Tel Aviv doelwit is geworden van Hamas-raketten. Israël heeft inmiddels veertigduizend reservisten opgeroepen.

Het land wil met het offensief 'de stabiliteit voor de burgers in Zuid-Israël doen wederkeren, de (militaire) capaciteiten van Hamas elimineren en de terroristische infrastructuur vernietigen', aldus een officiële verklaring van de krijgsmacht. Zijn de gestelde doelen wel haalbaar?

Wie het verleden als leidraad neemt, kan concluderen dat Israël ook deze keer zijn ambities waarschijnlijk niet zal waarmaken. In december 2008 waren grondtroepen, zware bombardementen vanuit de lucht en vanaf zee niet genoeg om de 'militaire capaciteiten' van Hamas uit te schakelen. In november 2012 probeerde Israël het opnieuw met een offensief, maar brak de missie vroegtijdig af onder internationale druk en na bemiddeling van Egypte. Hamas bleef beschikken over raketten, en breidde zijn arsenaal zelfs uit.

Tienduizend raketten
De nu door Israël genoemde doelstellingen lijken een exacte kopie van die uit het verleden. De Israëlische strategie moet dus sterk verschillen om herhaling van het falen te voorkomen. En dat gaat niet zomaar.

De militaire capaciteiten van Hamas uitschakelen, is complex. Daarvoor zullen de meer dan tienduizend raketten van Hamas vernietigd moeten worden en nog eens duizenden strijders moeten worden gedood. Het aantal burgerslachtoffers zal daarbij immens groot zijn.

Voorkomen dat de beweging in de toekomst een nieuwe voorraad raketten aanmaakt, is haast onmogelijk. Voor dat laatste is een permanente bezetting van Gaza nodig. Patrouilles, huisinvallen en de fysieke controle van de grensovergangen zijn de minimale voorwaarden om te verhoeden dat Hamas de 'terroristische infrastructuur' kan herstellen.

Offensief Israël eist 25 levens

Het grootschalige offensief van Israël in de Gazastrook heeft inmiddels aan zeker 25 mensen het leven gekost. Het gaat om de grootste Israëlische militaire operatie in het Palestijnse gebied in bijna twee jaar. De luchtaanvallen zijn bedoeld om Hamas vleugellam te maken en raketbeschietingen vanuit Gaza op Israël te voorkomen.

Opstandelingen in Gaza vuurden dinsdag en dinsdagnacht raketten af op Jeruzalem en Tel Aviv, terwijl Israël zijn troepen langs de grens positioneerde in afwachting van een eventueel grondoffensief. Het Israëlische leger liet weten belangrijke doelwitten van Hamas te hebben getroffen, waaronder commandocentra en raketlanceerinstallaties.

De Palestijnse strijders zouden ongeveer 160 raketten op Israël hebben afgevuurd, waaronder een die de noordelijke stad Hadera bereikte. Zo groot was het bereik van de opstandelingen tot dusverre niet. Het Israëlische leger nam 150 doelwitten in Gaza onder vuur.

Tot zulke rigoureuze acties lijkt geen enkele Israëlische regering bereid. In 2005 besloot Israël juist vanwege de onhoudbare situatie in Gaza, daar te vertrekken. Bovendien lopen de Israëlische grondtroepen het risico schietschijven te worden voor iedere Palestijn met een wapen. Tijdelijke rust lijkt dan ook het hoogst haalbare doel voor Israël te zijn.

En hoewel premier Benjamin Netanjahoe stelt dat de 'handschoenen' uit zullen gaan, is Israël met een hand op de rug gebonden. Herbezetting van Gaza zal tot een storm van internationale kritiek leiden. Een offensief, waarbij vrijwel zeker veel Palestijnse burgers omkomen, kan op weinig steun rekenen in Washington, de belangrijkste bondgenoot van Israël.

Geen groen licht
Met alle oorlogen in het Midden-Oosten, zitten de VS niet te wachten op een Israëlisch offensief in Gaza. Hierdoor zou het bondgenootschap met de Arabische landen (en met name Saoedi-Arabië) en Turkije onder druk komen te staan. De Arabische Liga heeft inmiddels om een spoedzitting gevraagd van de VN-veiligheidsraad.

Het Amerikaanse groene licht voor een Israëlische militaire expeditie - dat in het verleden steevast werd gegeven met het benadrukken van 'Israëls recht op zelfverdediging' - blijft dit keer uit.

President Barack Obama schreef gisteren in de Israëlische krant Ha'aretz dat op 'dit gevaarlijke moment' alle partijen 'de onschuldigen moeten beschermen en moeten handelen met redelijkheid en terughoudendheid, niet met wraak en vergelding'.

Na de recente moorden op drie Israëlische jongeren en een Palestijnse tiener is de vlam in de pan geslagen. Israël en de Hamas-leiders lijken niet meer in staat enige terughoudendheid te betrachten. Zij zijn op een punt beland waarin een krachtmeting nog de enige weg lijkt te zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden