Een miljoen Erasmus-baby's

Europa een doodlopende weg, een afkalvend project? Niet voor de mediterrane landen, wanneer je op de ondernemingslust van studenten mag afgaan. Het Erasmus-programma, waarmee ze een half of heel jaar in een ander land gaan studeren, was er al vóór de economische crisis razend populair. Dat is het nog steeds, terwijl het in Nederland nooit breed is aangeslagen. Hoe kosmopolitisch we ons ook mogen vinden, de meeste studenten vinden het hier thuis wel best.

Is dat een gevolg van de kwade reuk waarin Europa is komen te staan? Of juist een oorzaak ervan? Daar hebben ze rond de Middellandse Zee in ieder geval niet zo'n last van. Bijna een derde van alle Erasmus-studenten houdt aan zijn verblijf in het gastland blijvende relaties over, zo becijferde de Portugese Diário de Notícias laatst. Daaruit zijn inmiddels rond een miljoen baby's geboren. Wat nou mislukte Europese integratie?, jubelde het dagblad.

Ik geloof het graag. Ik ben zelf zo'n geval geweest, ook al bestond in mijn tijd het Erasmus-programma niet. En ja: ook ik hield daaraan grensoverschrijdende contacten over. Nu, na bijna 35 jaar, bestaat er nog altijd een los-vast vriendenclubje, verspreid over Parijs, Madrid, Brussel, Berlijn. Toegegeven: erg kinderrijk is díe groep niet geworden.

Maar ik hoor het Nederlandse gemeesmuil al. Ze hebben mooi praten, daar in Portugal. Hebben zij niet ónze belastingcenten opgesoupeerd, net als de Spanjaarden en de Grieken? En dan ook nog op ónze kosten studeren! (En er met onze meisjes vandoor gaan... klinkt er onuitgesproken in door).

Over al die flauwekul, hele en halve, bewuste of onbewuste leugens zal ik het niet hebben. En ook niet over de pijn die het zuiden geleden heeft onder het dictaat van landen in het noorden, die bij elk wissewasje een keel opzetten van jewelste. Liever heb ik het over de column van Coen Teulings, voormalig directeur van het CPB, vorige week in NRC Handelsblad. 'In 2011 vond het IMF dat het kabinet-Rutte I te veel ombuigingen deed: 18 miljard', zo schreef Teulings. 'Volgens het IMF was 12 miljard beter geweest.'

'Ombuigingen' is politiek bargoens voor afknijpen en bezuinigen: de toverformule waarmee niet alleen Nederland maar ook Duitsland en Finland Europa in het gareel dachten te brengen. En niet zo'n beetje ook. Trok Nederland zich iets van het IMF aan? Integendeel, zo schrijft Teulings. 'Opvolgende kabinetten hebben nog 30 miljard extra omgebogen.' En daarmee riepen ze precies de gevolgen over zich af die het IMF had voorspeld. We bezuinigden ons, net als Colijn in de jaren dertig, regelrecht de recessie in.

Met Portugal en Spanje gaat het inmiddels voorzichtig beter. Met Nederland en Duitsland? Mwah... Finland, de felste havik van de drie, heeft inmiddels zijn AAA-status verloren. Nokia heeft de boot gemist en de papierverkoop is door de iPad ook al ingezakt, zo jammerde de Finse premier vorige week. Want in het afschuiven van de eigen schuld zijn noordelingen niet slechter dan zuiderlingen. Misschien zelfs beter, want zij gelóven in wat zij zeggen. Cynisme kun je het niet eens meer noemen.

Daarom gun ik de Mediterranen hun leedvermaak. Een beetje boosaardigheid is, zoals Nietzsche al wist, zoveel oprechter en realistischer dan vrome praat. Maar vooral bewonder ik hen om hun volgehouden geloof in Europa, dat hen goed én kwaad heeft gebracht. Ze hebben het zicht op het ideaal niet verloren, ook niet toen het even tegen zat of boze tongen begonnen te stoken. Een miljoen Erasmus-baby's zijn voor hen nog altijd een teken van hoop.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden