Een mooi visitekaartje voor de adverteerders

Twee-komma-acht-miljoen. Zelfs degenen die nooit naar voetballen kijken merkten het de afgelopen week aan het nachtelijk getoeter op straat en het geschreeuw bij de buren. Nog nooit trok een nachtelijke sportuitzending zoveel kijkers. Twee-komma-acht-miljoen, klinkt nog steeds de ongelovige stem van de nieuwslezer, die dit opmerkelijke feit in het NOS-journaal meldde. Als het om voetbal gaat zit de Nederlander voor de buis, ook al begint de uitzending om half twee 's nachts.

Voor de NOS zijn in het traditioneel zo rustige zomerseizoen gouden tijden aangebroken, want naast vier weken WK-voetbal staan de Tour de France, de Davis Cup, het WK volleybal en de Europese kampioenschappen atletiek ook nog voor de deur.

Zomer betekent, sinds steeds meer sportevenementen zijn uitgegroeid tot ware media events, vooral kijken naar sport op de buis. Aangezien de publieke omroep de rechten van de grootste sportevenementen op zak heeft, profiteert die daar tot nog toe het meeste van. René van Damme van de dienst Kijk- en Luisteronderzoek bevestigt dit: “De zomermaanden zijn vanwege de vele sportevenementen belangrijke maanden voor de publieke omroep. Het afgelopen winterseizoen schommelde het gezamenlijke kijkersaandeel van Nederland 1, 2 en 3 nog rond de vijftig procent, nu zitten we rond de zestig en op belangrijke voetbalavonden zelfs rond de zeventig procent. Naar onze adverteerders toe is dat natuurlijk een mooi visitekaartje.”

Voor de andere omroepen betekent het in de zomermaanden vooral afzien. Concurrent RTL zag sinds het begin van het WK-voetbal, vorige week vrijdag, het gemiddelde marktaandeel van 33 procent inzakken tot rond de twintig en soms zelfs onder de twintig procent. Zelfs een geheide publiekstrekker als The Bold and the Beautiful, dat elke dag goed is voor zo'n anderhalf miljoen kijkers, haalde tijdens de eerste week van het WK-voetbal niet meer dan een krappe 850 000 kijkers.

WATER NAAR DE ZEE

“Tegen het WK-voetbal is niet op te programmeren”, geeft René 't Sas, woordvoerder van RTL toe. RTL lijkt de strijd tegen het sportgeweld bij de publieke omroep dan ook voorlopig te hebben opgegeven. 't Sas: “Zelfs dure speelfilms programmeren we niet meer tegenover het voetbal, zoals we vroeger nog wel eens deden. Dat betekent op dit moment water naar de zee dragen.”

Voor de niet-sportfanaten probeert RTL zoveel mogelijk vast te houden aan de vaste programmering. 't Sas: “Als wij vanwege een Wimbledon-finale (het tennistoernooi is dit jaar voor het eerst bij de commerciële zender ondergebracht, red.) een aflevering van The Bold en the Beautiful moeten laten vervallen, krijgen we de volgende dag meteen telefoontjes. Onze kijkers houden van regelmaat. Daar moet je niet te veel aan gaan tornen vanwege het WK.”

Wel heeft de commerciële zender, om de adverteerders in deze slappe weken tegemoet te komen, een speciale WK-korting in de aanbieding. “Om adverteerders, die anders in deze weken naar de NOS zouden overlopen, over de streep te trekken.” legt Frank Eijken, financieel directeur van IP, het advertentiewervingsbureau van RTL, uit. Voor de rest van de zomer verwacht Eijken geen exodus van adverteerders. Eijken: “De meeste andere evenementen zijn vooral overdag. Het onhandige van de WK-wedstrijden is dat ze voor een groot gedeelte precies in prime time vallen, de uren waarin wij tachtig tot negentig procent van onze advertentie-inkomsten moeten vergaren.”

In de strijd om de uitzending van grote sportevenementen loopt de NOS voorlopig nog kilometers voor op RTL. De Olympische Spelen, het WK-voetbal en de Tour de France worden vooralsnog exclusief aan de publieke omroep verkocht. Het missen van de WK-rechten betekent voor RTL niet alleen dat het geen rechtstreekse wedstrijden mag uitzenden, maar ook dat de zender in de programmering daar omheen, zoals de nabeschouwingen, de achtergrondreportages en de speciale WK-kwissen en -spelletjes, te kampen heeft met een grote handicap.

't Sas: “Omdat wij niet over de uitzendrechten beschikken, komen wij ook niet in aanmerking voor een accreditatie voor onze verslaggevers.” In praktijk betekent dit dat zelfs 'sterreporters' als Barend en Van Dorp zich niet eens in de buurt van de stadions mogen begeven en genoodzaakt zijn om hun voetbalminuten weg te stelen op karakterloze lokaties als hotellobby's of andere vage plekken. 't Sas: “Zonder accreditatie kom je gewoon niet in de buurt van waar het allemaal gebeurt.”

ONBEGONNEN WERK

Niet alleen voor RTL zijn de zomermaanden een moeilijke tijd, ook voor de omroepen die op Nederland 1 en 2 uitzenden is het de komende weken vooral de tijd van de herhalingen en de goedkope zomerseries. “Geen dure produkties of grote shows”, zegt Andries Knevel, programma-directeur van de EO, die juist op twee belangrijke voetbalavonden, vanavond (Nederland-België) en aanstaande woensdag (Nederland-Marokko), het tweede net bespeelt. Knevel is niet van plan de concurrentieslag met het WK-voetbal aan te gaan. “Dat is onbegonnen werk. Wij zouden daar als EO natuurlijk een brokje counterprogrammering tegenover kunnen zetten, maar liever richten wij ons juist dan op een heel andersoortige programmering.” Zo zet de EO de komende weken tegenover het voetbal liever een serie koorzang, bijbelstudies of gospel-specials in. Ook de VPRO, die in een wanhopige poging om er nog iets van te maken tussen de WK-wedstrijden op Nederland 3 door een komisch bedoelde voetbal-special van Paul Haenen heeft bedacht, laat weten dat er 'pas na het WK weer sprake zal zijn van een herkenbare programmering'.

Terwijl de meeste sportliefhebbers deze zomermaanden hun tijd vooral voor de buis zullen doorbrengen, zijn de omroepen in Hilversum, uitgezonderd de NOS natuurlijk, blij als het WK voorbij is. Eijken: “Als privé persoon en voetbalfan hoop ik natuurlijk dat we de finale in Los Angeles zullen halen. Maar als financieel directeur van IP hoop ik dat het Nederlands elftal zo snel mogelijk er uit ligt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden