Reportage

'Een minuut stilte? Ik had geen idee'

De inval in de flat van aanslagpleger Khuram Butt in Barking trekt veel bekijks, zowel van buurtbewoners als van de pers.Beeld EPA

De buren van aanslagpleger Khuram Butt zijn geschokt. 'Het was een aardige kerel.' Maar in de wijk Barking gaat vrijwel alles door, ook tijdens het herdenkingsmoment.

De inwoners van de ruige Londense arbeiderswijk Barking zijn echt wel wat gewend. Maar zondagochtend was het toch even flink schrikken toen aan de voet van een betonnen flat ineens enkele luide knallen klonken. Politiewagens kwamen aan gescheurd en anti-terreuragenten met kogelwerende vesten en automatische geweren deden een inval in een appartement op de begane grond van de flat. Het bleek de woning van Khuram Butt, een van de drie terroristen die zaterdagavond een aanslag pleegden op de London Bridge.

"We zijn geschokt", vertelt overbuurman Asim Uddin. "Khuram zag er wel apart uit. Hij had een grote baard en hij droeg vaak driekwartsbroeken en een traditioneel Arabisch gewaad. Maar hij was een ontzettend aardige kerel."

De veertigjarige Uddin, net als de aanslagpleger van Pakistaanse afkomst, staat op badslippers op het trottoir bij het appartementencomplex. Voor de flat staat een politiebusje en naast de ingang staat een agent op wacht. De omgeving is afgezet met blauw-wit plastic lint.

Khuram Butt reed samen met twee andere terroristen met een busje in op voorbijgangers op London Bridge en stak daarna willekeurige voetgangers neer. "Hij had twee kinderen", zegt Udin. "Eentje is zelfs nog maar twee weken geleden geboren. Hoe kun je zoiets afschuwelijks doen als je net vader bent geworden?"

Radicale ideeën

Velen in Barking vragen zich af waarom de politie de extremist niet voortijdig oppakte, want Butt stond bekend als een aanhanger van terreurbeweging IS. Hij figureerde vorig jaar zelfs in een tv-documentaire getiteld 'The Jihadis Next Door'. Daarin was te zien hoe Butt en geestverwanten in een Londens park in gebed gingen bij een IS-vlag. Bovendien dook een van zijn kameraden, die naar Syrië trok, met een masker op in een IS-executievideo. En twee buurtgenoten waarschuwden de politie voor de radicale ideeën van Butt. 'Hoe konden we deze man vrij laten rondlopen?' kopte de tabloid Daily Star dan ook gisteren.

"Ik vind die kritiek op de politie niet helemaal fair hoor", zegt Paul Mead. "Ze moeten duizenden van die moslim-extremisten in de gaten houden. Het is onvermijdelijk dat er af en toe eentje doorheen glipt."

Het regent deze ochtend pijpestelen in het verpauperde centrum van Barking. Rode dubbeldekkerbussen banen zich een weg door de grauwe stationsstraat. De 66-jarige Mead, gepensioneerd spoorwegingenieur, drinkt een kop thee met melk in het lokale winkelcentrum. Hij vermoedt dat de problemen met extremisme onder meer voortvloeien uit de gebrekkige integratie van een deel van de moslimbevolking. "Sommigen leven alleen maar onder elkaar en spreken nauwelijks Engels."

Politieagenten tijdens een huiszoeking in Barking, afgelopen maandag.Beeld AFP

Segregatie

Volgens Haras Rafiq, directeur van anti-extremisme-organisatie Quilliam, slaat de voormalige spoorwegemployee daarmee de spijker op de kop. Want Groot-Brittannië heeft volgens hem prima terreurbestrijders, een kundige inlichtingendienst en een internationaal gerespecteerd preventieprogramma. Maar in de grote steden zijn de laatste decennia ook wijken ontstaan waar immigranten, onder wie veel moslims, het overgrote deel van de bevolking vormen. Volgens hem groeit daar door segregatie een voedingsbodem voor extremisme.

"Laat ik een voorbeeld geven", zegt Rafiq. "Een vriend van mij heeft een behoorlijk slim neefje. Ik hielp die jongen aan een goede baan bij een Brits bedrijf, maar na een tijdje nam hij zijn ontslag. De reden was dat hij in de kantine naast iemand moest zitten die een sandwich met ham at, en dat hij met een homo moest samenwerken. Dat trok hij niet. Die jongen werkt nu weer in het familiebedrijf, met alleen maar moslims. En hij geeft de Britse samenleving er de schuld van dat hij het niet ver schopt."

Minuut stilte

Dat het ook hier in Barking met de integatie nog niet helemaal op rolletjes gaat, blijkt wel als Groot-Brittannië om elf uur 's morgens een minuut stilte houdt voor de slachtoffers van de aanslag. In Barking gaat vrijwel alles gewoon door. "Oh, was er een minuut stilte?" reageert Michael Afrane, een bouwvakker uit Ghana die voor het station op de bus staat te wachten. "Ik had geen idee."

Iets verderop, aan het einde van de straat, ligt de kleine moskee waar Khuram Butt af en toe kwam bidden. Hij schijnt er enkele jaren geleden een keer te zijn weggestuurd omdat hij de vrijdagse preek verstoorde.

Het gebedshuis is een onopvallend bakstenen gebouw van twee verdiepingen. Een briefje bij de ingang verzoekt bezoekers geen paraplu's mee naar binnen te nemen. "Ik snap niet hoe die terrorist op grond van de islam tot zijn daad kon komen", zegt een gelovige, die niet met zijn naam in de krant wil. "Waarschijnlijk leefde deze man in een soort luchtbel met alleen maar mensen die hetzelfde denken."

Lees ook: Daders van de aanval in Londen lijken geen deel uit te maken van terreurcel

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden