Een mager mannetje in een veel te wijde broek

In het stroomdal van de Drentsche Aa markeert een handwijzer het kruispunt van drie wandelpaden. Hoppend van het ene naar het andere pad loop je een mooi winters rondje.

In Drenthe staat een paal. Op het punt waar de Zeegserweg, de Zeegsersteeg en de Ruiterweg samenkomen, om precies te zijn. Dat is aan de rand van het dorpje Schipborg, bij de witte brug over de beek die op deze plek het Schipborgse Diep heet. Fier markeert de paal het punt waar het Pieterpad, het Drenthepad en het Groot-Frieslandpad elkaar kruisen. Het oudste langeafstandswandelpad van Nederland, onderdeel van het bekendste pad bovendien, ontmoet hier het jongste. De conclusie ligt voor het oprapen: het kan hier niet anders dan heel mooi wandelen zijn.


De paal zelf is zichtbaar nieuw en versierd met een wit-rode band. Op de hardhouten armen blinken witte letters in een schrale winterzon. Via het Pieterpad, LAW 9, is het 56 kilometer wandelen naar Pieterburen, 443 naar de Sint-Pietersberg. Bergen aan Zee en Leer zijn over het Groot-Frieslandpad, LAW 14, respectievelijk 253 en 109 wandelkilometers van deze plek verwijderd. Zelfs naar het beginpunt van het Drenthepad in Beilen is het nog minstens 158 kilometer stevig doorstappen. Een beetje veel voor een dagwandeling. Bovendien heb ik geen zin om te kiezen voor een van de routes. Ik wil ze combineren, aaneensmeden tot een mooi winters rondje.


Gelukkig staat ook Anloo vermeld. Zes kilometer hiervandaan, via het Drenthepad dat eventjes samenvalt met het Groot-Frieslandpad. Ik richt mijn passen naar het oosten. Rietgedekte huizen, een bungalow- parkje en dan een mooie zandweg langs de essen die tegen Schipborg aanschurken. Dit is het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa. Nauwelijks onderweg kan ik beek, dorp en es al afvinken, terwijl het mooiste nog moet komen.


Meteen in het eerste strookje bos huppelt het Groot-Frieslandpad zich vrolijk los van het Drenthepad. De routemakers wisten net een ander, smaller wandelpaadje te vinden. Bij de mysterieuze eiken van de Strubben komen de wit-rode en de geel-rode markeringen weer samen. Eeuwenoud landschap. Militairen die hier oefenden lieten sporen na, net als bewoners die er hun hakhout haalden, maar ook degenen die er in een ver verleden hun doden begroeven. De Strubben is zo rijk aan historische bodemschatten dat het de status van archeologisch reservaat kreeg. De jongste sporen liggen in de modder. Ze zijn van een schaapskudde die ik niet te zien krijg. Het geeft niet, dit decor kan zonder acteurs.


Het Kniphorstbos draagt de naam van de man die deze woeste gronden ooit liet ontginnen. Aan de rand van het bos gaan de markeringen elk een eigen kant op. Wit-rood verder oostwaarts, eerst naar Annen en uiteindelijk naar de Duitse regio Ostfriesland. Ik volg de geel-rode streepjes die me verder Drenthe in lokken tot het punt waar de bomen wijken en de toren van Anloo zich vertoont.


Aan de Brinkstraat in het dorp serveert café J. Hollander bruinebonensoep. Ik neem afscheid van het Drenthepad, dat verder zuidwaarts voert, en wandel naar de monumentale Magnuskerk. De verbinding tussen Drenthepad en Pieterpad maak ik via de wandelroute Drentsche Aa van Staatsbosbeheer.


Tegenover de toren, tussen de huisnummers 6 en 8 aan de Kerkbrink, verdwijnt een volgend zandpad in de verte. Het is de oude weg van Anloo naar buurdorp Gasteren. Over de nieuwe rijdt af en toe een auto. Ik ga een klaphek door en wandel door zompig land het beekdal van het Anloërdiepje in. De vlonder over het water heb ik nauwelijks nodig. De beek blijkt een mager mannetje in een veel te wijde broek, het beekdal vele malen breder dan het pielstroompje dat er zijn naam aan leent. Alleen de grillige loop en het stromende water onderscheiden het Anloërdiepje van een boerensloot, maar juist die twee elementen zijn bepalend. Parallel aan het pad danst het diepje met me mee, dan weer dichterbij, dan weer verder weg. Haaks op de waterloop staan houtwallen. Ze vormen wat Staatsbosbeheer een 'kamertjeslandschap' noemt: graslandjes door rijen bomen van elkaar gescheiden. Overal liggen stammen en takken, de boswachters zijn bezig met groot onderhoud aan de kamertjes.


Een volgende oversteek door het beekdal, weer veel modder en een vlonder, en dan zijn de houtwallen bijna verdwenen. Rechts van mij bos, de strakke lijnen van landgoed De Schipborg. Een zichtas gunt me een blik op het landhuis. Ontworpen door Berlage, misschien wel de laatste die ik hier zou verwachten. Aan mijn linkerhand pure landschappelijke pracht. Het is fris, de zon is achter de wolken verdwenen en nevels nemen bezit van het beekdal. Ze kunnen de schoonheid niet bederven, geven er juist een nieuwe dimensie aan.


Het Anloërdiepje is een van de vele haarvaten in een stelsel van beken. De hoofdloop verandert bij elk dorp van naam en gaat pas Drentsche Aa heten tegen de tijd dat ze de grens met de provincie Groningen bereikt. Aan het einde van landgoed De Schipborg sla ik linksaf, om in de prachtige Gasterse Duinen op zoek te gaan naar de markeringen van het Pieterpad. Die voeren me terug naar een laatste oversteek van het Anloërdiepje. Geen moddervoeten voor wandelaars die het Pieterpad volgen, maar een comfortabel vlonderpad.


Het diepje voegt zich bij de Drentsche Aa die hier nog Schipborgse Diep heet en breeduit door het land meandert. Iets steviger van postuur, maar nog altijd in een veel te wijde broek. Stroomafwaarts wandel ik verder, tot ik bij de witte brug ben. Daar staat de handwijzer, middelpunt van een eindeloos netwerk aan wandelroutes.

Het oudste lange pad

Een langeafstandswandelpad (LAW) is minstens 100 kilometer lang, doorkruist een aantal provincies en is in beide richtingen voorzien van wit-rode markeringen.


Tot 1970 kende Nederland een netwerk van Bondswandelroutes van de ANWB. Na de definitieve ontmanteling daarvan, opende het Nivon in 1975 een pad van 110 km tussen Noordlaren en Havelte. Hoewel het alleen door Drenthe liep, is dit pad de boeken ingegaan als het eerste LAW van Nederland. Een groot deel van dit Nivonpad is later opgenomen in het Pieterpad, op afstand het bekendste LAW van Nederland. Andere delen van het Nivonpad gingen op in het Drenthepad, een Streekpad van 324 kilometer lang.


Een Streekpad is een LAW dat zich tot een regio of provincie beperkt, meestal een rondwandeling en gemarkeerd met geel-rood. Een overzicht van alle Streekpaden en LAW's staat op www.wandelnet.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden