Weblog

Een man van eer, een man van staal

De brievenschrijver

Leven in Afghanistan, waar geen sociale voorzieningen zijn, is moeilijk. Men is totaal op zichzelf aangewezen. Soms is het enkel een kwestie van overleven.

In het gastenverblijf van de familie kwam een man binnen terwijl wij thee dronken. Hij droeg een hoed à la Karzai en een grijze Perahan tonban – Afghaanse traditionele kleren. Na de gebruikelijke Afghaanse begroeting, waarbij naar het leven en de gezondheid van alle familieleden wordt gevraagd, schoof hij aan. Op de manier waarop men hem ontving en begroette, begreep ik dat hij een bekende is van de familie, maar ik kon hem niet thuisbrengen. Tot overmaat van ramp kende hij mij wel. Om het niet erger te maken liet ik dat niet merken.

Hij bleek een interessante man te zijn. Hij sprak op hoog niveau vloeiend Dari Farsi en was breed georiënteerd. Hij wist mij te vertellen dat de inwoners van Amsterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog vanwege de hongersnood tulpenbollen aten. Een van de aanwezigen, een boer, zei: “Dat smaakt toch nergens naar. Zo erg is het bij ons nooit geweest. We hebben altijd wat rozijnen of talkhan – pasta van moerbei en walnoten – te eten gehad.” Hij legde de boer uit dat dat vooral in de grote steden het geval was.

“U weet veel van de geschiedenis af,” richtte ik me tot hem. “Dat valt best mee, maar een leraar geschiedenis moet toch iets weten te vertellen als hij voor de klas staat,” zei hij met een glimlach. “Bent u tevreden met uw werk?” vroeg ik hem. “Wel met mijn werk maar niet met mijn salaris. Na diverse protesten steeg ons salaris een beetje, maar merkwaardig genoeg daalde het na twee maanden weer naar het oude niveau.”

Hij nam een slokje van de groene thee met kardemom. Door de damp van de thee heen zag ik zijn lippen bewegen: “De ontwikkelingen hier staan in een onevenredige verhouding tot elkaar. Op het moment dat ons salaris daalde, steeg de positie van onze minister. Hij werd de minister van Binnenlandse Zaken.”

Ter vergelijking. Een leraar in Charikar ontvangt rond Afg. 3000 (€ 47,-) per maand terwijl een kantoormedewerker van de VN in Afghanistan rond € 1000,- per maand verdient. Een leraar gaat te fiets naar zijn werk terwijl een medewerker van een hulporganisatie zoals de VN zich door benzineslurpende Jeeps laat vervoeren. Mijn neef Belal, die ooit het geluk heeft gehad om een VN Jeep te rijden, zei: “Het voelt alsof je in de lucht zweeft.” Ik lachte cynisch: “Geen wonder dat Charikar volgebouwd is met luchtkastelen!”

“Hoe komt u dan rond?” vroeg ik de leraar verbaasd. “Ik geef ’s middags les. Dus ’s ochtends kan ik als brievenschrijver bij het gemeentehuis van Bagram werken.” Door het hoge percentage analfabetisme in Afghanistan zijn veel mensen voor het schrijven van een (officiële) brief aangewezen op brievenschrijvers. “De meeste officiële brieven hebben met landgeschillen te maken. Na jarenlange anarchie komt iedereen zijn bezit, dat door de krijgsheren is geconfisceerd, opeisen.”

Ik raakte zo onder de indruk van deze man dat ik spontaan mijn pen tevoorschijn haalde en zei dat ik het een eer zou vinden wanneer hij deze als een aandenken zou accepteren. “Deze pen kunt u beter gebruiken dan ik.” Hij aarzelde even, maar toen hij merkte dat ik het echt meende, nam hij mijn bescheiden cadeau.

Nog bevangen door een gevoel van ontzag voor hem, werd ik nog een keer door hem verrast. Hij nodigde mij uit om een keer bij hem te komen eten: “Ik kan je niet veel geven, maar als een boer zal ik je zeker vers brood en verse melk kunnen bieden.” “Boer?” riep ik. “Ja, ik heb ook een stukje grond dat ik bewerk om mijn dochters naar school te kunnen sturen.”

Leraar, brievenschrijver, boer, ik wist niet hoe ik hem noemen moest. Maar dat deed er niet toe. Ik weet nu wie hij is.

Hij is een man van eer, een man van staal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden