Update Hitte

Een nieuw hitterecord: 40,7 graden.

Op het Malieveld werd een enorm watergevecht georganiseerd. Beeld ANP

Voor het eerst is in Nederland de temperatuur boven de 40 graden uitgekomen. Op Gilze-Rijen steeg het kwik donderdagmiddag naar 40,7 graden, laat het KNMI weten. Het oude record stond op naam van Eindhoven. Daar werd het woensdag 39,3 graden.

Westdorpe kwam met 40,6 graden iets lager uit dan Gilze-Rijen. Ook in Wilhelminadorp, Woensdrecht, Eindhoven, Arcen, Hupsel en op weerstation Twenthe werd de 40-gradengrens gepasseerd. Ook in De Bilt was het nog nooit zo warm. Het werd daar 37,5 graden, meldt Weeronline.

De temperatuur van 42 graden die eerder donderdag in Deelen bij Arnhem werd geregistreerd, is ongeldig verklaard door het KNMI. In korte tijd steeg de temperatuur “ongeloofwaardig snel” en daarom onderzoekt het weerinstituut waardoor de thermometer niet goed functioneerde.

Het vorige temperatuurrecord had 75 jaar standgehouden. Op 23 augustus 1944 werd een temperatuur van 38,6 graden gemeten in het Gelderse Warnsveld.

Valse bingo

Eerder op de dag werd er gemeld dat er in Deelen een maximum van rond de 42 graden werd gemeten. Snel haastte Weerplaza zich om te melden dat het ernstig twijfelt of de meting van het KNMI wel klopt. “Want in tien minuten tijd steeg het kwik er maar liefst met twee graden.” Ook weerman Gerrit Hiemstra liet in een extra ingelaste nieuwsuitzending van het journaal weten dat dit kan kloppen, en een meetfout zou zijn. Later paste KNMI de meting aan naar 39,5 graden - waarmee het nog altijd het record van gisteren verbrak. 

Dat het record van gisteren verbroken zou worden, stond vroeg op de dag al vast. De temperaturen liepen vanochtend sneller op dan woensdag, toen het oude record dat sinds 1944 stond uit de boeken ging. De Bilt telt dit jaar al tien datum-warmterecords. In februari werden er vier genoteerd, in juni drie en in juli tot dusver ook drie (23, 24 en 25 juli). Daarnaast werd op 18 februari nog het datum-warmterecord geëvenaard.

Op onderstaande kaart van Weerplaza worden de temperaturen bijgehouden (als de kaart niet goed zichtbaar is, klik dan hier).

‘Matig je watergebruik’

Waterbedrijven in Nederland roepen de afnemers op om zuinig om te gaan met kraanwater. De bedrijven zien deze week een grote toename in het watergebruik. Er is volgens hen in Nederland voldoende drinkwater, maar tijdens piekuren ‘s morgens en ‘s avonds kan de vraag zo groot zijn dat de waterdruk wegvalt, zodat er bruin of minder water uit de kraan komt.

Volgens Vitens, het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland met 5,6 miljoen klanten in zeven provincies, is gemiddeld 30 miljoen liter water per dag extra gebruikt. De watervraag neemt op hete dagen met 40 procent toe. 

Waterbedrijven benadrukken dat Nederland moet leren om zuiniger te zijn met water. Als de zomers steeds vaker heel warm worden en er elke keer periodes zijn dat er veel meer water wordt gebruikt, zou Nederland in 2050 100 miljard liter extra kraanwater nodig hebben. Dat is onhaalbaar, volgens de waterleveranciers, en daarom moeten mensen er nu al aan wennen om op hete dagen goed op hun waterverbruik te letten.

Smogalarm en code oranje 

Wegens de extreme hitte heeft het KNMI code oranje afgekondigd; dat duurt volgens het weerinstituut in ieder geval tot en met de nacht naar zaterdag.

Code oranje geldt voor het hele land, met uitzondering van het Waddengebied. Daar geldt code geel. Code oranje houdt in dat er grote kans is op gevaarlijk of extreem weer waarbij de impact groot is en er kans is op schade, letsel of veel overlast. 

Het RIVM heeft een ‘smogalarm’ gegeven voor delen van Noord-Brabant, Zuid-Holland, Limburg, Zeeland, Noord-Holland, Flevoland en Utrecht. De luchtkwaliteit is vandaag in delen van deze provincies ‘zeer slecht’ als gevolg van de vorming van ozon in de lucht.

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu kan iedereen last krijgen van de luchtverontreiniging. Het gezondheidsinstituut adviseert mensen die klachten hebben om binnen te blijven, zolang het daar koel genoeg is. Zware lichamelijke inspanningen zouden beperkt moeten worden.

Smog door ozon kan hoesten, kortademigheid, verergering van astmaklachten en een verslechtering van de longfunctie veroorzaken. Ook kan irritatie aan ogen, neus en keel voorkomen. Morgen is er opnieuw kans op smog, maar de concentraties zullen naar verwachting lager zijn. 

Sinds dinsdag is het Nationale Hitteplan van het RIVM van kracht, omdat de extreme hitte tot problemen kan leiden voor mensen met een kwetsbare gezondheid. Gewaakt moet worden voor uitdroging en oververhitting.

Op het Malieveld werd gisteren een groot watergevecht georganiseerd om gezamenlijk af te koelen. Beeld ANP

‘IJs is vooral pret voor dierentuinbewoners’

Dierentuinen geven veel van hun bewoners in deze hete dagen ijsjes met daarin groente en fruit. Wildlands Adventure Zoo in Emmen legt zelfs knuffelijsblokken in de dierenverblijven. “Zulke verwennerijtjes zijn vooral om de dieren te vermaken en wat afleiding te bezorgen. Het is helemaal niet noodzakelijk”, aldus Bas Lukkenaar van Burgers’ Zoo in Arnhem.

Dierverzorger Peter Bleesing van Artis in Amsterdam vult aan: “Dieren krijgen ijs om dezelfde reden als kinderen: het is leuk, het is lekker en het verkoelt even. Daarom zetten we ook badjes neer bij de gorilla’s en bij de wilde honden. Maar ook zonder zulke dingen kunnen beesten in moderne dierentuinen de hitte heel goed aan.”

“Dieren gaan verstandiger om met deze hitte dan de meeste mensen. Ze zoeken een schaduwrijke plek en houden zich rustig. Dieren verspillen nooit energie. Je zult geen enkel dier voor de lol een rondje zien rennen, zoals sommige mensen nog doen in deze tropische dagen”, aldus Lukkenaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden