Een moedige maar vernederende tocht langs collega's

Deux Jours, Une Nuit

Regie: Jean-Pierre en Luc Dardenne. Met Marion Cotillard.

*****

De Belgische broers Dardenne behoren tot het selecte gezelschap van tweevoudige Gouden Palm-winnaars, maar rusten bepaald niet op hun louweren. Reflecterend op de economische crisis zetten ze in hun nieuwe prachtfilm 'Deux jours, une nuit' de werkgever te kijk die niets anders kan verzinnen dan zijn eigen werknemers uit te knijpen. Zo'n type dat de crisis aangrijpt om het continu over geld te hebben, en die een werknemer ziet als een verzameling plussen en minnen op de balans.

Sandra - puntgaaf gespeeld door de Franse ster-actrice Marion Cotillard - werkt met zestien anderen aan de productie van zonnepanelen, als op een dag haar ontslag wordt aangekondigd. Sandra ging een tijdje gebukt onder een depressie en heeft niet honderd procent kunnen presteren. Reden om achter haar rug de werknemers te laten stemmen voor hun bonus of haar baan.

Tijdens hun bezoek vorige week aan het Eye Filminstituut in Amsterdam, zeiden de Waalse regisseurs verschillende varianten van deze ontslagmethode te hebben aangetroffen. Om bij ontslag het personeel niet tegen zich in het harnas te jagen, wordt er met bonussen gejongleerd.

In de film is het een geluk bij een ongeluk dat de voorman het personeel bij het stemmen onder druk heeft gezet, en dat er een nieuwe stemronde komt. Sandra krijgt een weekend de tijd om haar collega's te vragen af te zien van hun bonus, en te stemmen voor het behoud van haar baan. Zo begint een vernederende tocht door de buitenwijken van Seraing waar de Dardennes vrijwel al hun films opnamen, stuk voor stuk prachtige subtiele en intieme vertellingen over werk, familie en moraal.

Indrukwekkend zoals Cotillard in de rol van de jonge moeder en echtgenote verdwijnt, alle moed bijelkaar rapend, 's ochtends nog even de lakens van de kinderen glad strijkend, en dan als een panter op pad. Ze is dapper en fragiel tegelijk, kwetsbaar als ze hyperventileert, en nobel in de manier waarop ze haar collega's benadert, nooit dwingend. De een heeft een studerende dochter en heeft de bonus hard nodig. De ander is net gescheiden en moet een nieuwe inboedel kopen. Weer een andere collega is juist dankbaar dat ze is gekomen. Hij barst in tranen uit, zo schuldig voelde hij zich.

De Dardennes tonen een dwarsdoorsnede van het Belgische proletariaat dat geconfronteerd wordt met de inhumane kant van het kapitalisme, en dat in de persoonlijke confrontatie met Sandra zijn plaats moet bepalen. Het is een film over de betekenis van solidariteit, gemaakt met een briljante eenvoud die scène na scène verdiepend werkt. Zo is het Belgische drama ook op te vatten als een hedendaagse western. Het zijn niet alleen de jeans en de laarzen, Sandra beweegt ook als een cowboy, met licht gekromde rug op zoek naar gerechtigheid. En de blik op de klok, precies zoals Gary Cooper in 'High Noon'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden