Een neus voor de liefde

Wie er in de kerstvakantie met de kinderen op uit wil, heeft een ruime keuze. Een selectie van de beste voorstellingen en mooiste exposities.

Hoe is het als je diepe gevoelens hebt voor een meisje, maar denkt dat je geen kans maakt door je grote neus? Of als je heel knap bent maar het meisje je afwijst omdat je niet zoveel te zeggen hebt? Zo vergaat het Cyrano en Christian in 'De Zere Neus van Bergerac' van het Ro Theater. "De vrienden zijn allebei verliefd op Roxanne en zij wordt verliefd op het uiterlijk van Christian en het innerlijk van Cyrano," zegt schrijver Arjan Ederveen.

De familievoorstelling is gebaseerd op het beroemde toneelstuk 'Cyrano de Bergerac' van Edmond Rostan uit 1897, over de onmogelijke liefde van twee soldaten voor een mooie vrouw. "Regisseur Pieter Kramer en ik hebben het verhaal meer naar deze tijd gebracht en van de hoofdpersonages pubers van een jaar of zeventien gemaakt," zegt Ederveen. "Ze zitten op de cadetten-mavo voor soldaten. Ze wagen hun leven in de oorlog maar in de liefde durven ze zich niet bloot te geven."

De jaarlijkse voorstellingen rond kerst van het Ro Theater - in eerdere jaren 'Lang en Gelukkig', 'Woef Side Story' en 'Moord in de Kerststal!' - zijn een begrip. Een moderne variant van de traditionele Engelse Christmaspantomimes, vol grappen en grollen, uitbundige liedjes, snelle verkleedpartijen en mannen in vrouwenrollen. Kramer en Ederveen staan garant voor sukkelige antihelden en tragikomische personages die grote dromen hebben maar verstrikt raken in hun eigen frustraties. Met dit keer veel Franse meezing-chansons, echte degengevechten en onhandige verliefdheden.

Wart Kamps, die de rol van Cyrano speelt, vertelt: "Cyrano is poëtisch en kan prachtig schrijven maar denkt: ik ben zo lelijk dat ik geen meisje kan krijgen. Roxanne ziet hem als een broer. Als je tot over je oren verliefd bent, voelt dat als een doodsteek." Ederveen vult aan: "Ze valt heel erg voor het uiterlijk van Christian. 'Jézus, wat een lekker ding!', denkt ze. Hij durft alles, maar is een soort domme testosteronbal. Hun eerste ontmoeting gaat dan ook helemaal niet goed." De twee rivalen sluiten vriendschap omdat ze elkaar aanvullen en nodig hebben. "Cyrano gebruikt de moed van Christian om dichter bij Roxanne te komen en Christian heeft de diepgang van Cyrano nodig om liefdesbrieven aan haar te schrijven."

Kamps: "Later wordt Roxanne verliefd door de poëtische brieven van Christian. Dat is erg pijnlijk voor Cyrano, want hij heeft die liefdesbrieven geschreven. 'Het komt door mij, het is dus alsof ik haar zoen', zegt hij dan in een terzijde naar het publiek. Hij lacht het weg, maar van binnen gaat hij kapot."

Cyrano heeft op de posters van de voorstelling een enorme feestneus. Maak je het thema daarmee niet belachelijk? Ederveen: "In de voorstelling hebben we ervoor gekozen Wart een grotere, maar toch realistische neus te geven. Cyrano maakt zijn neus in zijn fantasie tot een groot probleem, het is een soort ingebeelde lelijkheid. Eigenlijk is Cyrano doodsbang om zijn gevoelens te uiten en afgewezen te worden."

Hoe hebben ze gewerkt in de repetities? Kamps: "Pieter Kramer laat me heel vrij om van alles uit te proberen. Zodat ik ook bij de kwetsbare kant en de tegenstrijdige emoties van Cyrano kom. Daardoor gaan de grappen en verwarring in de voorstelling over het menselijk tekort."

Herkent Kamps iets van zichzelf in de rol? "Als Cyrano gevoelig is, lijkt hij op mij als ik thuis ben. Ik kan ook denken: waarom ben ik zo lelijk en zo klein? Ik durfde vroeger geen vrienden te maken. Op de middelbare school was ik zo onzeker dat ik me soms in de pauzes in de wc verstopte. Later ging ik grappig doen en de komiek uithangen, om te compenseren dat ik me niet knap voelde. Ik kan me dus goed in hem inleven: onder die stoere façade zit iemand die liefde wil geven."

Er loopt ook een sprookje door het verhaal, over een groep liefdesfeeën: de Orde van de Vrije Feeën. "Dat zijn een soort ambtenaren die vanuit hun kantoor de liefdeszaken besturen", vertelt Ederveen. "Roxanne is een stagiairefee. Zij moet het allemaal nog leren en stelt vragen over verliefd zijn en tongzoenen. Maar de feeën gaan over de universele liefde, de emoties in de liefde begrijpen ze niet. Tongzoenen noemen ze: met een schoonmaaklapje de binnenkant van je tong afvegen."

Wat is échte liefde volgens de feeën? "Meer geven dan je ervoor terugkrijgt", zegt hij. "Maar het draait in de liefde ook om uitersten, die trekken elkaar aan. Lelijkheid en mooiheid, reinheid en viesheid, netheid en slordigheid".

Cyrano verwoordt het onvermogen in de liefde in een gedicht : "De zon en de maan, de dag en de nacht: altijd bij elkaar horen maar nooit samen zijn."

'De Zere Neus van Bergerac' speelt van 17 december t/m 4 januari in de Rotterdamse Schouwburg. Daarna t/m 19 april tournee door het land. Info: www.rotheater.nl

Pop, klassiek, theater en voorlezen op festival voor kinderen

Op de overvolle festivalkalender van Nederland prijken nog nauwelijks festivals speciaal gericht op kinderen, meent TivoliVredenburg. Dat vonden ze daar in Utrecht oneerlijk, vandaar dat ze in de komende kerstvakantie voor het eerst My First Festival organiseren. Op zondag 21 december, tussen elf en drie uur, opent het Utrechtse zalencomplex zijn deuren voor de kleinsten, van 2 tot 12 jaar. Maar ook voor ouders, opa's of oma's is genoeg te doen, meldt de organisatie. Popmuziek, van onder anderen het duo Clean Pete en Anne Soldaat, maar ook klassiek van Pärt, Sibelius en Debussy komt voorbij op dit kinderfestival. Ook kun je zelf plaatjes leren draaien bij een workshop dj'en.

Er is een voorleeshoek. En naast kerstverhalen zijn er verhalen over zeerovers en taartdieven. Verteld in (muziek)theatervoorstellingen van Het Filiaal Theatermakers, Pantalone of Wërëldband (die wel honderd instrumenten meeslepen in hun tourbus).

My First Festival in TivoliVredenburg

Zondag 21 december, 11:00 - 15:00 uur.

Kaarten: euro 8,- / volwassenen euro 10,-

www.tivolivredenburg.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden